ਅਵਧੂਤ ਗੀਤਾ (ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਿਕ ਸ਼੍ਲੋਕ)
Avadhuta Gita (Opening Verses) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਅਵਧੂਤ ਗੀਤਾ ('ਅਵਧੂਤ ਦਾ ਗੀਤ') ਪਰਮ ਅਵਧੂਤ ਅਤੇ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਭਗਵਾਨ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੁਆਰਾ ਕਥਿਤ ਇੱਕ ਉਦਾੱਤ ਅਦ੍ਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਅਦ੍ਵੈਤ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦੀ ਅਖੰਡ ਧਾਰਾ ਹਨ — ਜੋ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਮਾਤਰ ਮ੍ਰਿਗਜਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵ ਸਦਾ ਮੁਕਤ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤਨ੍ਯ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸ਼ਲੋਕ, ਜੋ 'ਤੂੰ ਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹੈਂ... ਇਸ ਲਈ ਸੁਖਪੂਰਵਕ ਵਿਚਰ' ਇਸ ਅਮਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਏਕਤਾ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧਤਮ ਕਥਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Avadhuta Gita — traditionally the utterance of Lord Dattatreya (recorded by his disciples Swami and Kartika) · Lord Dattatreya (the supreme Avadhuta) · Ancient (classical Advaita Vedanta literature)
ਅਵਧੂਤ ਗੀਤਾ ਭਗਵਾਨ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦਾ ਸੁਤਃਸਫੂਰਤ ਗੀਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਵਧੂਤ ਸੰਯੋਗ ਅਤੇ ਆਦਿ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਦ੍ਵੈਤ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਅਨੁਭੂਤੀ ਉਲੱਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਮਸਤ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਇਹ ਉਸ ਪੁਰਖ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਗ੍ਰਤ ਹੈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਸੱਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਮ ਹਨ। ਵੇਦਾਂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਆਤਮਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਦੇ ਸੱਤ ਦੇ ਨਿਰਭੈ ਨਕਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਅਵਧੂਤ ਗੀਤਾ ਬਾਹਰੀ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਮਤਕਾਰ ਲਈ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਅਦ੍ਵੈਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਸੰਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਚਿੰਤਨ, ਪਛਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਵਿੱਚ, ਦੇਹ ਹੋਣ ਦੇ ਉਮਰ ਭਰ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਵਿਲੀਨ ਕਰਕੇ ਸਦਾ-ਮੁਕਤ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤ ਉਹੀ 'ਭੈ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਉੱਧਾਰ' ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਈਸ਼੍ਵਰਾਨੁਗ੍ਰਹਾਦੇਵ ਪੁਂਸਾਮਦ੍ਵੈਤਵਾਸਨਾ। ਮਹਾਭਯਪਰਿਤ੍ਰਾਣਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮੁਪਜਾਯਤੇ॥
Ishvaraanugrahaad-eva pumsaam-advaita-vaasanaa. Mahaa-bhaya-paritraanaad-vipraanaam-upajaayate.
ਅਰਥ:ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਵੈਤ ਦੀ ਵਾਸਨਾ (ਏਕਤਾ ਦੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ) ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਵੇਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਭੈ (ਜਨਮ-ਮੌਤ) ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇਨੇਦਂ ਪੂਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨੈਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ। ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਕਥਂ ਵਨ੍ਦੇ ਹ੍ਯਭਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ਿਵਮਵ੍ਯਯਮ੍॥
Yened-idam pooritam sarvam-aatmanaiv-aatman-aatmani. Niraakaaram katham vande hy-abhinnam shivam-avyayam.
ਅਰਥ:ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੈ — ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ, ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ — ਉਸ ਨਿਰਾਕਾਰ, ਅਭਿੰਨ, ਸ਼ਿਵ (ਕਲਿਆਣਸਰੂਪ), ਅਵ੍ਯਯ ਦੀ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਾਂ?
ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਮਰੀਚਿਜਲਸਨ੍ਨਿਭਮ੍। ਕਸ੍ਯਾਪ੍ਯਹੋ ਨਮਸ੍ਕੁਰ੍ਯਾਮਹਮੇਕੋ ਨਿਰਞ੍ਜਨਃ॥
Pancha-bhootaatmakam vishvam mareechi-jala-sannibham. Kasyaapy-aho namaskuryaam-aham-eko niranjanah.
ਅਰਥ:ਪੰਚਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਮ੍ਰਿਗਜਲ ਸਮਾਨ ਹੈ; ਅਹੋ! ਮੈਂ, ਜੋ ਇਕਲੌਤਾ ਨਿਰੰਜਨ ਹਾਂ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂ?
