మనీషా పఞ్చకమ్
Manisha Panchakam in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Prakarana (instructional) hymn composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)
According to the traditional account, Adi Shankaracharya was walking through the holy city of Kashi when a Chandala (an outcaste) carrying meat, accompanied by four dogs, crossed his path. Shankara asked him to step aside. The Chandala — understood in the tradition to be Lord Shiva himself testing him — responded with searching questions: 'Do you wish the body to move away from the body, or the Self from the Self? In the sunlight reflected in the Ganga and in a cup of wine, is the reflecting sun ever defiled?' Struck by this revelation of pure non-dual wisdom from one deemed lowest by society, Shankaracharya prostrated and composed the Manisha Panchakam, five verses declaring that anyone established in this knowledge — outcaste or brahmin alike — is truly his Guru.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
The tradition holds that the outcaste who taught Shankaracharya was none other than Lord Vishvanatha (Shiva) himself, who had come to remove the last trace of body-and-caste identification from the young sage; the moment Shankara bowed to wisdom regardless of its outer form, the Chandala revealed his true divine nature.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తిషు స్ఫుటతరా యా సంవిదుజ్జృమ్భతే యా బ్రహ్మాదిపిపీలికాన్తతనుషు ప్రోతా జగత్సాక్షిణీ । సైవాహం న చ దృశ్యవస్త్వితి దృఢప్రజ్ఞాపి యస్యాస్తి చేత్ చణ్డాలోఽస్తు స తు ద్విజోఽస్తు గురురిత్యేషా మనీషా మమ ॥ ౧॥
jāgratsvapnasuṣuptiṣu sphuṭatarā yā saṃvidujjṛmbhate yā brahmādipipīlikāntatanuṣu protā jagatsākṣiṇī | saivāhaṃ na ca dṛśyavastviti dṛḍhaprajñāpi yasyāsti cet caṇḍālo'stu sa tu dvijo'stu gururityeṣā manīṣā mama || 1||
అర్థం:He in whom there is the firm conviction — 'That Consciousness which shines ever more clearly through waking, dream and deep sleep, which is threaded as the one witness through all bodies from Brahma down to the ant, That alone am I, and not any perceived object' — whether he be an outcaste or a twice-born brahmin, he is my Guru: this is my firm conviction.
బ్రహ్మైవాహమిదం జగచ్చ సకలం చిన్మాత్రవిస్తారితం సర్వం చైతదవిద్యయా త్రిగుణయాఽశేషం మయా కల్పితమ్ । ఇత్థం యస్య దృఢా మతిః సుఖతరే నిత్యే పరే నిర్మలే చణ్డాలోఽస్తు స తు ద్విజోఽస్తు గురురిత్యేషా మనీషా మమ ॥ ౨॥
brahmaivāhamidaṃ jagacca sakalaṃ cinmātravistāritaṃ sarvaṃ caitadavidyayā triguṇayā'śeṣaṃ mayā kalpitam | itthaṃ yasya dṛḍhā matiḥ sukhatare nitye pare nirmale caṇḍālo'stu sa tu dvijo'stu gururityeṣā manīṣā mama || 2||
అర్థం:He whose mind is firmly fixed on that supremely blissful, eternal, supreme, stainless Reality, thinking 'I am verily Brahman, and this whole world is but an expansion of pure Consciousness, the entire thing imagined by me through the threefold ignorance of the gunas' — whether he be an outcaste or a twice-born brahmin, he is my Guru: this is my firm conviction.
