ದಶಶ್ಲೋಕೀ (ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಮ್)
Dashashloki (Nirvana Dashakam) in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ದಶಶ್ಲೋಕಿ (ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ) ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪರಮ ಅದ್ವೈತ ಸತ್ಯದ ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು — 'ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ನೀರಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲ, ವಾಯುವಲ್ಲ, ಆಕಾಶವಲ್ಲ… ನಾನು ಕೇವಲ ಶಿವ, ಏಕೈಕ ಮಂಗಳಕರ ಸತ್ಯ.' ಇದು ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೆಳಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಇದರ ಪಠಣವು ದೇವತೆಯ ಕೃಪೆ, ಶಾಂತಿ, ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
ದಶಶ್ಲೋಕಿ (ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇವು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪರಮ ಅದ್ವೈತ ಸತ್ಯದ ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು — 'ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ನೀರಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲ, ವಾಯುವಲ್ಲ, ಆಕಾಶವಲ್ಲ… ನಾನು ಕೇವಲ ಶಿವ, ಏಕೈಕ ಮಂಗಳಕರ ಸತ್ಯ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದ.'
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಹೃದಯದಿಂದ ದಶಶ್ಲೋಕಿ (ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ) ಯನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ದಿವ್ಯತೆಯ ಕೃಪೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಕರೆಯುವವರನ್ನು ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಓಂ ತತ್ ಸತ್। ಭುಜಙ್ಗಪ್ರಯಾತ । ॥ ಅಥ ದಶಶ್ಲೋಕೀ ॥ ನ ಭೂಮಿರ್ನ ತೋಯಂ ನ ತೇಜೋ ನ ವಾಯುಃ ನ ಖಂ ನೇನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾ ನ ತೇಷಾಂ ಸಮೂಹಃ । ಅನೇಕಾನ್ತಿಕತ್ವಾತ್ ಸುಷುಪ್ತ್ಯೇಕಸಿದ್ಧಃ (ಅನೈಕಾನ್ತಿಕತ್ವಾತ್) ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ ೧॥ ನ ಮಾತಾ ಪಿತಾ ವಾ ನ ದೇವಾ ನ ಲೋಕಾ ನ ವೇದಾ ನ ಯಜ್ಞಾ ನ ತೀರ್ಥಂ ಬ್ರುವನ್ತಿ । ಸುಷುಪ್ತೌ ನಿರಸ್ತಾತಿಶೂನ್ಯಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್ ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ ೩॥ ನ ಚೋರ್ಧ್ವಂ ನ ಚಾಧೋ ನ ಚಾನ್ತರ್ನ ಬಾಹ್ಯಂ ನ ಮಧ್ಯಂ ನ ತಿರ್ಯಙ್ ನ ಪೂರ್ವಾಽಪರಾ ದಿಕ್ । ವಿಯದ್ವ್ಯಾಪಕತ್ವಾದಖಣ್ಡೈಕರೂಪಃ ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ ೫॥ ನ ಶಾಸ್ತಾ ನ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ನ ಶಿಷ್ಯೋ ನ ಶಿಕ್ಷಾ ನ ಚ ತ್ವಂ ನ ಚಾಹಂ ನ ಚಾಯಂ ಪ್ರಪಞ್ಚಃ । ಸ್ವರೂಪಾವಬೋಧೋ ವಿಕಲ್ಪಾಸಹಿಷ್ಣುಃ ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ ೭॥ ಅಪಿ ವ್ಯಾಪಕತ್ವಾತ್ ಹಿತತ್ತ್ವಪ್ರಯೋಗಾತ್ (ವ್ಯಾಪಕತ್ವಾದ್ಧಿತತ್ತ್ವ) ಸ್ವತಃ ಸಿದ್ಧಭಾವಾದನನ್ಯಾಶ್ರಯತ್ವಾತ್ । ಜಗತ್ ತುಚ್ಛಮೇತತ್ ಸಮಸ್ತಂ ತದನ್ಯತ್ ತದೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟಃ ಶಿವಃ ಕೇವಲೋಽಹಮ್ ॥ ೯॥ ॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯವಿರಚಿತಂ ದಶಶ್ಲೋಕೀ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಾಣದಶಕಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಮಾಪ್ತಂ ॥
oṃ tat sat| bhujaṅgaprayāta | || atha daśaślokī || na bhūmirna toyaṃ na tejo na vāyuḥ na khaṃ nendriyaṃ vā na teṣāṃ samūhaḥ | anekāntikatvāt suṣuptyekasiddhaḥ (anaikāntikatvāt) tadeko'vaśiṣṭaḥ śivaḥ kevalo'ham || 1|| na mātā pitā vā na devā na lokā na vedā na yajñā na tīrthaṃ bruvanti | suṣuptau nirastātiśūnyātmakatvāt tadeko'vaśiṣṭaḥ śivaḥ kevalo'ham || 3|| na cordhvaṃ na cādho na cāntarna bāhyaṃ na madhyaṃ na tiryaṅ na pūrvā'parā dik | viyadvyāpakatvādakhaṇḍaikarūpaḥ tadeko'vaśiṣṭaḥ śivaḥ kevalo'ham || 5|| na śāstā na śāstraṃ na śiṣyo na śikṣā na ca tvaṃ na cāhaṃ na cāyaṃ prapañcaḥ | svarūpāvabodho vikalpāsahiṣṇuḥ tadeko'vaśiṣṭaḥ śivaḥ kevalo'ham || 7|| api vyāpakatvāt hitattvaprayogāt (vyāpakatvāddhitattva) svataḥ siddhabhāvādananyāśrayatvāt | jagat tucchametat samastaṃ tadanyat tadeko'vaśiṣṭaḥ śivaḥ kevalo'ham || 9|| || iti śrīmad śaṃkarācāryaviracitaṃ daśaślokī athavā nirvāṇadaśakastotraṃ samāptaṃ ||
ಅರ್ಥ:ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪರಮ ಅದ್ವೈತ ಸತ್ಯದ ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು — "ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ನೀರಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲ, ವಾಯುವಲ್ಲ, ಆಕಾಶವೂ ಅಲ್ಲ… ನಾನು ಕೇವಲ ಶಿವನೇ, ಏಕೈಕ ಮಂಗಲಕರ ಸತ್ಯ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದ."
Dashashloki (Nirvana Dashakam) ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ದಶಶ್ಲೋಕಿ (ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ) ಪಠಣವು ದೇವತೆಯ ಕೃಪೆ, ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯವನ್ನು ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೋಮವಾರಗಳಂದು, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರ.
ಒಂದು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಿಸಲು ಸೂಕ್ತ.
Dashashloki (Nirvana Dashakam) ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ದೇವತೆಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ದಶಶ್ಲೋಕಿ (ನಿರ್ವಾಣ ದಶಕಂ) ಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸಿ. ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ, ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೋಮವಾರಗಳಂದು ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಬಹುದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ Dashashloki (Nirvana Dashakam)ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