ਆਤ੍ਮੈਵ ਕੇਵਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭੇਦਾਭੇਦੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਅਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਥਂ ਬ੍ਰੂਯਾਂ ਵਿਸ੍ਮਯਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ॥
Aatmaiva kevalam sarvam bhedaabhedo na vidyate. Asti naasti katham brooyaam vismayah pratibhaati me.
ਅਰਥ:ਆਤਮਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ; ਭੇਦ ਅਤੇ ਅਭੇਦ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੈਂ 'ਹੈ' ਜਾਂ 'ਨਹੀਂ ਹੈ' ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਵਿਸਮਯ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਨ੍ਤਸਾਰਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਚ। ਅਹਮਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਾਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ॥
Vedaanta-saara-sarvasvam jnaanam vijnaanam-eva cha. Aham-aatmaa niraakaarah sarva-vyaapee svabhaavatah.
ਅਰਥ:ਇਹੀ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸਾਰ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ: ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਾਂ, ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਹਾਂ।
ਯੋ ਵੈ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਤੋ ਮਮ। ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪੋऽਸੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਚੈਤਨ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹਃ॥
Yo vai sarvaatmakam tattvam vetti nishchayato mama. Nirmamo nirvikalpo'sau shuddha-chaitanya-vigrahah.
ਅਰਥ:ਜੋ ਉਸ ਸਰਵਾਤਮਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੈਪੂਰਵਕ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਸਤੁਤਃ ਮੇਰਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ — ਮਮਤਾਰਹਿਤ, ਨਿਰਵਿਕਲਪ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤਨ੍ਯ ਦਾ ਵਿਗ੍ਰਹ।
ਨ ਤ੍ਵਂ ਦੇਹੋ ਨ ਤੇ ਦੇਹੋ ਨ ਭੋਕ੍ਤਾ ਨ ਚ ਤੇ ਕ੍ਰਿਯਾ। ਚਿਦ੍ਰੂਪੋऽਸਿ ਸਦਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਖਂ ਚਰ॥
Na tvam deho na te deho na bhoktaa na cha te kriyaa. Chid-roopo'si sadaa saakshee nirapekshah sukham chara.
ਅਰਥ:ਨਾ ਤੂੰ ਦੇਹ ਹੈਂ, ਨਾ ਦੇਹ ਤੇਰੀ ਹੈ; ਨਾ ਤੂੰ ਭੋਕਤਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਤੇਰੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਚਿਦ੍ਰੂਪ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਹੈਂ, ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ ਹੈਂ — ਇਸ ਲਈ ਸੁਖਪੂਰਵਕ ਵਿਚਰ (ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿ)।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Avadhuta Gita (Opening Verses) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਭਗਵਾਨ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦ੍ਵੈਤ (ਅਦ੍ਵਯ) ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
'ਤੂੰ ਦੇਹ ਨਹੀਂ... ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਚੈਤਨ੍ਯ ਹੈਂ' ਇਸ ਉਦ੍ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਵਿਲੀਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਜਨਮ-ਮੌਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਗਜਲ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਕਲੌਤਾ ਸੱਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਗਹਿਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਆਪਣੇ ਯਥਾਰਥ ਸਰੂਪ — ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ — ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ (ਨਿਦਿਧ੍ਯਾਸਨ) ਦਾ ਸਸ਼ਕਤ ਸਾਧਨ ਹੈ
ਆਤਮਗਿਆਨ ਦੇ ਪਰਮ ਗੁਰੂ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਮਝ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪਠਨ ਜਾਂ ਸੁਣਨਾ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
Avadhuta Gita (Opening Verses) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਿਕ ਪੁਨਰਾਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਿੰਤਨ (ਮਨਨ) ਅਤੇ ਧਿਆਨ (ਨਿਦਿਧ੍ਯਾਸਨ) ਲਈ ਹਨ। ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਸਰੂਪ ਦੀ ਹਰ ਉਦ੍ਘੋਸ਼ਣਾ ਉੱਤੇ ਰੁਕੋ। ਅਨੇਕ ਸਾਧਕ ਅਵਧੂਤ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਅਦ੍ਵੈਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਲਈ ਨਿਤ੍ਯ ਪਾਠ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ-ਚੈਤਨ੍ਯ ਵਜੋਂ ਮੌਨ ਬੈਠ ਕੇ ਸਮਾਪਨ ਕਰੋ — 'ਸਮਸਤ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਖਪੂਰਵਕ ਸਥਿਤ'।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Avadhuta Gita (Opening Verses) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