ਸੋਹਿਲਾ ਸਾਹਿਬ
Kirtan Sohila in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੇਲੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ — ਤਿੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ, ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਤੇ ਨਿਡਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Sri Guru Granth Sahib. English translation: Sant Singh Khalsa (public domain). · Guru Nanak Dev Ji, Guru Ram Das Ji, Guru Arjan Dev Ji · 15th–17th century CE
ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ — “ਉਸਤਤ ਦਾ ਗੀਤ” — ਸਿੱਖ ਦਿਨ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਤੇ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ikOankaar satigur prasaadh ||
ਅਰਥ:ਇੱਕੋ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ। ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ:
ਸੋਹਿਲਾ ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਦੀਪਕੀ ਮਹਲਾ ੧
sohilaa raag gauRee dheepakee mahalaa pehilaa
ਅਰਥ:ਸੋਹਿਲਾ ~ ਉਸਤਤ ਦਾ ਗੀਤ। ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਦੀਪਕੀ, ਮਹਲਾ ਪਹਿਲਾ:
ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ikOankaar satigur prasaadh ||
ਅਰਥ:ਇੱਕੋ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ। ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ:
ਜੈ ਘਰਿ ਕੀਰਤਿ ਆਖੀਐ ਕਰਤੇ ਕਾ ਹੋਇ ਬੀਚਾਰੋ ॥ ਤਿਤੁ ਘਰਿ ਗਾਵਹੁ ਸੋਹਿਲਾ ਸਿਵਰਿਹੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰੋ ॥੧॥
jai ghar keerat aakheeaai karate kaa hoi beechaaro || tit ghar gaavahu sohilaa sivarih sirajanahaaro ||1||
ਅਰਥ:ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਕੀਰਤਿ ਗਾਈ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸਤਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਓ; ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਿਮਰੋ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰੋ। ॥੧॥
ਤੁਮ ਗਾਵਹੁ ਮੇਰੇ ਨਿਰਭਉ ਕਾ ਸੋਹਿਲਾ ॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜਿਤੁ ਸੋਹਿਲੈ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
tum gaavahu mere nirabhau kaa sohilaa || hau vaaree jit sohilai sadhaa sukh hoi ||1|| rahaau ||
ਅਰਥ:ਮੇਰੇ ਨਿਰਭਉ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਉਸਤਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਓ। ਮੈਂ ਉਸ ਸੋਹਿਲੇ ਉੱਤੋਂ ਬਲਿਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਦਾ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥
ਨਿਤ ਨਿਤ ਜੀਅੜੇ ਸਮਾਲੀਅਨਿ ਦੇਖੈਗਾ ਦੇਵਣਹਾਰੁ ॥ ਤੇਰੇ ਦਾਨੈ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਤਿਸੁ ਦਾਤੇ ਕਵਣੁ ਸੁਮਾਰੁ ॥੨॥
nit nit jeeaRe samaaleean dhekhaigaa dhevanahaar || tere dhaanai keemat naa pavai tis dhaate kavan sumaar ||2||
ਅਰਥ:ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਦਾਤਾ ਸਭ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਉਸ ਦਾਤੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ॥੨॥
ਸੰਬਤਿ ਸਾਹਾ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਿ ਕਰਿ ਪਾਵਹੁ ਤੇਲੁ ॥ ਦੇਹੁ ਸਜਣ ਅਸੀਸੜੀਆ ਜਿਉ ਹੋਵੈ ਸਾਹਿਬ ਸਿਉ ਮੇਲੁ ॥੩॥
sa(n)bat saahaa likhiaa mil kar paavahu tel || dheh sajan aseesaReeaa jiau hovai saahib siau mel ||3||
ਅਰਥ:ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮਿਥਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਓ, ਰਲ ਕੇ ਦਹਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਪਾਓ। ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਸੁਆਮੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵਾਂ। ॥੩॥
ਘਰਿ ਘਰਿ ਏਹੋ ਪਾਹੁਚਾ ਸਦੜੇ ਨਿਤ ਪਵੰਨਿ ॥ ਸਦਣਹਾਰਾ ਸਿਮਰੀਐ ਨਾਨਕ ਸੇ ਦਿਹ ਆਵੰਨਿ ॥੪॥੧॥
ghar ghar eho paahuchaa sadhaRe nit pava(n)n || sadhanahaaraa simareeaai naanak se dheh aava(n)n ||4||1||
ਅਰਥ:ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੱਦਾ ਘੱਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੁਕਾਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸੱਦਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਮਰੋ; ਹੇ ਨਾਨਕ, ਉਹ ਦਿਨ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ! ॥੪॥੧॥
ਰਾਗੁ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥
raag aasaa mahalaa pehilaa ||
ਅਰਥ:ਰਾਗੁ ਆਸਾ, ਮਹਲਾ ਪਹਿਲਾ:
ਛਿਅ ਘਰ ਛਿਅ ਗੁਰ ਛਿਅ ਉਪਦੇਸ ॥ ਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਏਕੋ ਵੇਸ ਅਨੇਕ ॥੧॥
chhia ghar chhia gur chhia upadhes || gur gur eko ves anek ||1||
ਅਰਥ:ਛੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਹਨ, ਛੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਛੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਹਨ। ਪਰ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ॥੧॥
ਬਾਬਾ ਜੈ ਘਰਿ ਕਰਤੇ ਕੀਰਤਿ ਹੋਇ ॥ ਸੋ ਘਰੁ ਰਾਖੁ ਵਡਾਈ ਤੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
baabaa jai ghar karate keerat hoi || so ghar raakh vaddaiee toi ||1|| rahaau ||
ਅਰਥ:ਹੇ ਬਾਬਾ: ਜਿਸ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਕੀਰਤਿ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਉਸੇ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਓ; ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ। ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥
ਵਿਸੁਏ ਚਸਿਆ ਘੜੀਆ ਪਹਰਾ ਥਿਤੀ ਵਾਰੀ ਮਾਹੁ ਹੋਆ ॥ ਸੂਰਜੁ ਏਕੋ ਰੁਤਿ ਅਨੇਕ ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਤੇ ਕੇ ਕੇਤੇ ਵੇਸ ॥੨॥੨॥
visue chasiaa ghaReeaa paharaa thitee vaaree maahu hoaa || sooraj eko rut anek || naanak karate ke kete ves ||2||2||
ਅਰਥ:ਵਿਸੁਏ, ਚਸੇ, ਘੜੀਆਂ, ਪਹਿਰ, ਥਿਤਾਂ, ਵਾਰ ਤੇ ਮਹੀਨੇ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਤਾਂ ਇੱਕੋ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਨਾਨਕ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ॥੨॥੨॥
ਰਾਗੁ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
raag dhanaasaree mahalaa pehilaa ||
ਅਰਥ:ਰਾਗੁ ਧਨਾਸਰੀ, ਮਹਲਾ ਪਹਿਲਾ:
ਗਗਨ ਮੈ ਥਾਲੁ ਰਵਿ ਚੰਦੁ ਦੀਪਕ ਬਨੇ ਤਾਰਿਕਾ ਮੰਡਲ ਜਨਕ ਮੋਤੀ ॥ ਧੂਪੁ ਮਲਆਨਲੋ ਪਵਣੁ ਚਵਰੋ ਕਰੇ ਸਗਲ ਬਨਰਾਇ ਫੂਲੰਤ ਜੋਤੀ ॥੧॥
gagan mai thaal rav cha(n)dh dheepak bane taarikaa ma(n)ddal janak motee || dhoop malaanalo pavan chavaro kare sagal banarai foola(n)t jotee ||1||
ਅਰਥ:ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਥਾਲ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀਵੇ ਹਨ। ਤਾਰੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਮੋਤੀ ਹਨ। ਪੌਣ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਮੰਦਰ ਦੀ ਧੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਚੌਰ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਨਸਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਆਰਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਹੇ ਜੋਤਿਰਮਯ ਪ੍ਰਭੂ। ॥੧॥
ਕੈਸੀ ਆਰਤੀ ਹੋਇ ॥ ਭਵ ਖੰਡਨਾ ਤੇਰੀ ਆਰਤੀ ॥ ਅਨਹਤਾ ਸਬਦ ਵਾਜੰਤ ਭੇਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
kaisee aaratee hoi || bhav kha(n)ddanaa teree aaratee || anahataa sabadh vaaja(n)t bheree ||1|| rahaau ||
ਅਰਥ:ਕੈਸੀ ਸੁੰਦਰ ਆਰਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ! ਹੇ ਭੈ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਆਰਤੀ ਹੈ। ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਧੁਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਗਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵੱਜਣਾ ਹੈ। ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥
ਸਹਸ ਤਵ ਨੈਨ ਨਨ ਨੈਨ ਹਹਿ ਤੋਹਿ ਕਉ ਸਹਸ ਮੂਰਤਿ ਨਨਾ ਏਕ ਤੋੁਹੀ ॥ ਸਹਸ ਪਦ ਬਿਮਲ ਨਨ ਏਕ ਪਦ ਗੰਧ ਬਿਨੁ ਸਹਸ ਤਵ ਗੰਧ ਇਵ ਚਲਤ ਮੋਹੀ ॥੨॥
sahas tav nain nan nain heh toh kau sahas moorat nanaa ek tuohee || sahas padh bimal nan ek padh ga(n)dh bin sahas tav ga(n)dh iv chalat mohee ||2||
ਅਰਥ:ਤੇਰੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਅੱਖ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰਾ ਇੱਕ ਵੀ ਰੂਪ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰਾ ਇੱਕ ਵੀ ਚਰਨ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਨੱਕ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੱਕਾਂ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਇਹ ਲੀਲਾ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ॥੨॥
ਸਭ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੋਇ ॥ ਤਿਸ ਦੈ ਚਾਨਣਿ ਸਭ ਮਹਿ ਚਾਨਣੁ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਸਾਖੀ ਜੋਤਿ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੁ ਆਰਤੀ ਹੋਇ ॥੩॥
sabh meh jot jot hai soi || tis dhai chaanan sabh meh chaanan hoi || gur saakhee jot paragaT hoi || jo tis bhaavai su aaratee hoi ||3||
ਅਰਥ:ਸਭ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿ ਹੈ — ਉਹ ਜੋਤਿ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ। ਉਸ ਜੋਤਿ ਦੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਸਭ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਜੋਤਿ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਆਰਤੀ ਹੈ। ॥੩॥
ਹਰਿ ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਲੋਭਿਤ ਮਨੋ ਅਨਦਿਨੋੁ ਮੋਹਿ ਆਹੀ ਪਿਆਸਾ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਲੁ ਦੇਹਿ ਨਾਨਕ ਸਾਰਿੰਗ ਕਉ ਹੋਇ ਜਾ ਤੇ ਤੇਰੈ ਨਾਇ ਵਾਸਾ ॥੪॥੩॥
har charan kaval makara(n)dh lobhit mano anadhinuo moh aahee piaasaa || kirapaa jal dheh naanak saari(n)g kau hoi jaa te terai nai vaasaa ||4||3||
ਅਰਥ:ਮੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਧੁ-ਮਿੱਠੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਿਆਸਾ ਹਾਂ। ਨਾਨਕ ਰੂਪੀ ਪਿਆਸੇ ਪਪੀਹੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਜਲ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਪਾਵੇ। ॥੪॥੩॥
ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥
raag gauRee poorabee mahalaa chauthhaa ||
ਅਰਥ:ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ, ਮਹਲਾ ਚੌਥਾ:
ਕਾਮਿ ਕਰੋਧਿ ਨਗਰੁ ਬਹੁ ਭਰਿਆ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਖੰਡਲ ਖੰਡਾ ਹੇ ॥ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਤ ਲਿਖੇ ਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ਮਨਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਮੰਡਲ ਮੰਡਾ ਹੇ ॥੧॥
kaam karodh nagar bahu bhariaa mil saadhoo kha(n)ddal kha(n)ddaa he || poorab likhat likhe gur paiaa man har liv ma(n)ddal ma(n)ddaa he ||1||
ਅਰਥ:ਇਹ ਦੇਹ-ਰੂਪੀ ਨਗਰ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਨੱਕੋ-ਨੱਕ ਭਰਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਸਾਧੂ (ਸੰਤ) ਨੂੰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਇਹ ਟੋਟੇ-ਟੋਟੇ ਹੋ ਗਏ। ਪੂਰਬ-ਲਿਖੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ॥੧॥
ਕਰਿ ਸਾਧੂ ਅੰਜੁਲੀ ਪੁਨੁ ਵਡਾ ਹੇ ॥ ਕਰਿ ਡੰਡਉਤ ਪੁਨੁ ਵਡਾ ਹੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
kar saadhoo a(n)julee pun vaddaa he || kar dda(n)ddaut pun vaddaa he ||1|| rahaau ||
ਅਰਥ:ਸਾਧੂ (ਸੰਤ) ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਦਾ ਕਰਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਡੰਡਉਤ ਕਰੋ; ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪੁੰਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਹੈ। ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥
ਸਾਕਤ ਹਰਿ ਰਸ ਸਾਦੁ ਨ ਜਾਣਿਆ ਤਿਨ ਅੰਤਰਿ ਹਉਮੈ ਕੰਡਾ ਹੇ ॥ ਜਿਉ ਜਿਉ ਚਲਹਿ ਚੁਭੈ ਦੁਖੁ ਪਾਵਹਿ ਜਮਕਾਲੁ ਸਹਹਿ ਸਿਰਿ ਡੰਡਾ ਹੇ ॥੨॥
saakat har ras saadh na jaaniaa tin a(n)tar haumai ka(n)ddaa he || jiau jiau chaleh chubhai dhukh paaveh jamakaal saheh sir dda(n)ddaa he ||2||
ਅਰਥ:ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ਾਕਤ, ਸ਼ਰਧਾਹੀਣ ਕੁਤਰਕੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਰਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਉਮੈ ਦਾ ਕੰਡਾ ਡੂੰਘਾ ਖੁੱਭਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਉਹ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਚੁੱਭਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅੰਤ ਨੂੰ ਜਮਕਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਡੰਡਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ॥੨॥
ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਣੇ ਦੁਖੁ ਜਨਮ ਮਰਣ ਭਵ ਖੰਡਾ ਹੇ ॥ ਅਬਿਨਾਸੀ ਪੁਰਖੁ ਪਾਇਆ ਪਰਮੇਸਰੁ ਬਹੁ ਸੋਭ ਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾ ਹੇ ॥੩॥
har jan har har naam samaane dhukh janam maran bhav kha(n)ddaa he || abinaasee purakh paiaa paramesar bahu sobh kha(n)dd brahama(n)ddaa he ||3||
ਅਰਥ:ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਿਮਾਣੇ ਸੇਵਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਹਰਿ, ਹਰਿ' ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਨਮ ਦਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਭੈ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਪਾਰਲੌਕਿਕ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ॥੩॥
ਹਮ ਗਰੀਬ ਮਸਕੀਨ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੇ ਹਰਿ ਰਾਖੁ ਰਾਖੁ ਵਡ ਵਡਾ ਹੇ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ਟੇਕ ਹੈ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਹੀ ਸੁਖੁ ਮੰਡਾ ਹੇ ॥੪॥੪॥
ham gareeb masakeen prabh tere har raakh raakh vadd vaddaa he || jan naanak naam adhaar Tek hai har naame hee sukh ma(n)ddaa he ||4||4||
ਅਰਥ:ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਤੇ ਮਸਕੀਨ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ! ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ — ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ! ਸੇਵਕ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਦਾ ਆਹਾਰ ਤੇ ਆਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਬ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ॥੪॥੪॥
ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥
raag gauRee poorabee mahalaa panjavaa ||
ਅਰਥ:ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ, ਮਹਲਾ ਪੰਜਵਾਂ:
ਕਰਉ ਬੇਨੰਤੀ ਸੁਣਹੁ ਮੇਰੇ ਮੀਤਾ ਸੰਤ ਟਹਲ ਕੀ ਬੇਲਾ ॥ ਈਹਾ ਖਾਟਿ ਚਲਹੁ ਹਰਿ ਲਾਹਾ ਆਗੈ ਬਸਨੁ ਸੁਹੇਲਾ ॥੧॥
karau bena(n)tee sunahu mere meetaa sa(n)t Tahal kee belaa || e'eehaa khaaT chalahu har laahaa aagai basan suhelaa ||1||
ਅਰਥ:ਸੁਣੋ, ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਹੁਣ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ! ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਲਾਹਾ ਖੱਟੋ, ਤੇ ਅੱਗੇ (ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ) ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸੋਗੇ। ॥੧॥
ਅਉਧ ਘਟੈ ਦਿਨਸੁ ਰੈਣਾਰੇ ॥ ਮਨ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਕਾਜ ਸਵਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
aaudh ghaTai dhinas rainaare || man gur mil kaaj savaare ||1|| rahaau ||
ਅਰਥ:ਇਹ ਜੀਵਨ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹੁ ਸੰਸਾਰੁ ਬਿਕਾਰੁ ਸੰਸੇ ਮਹਿ ਤਰਿਓ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ॥ ਜਿਸਹਿ ਜਗਾਇ ਪੀਆਵੈ ਇਹੁ ਰਸੁ ਅਕਥ ਕਥਾ ਤਿਨਿ ਜਾਨੀ ॥੨॥
eih sa(n)saar bikaar sa(n)se meh tario braham giaanee || jiseh jagai peeaavai ih ras akath kathaa tin jaanee ||2||
ਅਰਥ:ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਕਾਰ ਤੇ ਸੰਸੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਤਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਉਹੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਜਗਾ ਕੇ ਇਹ ਪਰਮ ਰਸ ਪਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਕਥ ਕਥਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ॥੨॥
ਜਾ ਕਉ ਆਏ ਸੋਈ ਬਿਹਾਝਹੁ ਹਰਿ ਗੁਰ ਤੇ ਮਨਹਿ ਬਸੇਰਾ ॥ ਨਿਜ ਘਰਿ ਮਹਲੁ ਪਾਵਹੁ ਸੁਖ ਸਹਜੇ ਬਹੁਰਿ ਨ ਹੋਇਗੋ ਫੇਰਾ ॥੩॥
jaa kau aae soiee bihaajhahu har gur te maneh baseraa || nij ghar mahal paavahu sukh sahaje bahur na hoigo feraa ||3||
ਅਰਥ:ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਖਰੀਦੋ ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਤਰ-ਆਤਮੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਮਹਲ ਪਾਓਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਜਾਓਗੇ। ॥੩॥
ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਪੁਰਖ ਬਿਧਾਤੇ ਸਰਧਾ ਮਨ ਕੀ ਪੂਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸੁ ਇਹੈ ਸੁਖੁ ਮਾਗੈ ਮੋ ਕਉ ਕਰਿ ਸੰਤਨ ਕੀ ਧੂਰੇ ॥੪॥੫॥
a(n)tarajaamee purakh bidhaate saradhaa man kee poore || naanak dhaas ihai sukh maagai mo kau kar sa(n)tan kee dhoore ||4||5||
ਅਰਥ:ਹੇ ਅੰਤਰਜਾਮੀ, ਹਿਰਦਿਆਂ ਦੇ ਖੋਜੀ, ਹੇ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਤਾ: ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ। ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਨਾਨਕ ਇਹੋ ਸੁਖ ਮੰਗਦਾ ਹੈ: ਮੈਨੂੰ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣਾ ਦਿਓ। ॥੪॥੫॥
Kirtan Sohila ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਦੀ ਅਰਦਾਸ — ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦੀ ਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸੁਖਦ ਨੀਂਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੇਲੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਦਿਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ
Kirtan Sohila ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਲੇਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹੋ, ਮਨ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਲਈ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਤੇ ਅਰਥ ਸਮੇਤ ਪੜ੍ਹੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Kirtan Sohila ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