శశ్వన్నశ్వరమేవ విశ్వమఖిలం నిశ్చిత్య వాచా గురోః నిత్యం బ్రహ్మ నిరన్తరం విమృశతా నిర్వ్యాజశాన్తాత్మనా । భూతం భావి చ దుష్కృతం ప్రదహతా సంవిన్మయే పావకే ప్రారబ్ధాయ సమర్పితం స్వవపురిత్యేషా మనీషా మమ ॥ ౩॥
śaśvannaśvarameva viśvamakhilaṃ niścitya vācā guroḥ nityaṃ brahma nirantaraṃ vimṛśatā nirvyājaśāntātmanā | bhūtaṃ bhāvi ca duṣkṛtaṃ pradahatā saṃvinmaye pāvake prārabdhāya samarpitaṃ svavapurityeṣā manīṣā mama || 3||
అర్థం:He who, having ascertained through the words of the Guru that the whole universe is forever perishable, ceaselessly contemplating the eternal Brahman with a sincere and tranquil mind, burning up past and future sins in the fire of pure Consciousness, has surrendered his body to (the spending of) prarabdha karma — that his body is so surrendered is my firm conviction.
యా తిర్యఙ్నరదేవతాభిరహమిత్యన్తః స్ఫుటా గృహ్యతే యద్భాసా హృదయాక్షదేహవిషయా భాన్తి స్వతోఽచేతనాః । తాం భాస్యైః పిహితార్కమణ్డలనిభాం స్ఫూర్తిం సదా భావయన్ యోగీ నిర్వృతమానసో హి గురురిత్యేషా మనీషా మమ ॥ ౪॥
yā tiryaṅnaradevatābhirahamityantaḥ sphuṭā gṛhyate yadbhāsā hṛdayākṣadehaviṣayā bhānti svato'cetanāḥ | tāṃ bhāsyaiḥ pihitārkamaṇḍalanibhāṃ sphūrtiṃ sadā bhāvayan yogī nirvṛtamānaso hi gururityeṣā manīṣā mama || 4||
అర్థం:That Awareness which is clearly grasped within as 'I' by beasts, men and gods alike, by whose light the inwardly inert heart, senses, body and objects appear to shine — ever meditating on that pulsating Reality (which is like the sun's orb hidden by what it illumines), the yogi whose mind has found perfect peace is verily the Guru: this is my firm conviction.
యత్సౌఖ్యామ్బుధిలేశలేశత ఇమే శక్రాదయో నిర్వృతాః యచ్చిత్తే నితరాం ప్రశాన్తకలనే లబ్ధ్వా మునిర్నిర్వృతః । యస్మిన్నిత్యసుఖామ్బుధౌ గలితధీర్బ్రహ్మైవ న బ్రహ్మవిద్ యః కశ్చిత్స సురేన్ద్రవన్దితపదో నూనం మనీషా మమ ॥ ౫॥
yatsaukhyāmbudhileśaleśata ime śakrādayo nirvṛtāḥ yaccitte nitarāṃ praśāntakalane labdhvā munirnirvṛtaḥ | yasminnityasukhāmbudhau galitadhīrbrahmaiva na brahmavid yaḥ kaścitsa surendravanditapado nūnaṃ manīṣā mama || 5||
అర్థం:By a mere fraction of a fraction of whose ocean of bliss Indra and the gods are made content; having gained whom in his perfectly stilled mind the sage rests fulfilled; in whose ocean of eternal bliss the intellect dissolves so that one becomes Brahman itself and not merely a knower of Brahman — whoever he be, his feet are worshipped by the king of the gods: this is my firm conviction.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Manisha Panchakam పారాయణ ప్రయోజనాలు
Distils the core of Advaita Vedanta — the one Self in all beings — in five verses
Composed by Adi Shankaracharya himself, the foremost teacher of non-duality
Teaches that true greatness lies in Self-knowledge, not in birth or caste
A powerful aid for contemplation (manana) on the nature of the witnessing Consciousness
Cultivates equal vision (sama-drishti) and humility before the wise wherever they are found
Burns away the sense of doership and reinforces surrender of the body to prarabdha
Inspires the seeker toward jivanmukti — liberation while still living
Manisha Panchakam పారాయణ విధి
This is primarily a hymn for contemplation rather than rapid repetition. Sit quietly, recite the five verses slowly, and pause after each to reflect on its meaning — especially the witnessing Consciousness present in all beings and the refrain 'he is my Guru, this is my conviction.' It is well suited to study under or alongside a teacher, and may be read daily as part of Vedanta sadhana to deepen Self-enquiry.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Manisha Panchakamను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి