shivanatarajadancebharatanatyam

ਅਙ੍ਗਿਕਂ ਭੁਵਨਂ ਯਸ੍ਯ (ਨਟਰਾਜ ਧ੍ਯਾਨ)

Angikam Bhuvanam Yasya (Nataraja Dhyana) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ

🕉️ hindu·📿 1× ਜਪ·🕐 ਨ੍ਰਿਤਯ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ; ਨਟਰਾਜ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ; ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤ੍ਰੀ 'ਤੇ·📜 Mangala (invocatory) shloka traditionally associated with the Abhinaya Darpana of Nandikeshvara

ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ

हिन्दी / देवनागरी తెలుగు தமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളം ગુજરાતી বাংলা ଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀEnglish සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ ਅਰਥ

ਆਂਗਿਕੰ ਭੁਵਨੰ ਯਸ੍ਯ ਨਟਰਾਜ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਗਲ-ਵੰਦਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਰਤਨਾਟਯਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਨ੍ਰਿਤਯਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਨਯ ਦੇ ਚਾਰੇ ਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਉੱਤੇ ਆਰੋਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਜਗਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਸਮੂਹ ਵਾਙ੍ਮਯ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਭੂਸ਼ਣ ਚੰਦ੍ਰ-ਤਾਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਸਰੂਪ ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਭਾਵ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਰਿਤਕ ਉਸ ਪਰਮ ਨ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਕਲਾ ਅਰਪਿਤ ਹੈ।

ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ

Mangala (invocatory) shloka traditionally associated with the Abhinaya Darpana of Nandikeshvara · Attributed to the tradition of Nandikeshvara (Abhinaya Darpana) · Classical (treatise tradition of Indian dramaturgy)

ਭਾਰਤੀ ਨ੍ਰਿਤਯ ਅਤੇ ਨਾਟਯ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨਯ (ਨਾਟਯ-ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ) ਦੇ ਚਾਰ ਭੇਦ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਗਲ-ਸ਼ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਟਰਾਜ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਲਈ ਇਹ ਚਾਰੇ ਭੇਦ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਹੀ ਹਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਂਗਿਕ ਜਗਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਚਿਕ ਸਮੂਹ ਵਾਣੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਹਾਰਯ ਚੰਦ੍ਰ-ਤਾਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਨ੍ਰਿਤਯ-ਕਲਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਵਯ ਨ੍ਰਿਤਕ ਪ੍ਰਤੀ ਅਰਪਣ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿਦੰਬਰਮ ਵਿੱਚ ਨਟਰਾਜ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡੀ ਨ੍ਰਿਤਯ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੈਅ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਲਾਕਾਰ ਇਸ ਵੰਦਨਾ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸਾਖੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਹਜ ਲਾਲਿਤਯ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਸਵਯੰ ਉਹ ਪਰਮ ਨ੍ਰਿਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

0ਕੁੱਲ ਜਪ

ਮੰਤਰ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ

ਆਙ੍ਗਿਕਂ ਭੁਵਨਂ ਯਸ੍ਯ ਵਾਚਿਕਂ ਸਰ੍ਵਵਾਙ੍ਮਯਮ੍। ਆਹਾਰ੍ਯਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਾਦਿ ਤਂ ਨੁਮਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਸ਼ਿਵਮ੍॥

Āṅgikaṃ bhuvanaṃ yasya vāchikaṃ sarvavāṅmayam Āhāryaṃ chandratārādi taṃ numaḥ sāttvikaṃ śivam

ਅਰਥ:ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਂਗਿਕ ਅਭਿਨਯ (ਅੰਗ-ਸੰਚਾਲਨ) ਸਮੂਹ ਭੁਵਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਚਿਕ ਅਭਿਨਯ (ਵਾਣੀ) ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਙ੍ਮਯ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਹਾਰਯ ਅਭਿਨਯ (ਵੇਸ਼-ਭੂਸ਼ਾ) ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਤਾਰੇ ਆਦਿ ਹਨ — ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਭਾਵ ਸਰੂਪ ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ

ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਆਙ੍ਗਿਕਂ🔊Āṅgikaṃਆਂਗਿਕ ਅਭਿਨਯ — ਅੰਗ-ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਮੁਦ੍ਰਾ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ

ਭੁਵਨਂ🔊Bhuvanaṃਸਮੂਹ ਸੰਸਾਰ / ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ

ਯਸ੍ਯ🔊Yasyaਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ; ਜਿਸ ਦਾ

ਵਾਚਿਕਂ🔊Vāchikaṃਵਾਚਿਕ ਅਭਿਨਯ — ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਗਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ

ਸਰ੍ਵਵਾਙ੍ਮਯਮ੍🔊Sarvavāṅmayamਸਮੂਹ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਣੀ — ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸਮਗ੍ਰ ਰੂਪ

