સોહિલા સાહિબ

અર્થ:એક જ સર્વવ્યાપી સૃષ્ટિકર્તા પરમેશ્વર. સાચા ગુરુની કૃપાથી:

અર્થ:સોહિલા ~ સ્તુતિનું ગીત. રાગ ગઉડી દીપકી, મહલા પહેલો:

અર્થ:એક જ સર્વવ્યાપી સૃષ્ટિકર્તા પરમેશ્વર. સાચા ગુરુની કૃપાથી:

અર્થ:જે ઘરમાં સૃષ્ટિકર્તાની કીર્તિ ગવાય અને વિચારાય છે — તે ઘરમાં સ્તુતિનાં ગીત ગાઓ; સૃજનહાર પ્રભુનું સ્મરણ અને સિમરન કરો. ॥૧॥

અર્થ:મારા નિર્ભય પ્રભુનાં સ્તુતિ-ગીત ગાઓ. હું એ સોહિલા પર બલિહારી જાઉં જે સદા સુખ આપે છે. ॥૧॥ રહાઉ॥

અર્થ:દિન-પ્રતિદિન તે પોતાના જીવોની સંભાળ રાખે છે; એ મહાન દાતા સૌની દેખભાળ કરે છે. તારાં દાનનું મૂલ્ય આંકી શકાતું નથી; એ દાતાની તુલના કોણ કરી શકે? ॥૨॥

અર્થ:મારા વિવાહનો દિવસ પૂર્વ-નિર્ધારિત છે. આવો, સાથે મળી ઉંબરા પર તેલ રેડો. હે મારા મિત્રો, મને આશિષ આપો, જેથી હું મારા પ્રભુ-સ્વામીમાં ભળી જાઉં. ॥૩॥

અર્થ:દરેક ઘરમાં, દરેક હૃદયમાં, આ બોલાવો મોકલાય છે; એ પુકાર દરરોજ આવે છે. જે બોલાવનાર છે તેનું સિમરન કરો; હે નાનક, એ દિવસ નજીક આવી રહ્યો છે! ॥૪॥૧॥

અર્થ:રાગ આસા, મહલા પહેલો:

અર્થ:છ દર્શન-શાસ્ત્ર છે, છ ગુરુ છે, અને છ ઉપદેશ છે. પણ ગુરુઓના ગુરુ એક જ છે, જે અનેક રૂપોમાં પ્રગટ થાય છે. ॥૧॥

અર્થ:હે બાબા: જે વ્યવસ્થામાં સૃષ્ટિકર્તાની કીર્તિ ગવાય છે — તે જ વ્યવસ્થાનું પાલન કરો; તેમાં જ સાચી મહત્તા છે. ॥૧॥ રહાઉ॥

અર્થ:વિસુએ, ચસા, ઘડીઓ, પહોર, તિથિઓ, વાર અને મહિના, અને વિવિધ ઋતુઓ એક જ સૂર્યથી ઉત્પન્ન થાય છે; હે નાનક, એ જ રીતે અનેક રૂપ સૃષ્ટિકર્તાથી ઉત્પન્ન થાય છે. ॥૨॥૨॥

અર્થ:રાગ ધનાસરી, મહલા પહેલો:

અર્થ:આકાશના એ બ્રહ્માંડીય થાળમાં, સૂર્ય અને ચંદ્ર દીપક છે. તારા અને તેમના મંડળ જડેલા મોતી છે. પવનમાં ચંદનની સુગંધ મંદિરની ધૂપ છે, અને વાયુ ચામર છે. સંસારની સૌ વનસ્પતિ તમને અર્પિત આરતીનાં પુષ્પ છે, હે જ્યોતિર્મય પ્રભુ. ॥૧॥

અર્થ:કેવી સુંદર આરતી થઈ રહી છે! હે ભયનો નાશ કરનાર, આ તારી આરતી છે. અનહદ શબ્દની ધૂન મંદિરનાં નગારાંનું વાગવું છે. ॥૧॥ રહાઉ॥

અર્થ:તારી સહસ્ર આંખો છે, છતાં તારી કોઈ આંખ નથી. તારાં સહસ્ર રૂપ છે, છતાં તારું એક પણ રૂપ નથી. તારાં સહસ્ર ચરણ-કમળ છે, છતાં તારું એક પણ ચરણ નથી. તારી નાક નથી, છતાં તારી સહસ્ર નાક છે. તારી આ લીલા મને મોહિત કરે છે. ॥૨॥

