ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍
Harivarasanam in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ ਭਗਵਾਨ ਅੱਯੱਪਾ — ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਅਤੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ — ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜੰ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ' — 'ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ' ਉੱਤੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਗਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ 'ਉਰੱਕ ਪਾੱਟੁ' (ਸੌਣ-ਗੀਤ) ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Devotional Sanskrit stotra to Lord Ayyappa; sung as the nightly closing prayer at Sabarimala · Attributed to Kambakudi Kulathur Srinivasa Iyer · Traditional; popularised in the 20th century
ਅੱਯੱਪਾ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਮੋਹਿਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਜਨਮੇ — ਹਿੰਦੂ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ। ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਵਿੱਚ 'ਉਰੱਕ ਪਾੱਟੁ' ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਰੀ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਜਿਉਂ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਮੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਦੀਵਾ ਮੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੁਦਾਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਹ ਹਰ ਅੱਯੱਪਾ ਭਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਜਿਹੜੇ ਯਾਤਰੀ ਔਖਾ ੪੧ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਹਰਿਵਰਾਸਨਮ੍ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਰਮਿਕ ਪਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ — ਸਾਰਾ ਪਰਬਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਮਲ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਦਿਨ ਮੁਕਾਉਣ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ, ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਨੀਂਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਯੱਪਾ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਜਾਗਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਹਰਿਵਰਾਸਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੋਹਨਂ ਹਰਿਦਧੀਸ਼੍ਵਰਂ ਆਰਾਧ੍ਯਪਾਦੁਕਮ੍। ਅਰਿਵਿਮਰ੍ਦਨਂ ਨਿਤ੍ਯਨਰ੍ਤਨਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜਂ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ॥
Harivarasanam Vishwamohanam Haridadhishwaram Aradhyapadukam Arivimardanam Nityanartanam Hariharatmajam Devamashraye
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਹਰਿਹਰਾਤਮਜ (ਅੱਯੱਪਾ) ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ — ਜੋ ਹਰਿ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ, ਵਿਸ਼੍ਵ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਨ-ਪਾਦੁਕਾ ਪੂਜਯ ਹੈ, ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਆਨੰਦ-ਨਰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ।
ਸ਼ਰਣਕੀਰ੍ਤਨਂ ਸ਼ਕ੍ਤਮਾਨਸਂ ਭਜਨਮਾਨਸਂ ਨਰ੍ਤਨਾਲਸਮ੍। ਅਰੁਣਭਾਸੁਰਂ ਭੂਤਨਾਯਕਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜਂ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ॥
Sharanakirtanam Shaktamanasam Bhajanamanasam Nartanalasam Arunabhasuram Bhutanayakam Hariharatmajam Devamashraye
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ 'ਸ਼ਰਣਮ੍' ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਹਨ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਰੁਣੋਦਯ-ਸਮਾਨ ਦੀਪਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਯਕ ਹਨ।
ਪ੍ਰਣਯਸਤ੍ਯਕਂ ਪ੍ਰਾਣਨਾਯਕਂ ਪ੍ਰਣਤਕਲ੍ਪਕਂ ਸੁਪ੍ਰਭਾਞ੍ਚਿਤਮ੍। ਪ੍ਰਣਵਮਨ੍ਦਿਰਂ ਕੀਰ੍ਤਨਪ੍ਰਿਯਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜਂ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ॥
Pranayasatyakam Prananayakam Pranatakalpakam Suprabhanchitam Pranavamandiram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸਵਰੂਪ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਨਾਯਕ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਓਂਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨਪ੍ਰਿਯ ਹਨ।
ਤੁਰਗਵਾਹਨਂ ਸੁਨ੍ਦਰਾਨਨਂ ਵਰਗਦਾਯੁਧਂ ਦੇਵਵਰ੍ਣਿਤਮ੍। ਗੁਰੁਕ੍ਰਿਪਾਕਰਂ ਕੀਰ੍ਤਨਪ੍ਰਿਯਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜਂ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ॥
Turagavahanam Sundarananam Varagadayudham Devavarnitam Gurukripakaram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਅਸ਼੍ਵ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ, ਗੁਰੂ-ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨਪ੍ਰਿਯ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਾਰ੍ਚਿਤਂ ਦੇਵਤਾਤ੍ਮਕਂ ਤ੍ਰਿਨਯਨਂ ਪ੍ਰਭੁਂ ਦਿਵ੍ਯਦੇਸ਼ਿਕਮ੍। ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੂਜਿਤਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤਪ੍ਰਦਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜਂ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ॥
Tribhuvanarchitam Devatatmakam Trinayanam Prabhum Divyadeshikam Tridashapujitam Chintitapradam Hariharatmajam Devamashraye
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਤਮਸਵਰੂਪ, ਤ੍ਰਿਨਯਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਸ਼ਿਕ (ਗੁਰੂ), ਦੇਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਅਤੇ ਚਿੰਤਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਭਵਭਯਾਪਹਂ ਭਾਵੁਕਾਵਹਂ ਭੁਵਨਮੋਹਨਂ ਭੂਤਿਭੂਸ਼ਣਮ੍। ਧਵਲਵਾਹਨਂ ਦਿਵ੍ਯਵਾਰਣਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜਂ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ॥
Bhavabhayapaham Bhavukavaham Bhuvanamohanam Bhutibhushanam Dhavalavahanam Divyavaranam Hariharatmajam Devamashraye
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭੈ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੰਗਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਜ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਕਲਮ੍ਰਿਦੁਸ੍ਮਿਤਂ ਸੁਨ੍ਦਰਾਨਨਂ ਕਲਭਕੋਮਲਂ ਗਾਤ੍ਰਮੋਹਨਮ੍। ਕਲਭਕੇਸਰੀ ਵਾਜਿਵਾਹਨਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜਂ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ॥
Kalamridusmitam Sundarananam Kalabhakomalam Gatramohanam Kalabhakesari Vajivahanam Hariharatmajam Devamashraye
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮਧੁਰ ਮੰਦ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਗਜਸ਼ਿਸ਼ੂ-ਸਮਾਨ ਕੋਮਲ, ਮਨੋਹਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਿੰਘ-ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵਵਾਹਨ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਿਤਜਨਪ੍ਰਿਯਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤਪ੍ਰਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਵਿਭੂਸ਼ਣਂ ਸਾਧੁਜੀਵਨਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਨੋਹਰਂ ਗੀਤਲਾਲਸਂ ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜਂ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ॥
Shritajanapriyam Chintitapradam Shrutivibhushanam Sadhujivanam Shrutimanoharam Gitalalasam Hariharatmajam Devamashraye
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਚਿੰਤਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸ਼੍ਰੁਤਿ-ਸਮਾਨ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਗੀਤਪ੍ਰਿਯ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Harivarasanam ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
'ਉਰੱਕ ਪਾੱਟੁ' (ਸੌਣ-ਗੀਤ) — ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਅਤੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ ਅੱਯੱਪਾ ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ।
ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜੰ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ' — 'ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ' ਉੱਤੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਰ ਅਤੇ ਧੀਮਾ — ਦਿਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਮੁਕਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਰਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ।
ਕੇ. ਜੇ. ਯੇਸੁਦਾਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਮਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਅੱਯੱਪਾ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Harivarasanam ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਗਾਓ, ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਲੋਰੀ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ 'ਹਰਿਹਰਾਤ੍ਮਜੰ ਦੇਵਮਾਸ਼੍ਰਯੇ' ਉੱਤੇ ਮੁੱਕਣ ਦਿਓ। ਇਹ ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਦੀਵਾ ਮੱਠਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਵਜੋਂ ਗਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Harivarasanam ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