ਆਹਾਰ੍ਯਂ🔊Āhāryaṃਆਹਾਰਯ ਅਭਿਨਯ — ਵੇਸ਼, ਆਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅਲੰਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ

ਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਾਦਿ🔊Chandratārādiਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਤਾਰੇ ਆਦਿ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਵਯ ਆਭੂਸ਼ਣ)

ਤਂ🔊Taṃਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ

ਨੁਮਃ🔊Numaḥਅਸੀਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ / ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ

ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ🔊Sāttvikaṃਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਅਭਿਨਯ — ਸੱਚੇ ਭਾਵ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ, ਹਿਰਦਾ-ਛੋਹ ਵਾਲੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ; ਸਤ੍ਵ (ਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਦਾ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸਰੂਪ

ਸ਼ਿਵਮ੍🔊Śivamਸ਼ਿਵ — ਮੰਗਲਮਈ (ਇੱਥੇ ਨਟਰਾਜ, ਨ੍ਰਿਤਯ ਦੇ ਅਧਿਰਾਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ)

Angikam Bhuvanam Yasya (Nataraja Dhyana) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ

✦

ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਨ੍ਰਿਤਯ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਆਰੰਭਕ ਵੰਦਨਾ — ਕਲਾ ਨੂੰ ਉਪਾਸਨਾ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ

✦

ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮੂਹ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ

✦

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ

✦

ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਨਟਰਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡੀ ਨ੍ਰਿਤਯ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ

✦

ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ, ਲਾਲਿਤਯ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮਰਸਤਾ (ਸਤ੍ਵ) ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ

✦

ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਜਾਂ ਕਲਾਤਮਕ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

Angikam Bhuvanam Yasya (Nataraja Dhyana) ਪਾਠ ਵਿਧੀ

ਜਪ ਗਿਣਤੀ1ਵਾਰ

ਉੱਤਮ ਸਮਾਂਨ੍ਰਿਤਯ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ; ਨਟਰਾਜ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ; ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤ੍ਰੀ 'ਤੇ

ਨ੍ਰਿਤਯ, ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਕਲਾਤਮਕ ਅਭਿਆਸ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ (ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ) ਪੜ੍ਹੋ। ਮਨ ਨੂੰ ਨਟਰਾਜ 'ਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਤੁਰਵਿਧ ਨ੍ਰਿਤਯ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਨ੍ਰਿਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਰੰਗਪੂਜਾ (ਮੰਚ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ) ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਵੰਦਨਾ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ Angikam Bhuvanam Yasya (Nataraja Dhyana) ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਪ ਸਕੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ (ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣੋ।

ਹਾਂ — ਕੇਵਲ ਲਿਪੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਨੰਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਅਭਿਨਯ ਦਰਪਣ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਗਲ (ਵੰਦਨਾ) ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਭਰਤਨਾਟਯਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਂਗਿਕ (ਸਰੀਰ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ), ਵਾਚਿਕ (ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਗਾਨ ਦੁਆਰਾ), ਆਹਾਰਯ (ਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਦੁਆਰਾ), ਅਤੇ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ (ਸੱਚੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਵ ਦੁਆਰਾ)। ਸ਼ਲੋਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ-ਨਟਰਾਜ ਲਈ ਇਹ ਚਾਰੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ, ਸਮੂਹ ਭਾਸ਼ਾ, ਚੰਦ੍ਰ-ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਹਨ।

ਕਿਉਂਕਿ ਨਟਰਾਜ ਨ੍ਰਿਤਯ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਆਦਿ ਨ੍ਰਿਤਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ ਕਲਾਕਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਪਾਸਨਾ ਵਜੋਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਾ ਲਈ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਾਂ। ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਟਰਾਜ ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਵੰਦਨਾ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕਾਰਜ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

Nataraja Stotram (Patanjali)नटराज स्तोत्रम् (पतञ्जलि कृतम्)Shiva Tandava Stotramशिव तांडव स्तोत्रम्Om Namah Shivayaॐ नमः शिवाय Shiv Panchakshar Stotraशिव पञ्चाक्षर स्तोत्र Ardhanarishwara Stotramअर्धनारीश्वर स्तोत्रम्Shivashtakam (Vyasa)शिवाष्टकम् (व्यास)Dakshinamurthy Stotramदक्षिणामूर्ति स्तोत्रम्

ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ? ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ 🙏

ॐ

ਪੂਰਾ Angikam Bhuvanam Yasya (Nataraja Dhyana) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ

ਪੂਰਾ Angikam Bhuvanam Yasya (Nataraja Dhyana) (ਦੇਵਨਾਗਰੀ)ਸਾਰੇ ਮੰਤਰ ਮਕਸਦ ਅਨੁਸਾਰ ਖੋਜੋ