અર્થ:સૌમાં જ્યોતિ છે — એ જ્યોતિ તું જ છે. એ જ્યોતિના પ્રકાશથી સૌમાં પ્રકાશ થાય છે. ગુરુની શિક્ષાથી એ જ્યોતિ પ્રગટ થાય છે. જે તેને ભાવે છે, એ જ આરતી છે. ॥૩॥

અર્થ:મારું મન પ્રભુનાં મધુ-મીઠાં ચરણ-કમળથી મોહિત છે. દિન-રાત હું તેમના માટે પ્યાસો છું. નાનક રૂપી પ્યાસા પપૈયાને તારી કૃપાનું જળ આપો, જેથી તે તારા નામમાં વાસ પામે. ॥૪॥૩॥

અર્થ:રાગ ગઉડી પૂરબી, મહલા ચોથો:

અર્થ:આ દેહ-રૂપી નગર ક્રોધ અને કામથી છલોછલ ભરેલું છે; પણ સાધુ (સંત)ને મળતાં એ ટુકડે-ટુકડા થઈ ગયું. પૂર્વ-લિખિત ભાગ્યથી મને ગુરુ મળ્યા. હું પ્રભુના પ્રેમના મંડળમાં પ્રવેશ્યો. ॥૧॥

અર્થ:સાધુ (સંત)ને હાથ જોડી પ્રણામ કરો; એ મહાન પુણ્યનું કર્મ છે. તેમની આગળ દંડવત કરો; એ ખરેખર પુણ્યનું કાર્ય છે. ॥૧॥ રહાઉ॥

અર્થ:દુષ્ટ શાક્ત, શ્રદ્ધાહીન કુતર્કી, પ્રભુના પરમ રસનો સ્વાદ જાણતા નથી. તેમની અંદર અહંકારનો કાંટો ઊંડો ખૂંપેલો છે. જેમ જેમ તેઓ ચાલે છે, એ વધુ ઊંડો ખૂંપે છે, અને તેઓ દુઃખ પામે છે, છેવટે યમદૂત તેમના માથા પર પોતાનો ડંડો મારે છે. ॥૨॥

અર્થ:પ્રભુના વિનમ્ર સેવક પ્રભુના નામ 'હર, હર'માં લીન રહે છે. જન્મનું દુઃખ અને મૃત્યુનો ભય મટી જાય છે. તેમણે અવિનાશી પરમ પુરુષ, પારલૌકિક પરમેશ્વરને પામી લીધા, અને તેઓ સૌ લોકો અને બ્રહ્માંડોમાં મહાન શોભા પામે છે. ॥૩॥

અર્થ:હે પ્રભુ, હું દીન અને નિર્બળ છું, પણ હું તારો છું! મારી રક્ષા કરો — કૃપા કરી રક્ષા કરો, હે મહાનોના મહાન! સેવક નાનક નામનો આહાર અને આધાર લે છે. પ્રભુના નામમાં તે દિવ્ય સુખ પામે છે. ॥૪॥૪॥

અર્થ:રાગ ગઉડી પૂરબી, મહલા પાંચમો:

અર્થ:સાંભળો, મારા મિત્રો, હું તમને વિનંતી કરું છું: હવે સંતોની સેવાનો સમય છે! આ સંસારમાં પ્રભુના નામનો લાભ કમાઓ, અને આગળ (પરલોકમાં) તમે સુખે વસશો. ॥૧॥

અર્થ:આ જીવન દિન-રાત ઘટતું જાય છે.

અર્થ:આ સંસાર વિકાર અને સંશયમાં ડૂબેલો છે. કેવળ તેઓ જ ઉદ્ધાર પામે છે જે પ્રભુને જાણે છે. કેવળ તેઓ જ, જેમને પ્રભુ જગાડી આ પરમ રસ પિવડાવે છે, પ્રભુની અકથ કથાને જાણે છે. ॥૨॥

અર્થ:કેવળ એ જ ખરીદો જેના માટે તમે સંસારમાં આવ્યા છો, અને ગુરુ દ્વારા પ્રભુ તમારા મનમાં વસશે. તમારા જ અંતરમનના ઘરમાં, તમે સહજ રીતે પ્રભુની ઉપસ્થિતિનો મહેલ પામશો. તમે ફરી પુનર્જન્મના ચક્રમાં નહીં નખાઓ. ॥૩॥

અર્થ:હે અંતર્યામી, હૃદયોના ખોજી, હે આદિ પુરુષ, ભાગ્યના વિધાતા: મારા મનની આ અભિલાષા પૂર્ણ કરો. તારો દાસ નાનક આ જ સુખ માગે છે: મને સંતોના ચરણોની ધૂળ બનાવી દો. ॥૪॥૫॥