நடராஜ ஸ்தோத்ரம் (பதஞ்ஜலி க்ரு'தம்)
Nataraja Stotram (Patanjali) in Tamil · தமிழ்
உங்கள் மொழி/எழுத்தில் படியுங்கள்
தோற்றம் & கதை
Shaiva stotra tradition; the Chidambaram (Nataraja) tradition · Sage Patanjali (traditional attribution) · Ancient
By tradition, the great sage Patanjali — author of the Yoga Sutras and revered as an incarnation of Adishesha, the serpent of Vishnu — longed for the darshan of Lord Nataraja at Chidambaram. When Nandi, the gatekeeper, would not let him pass, Patanjali spontaneously poured out this hymn of praise, composing it with the astonishing constraint of never using the syllables 'charana' or 'shringa', so that it came to be called the Charanashringararahita Nataraja Stotram. Pleased by the depth and artistry of his devotion, Lord Shiva granted him the vision of the cosmic dance. The hymn has since been treasured at Chidambaram and among devotees of Nataraja.
✦ சாத்திரங்களில் கூறியபடி
Tradition holds that as Patanjali sang these verses, Lord Nataraja revealed to him the Ananda Tandava — the dance of bliss in the golden hall of Chidambaram, the 'space of consciousness' itself. It is said that sincere recitation grants the devotee an inward glimpse of that same dance shining in the lotus of the heart.
பொருளுடன் முழுப் பாடல்
எந்த வரியையும் அல்லது ▶ பொத்தானைத் தொட்டு கேளுங்கள்
ஸதஞ்சிதமுதஞ்சிதநிகுஞ்சிதபதம் சலசலம் சலிதமஞ்ஜுகடகம் பதஞ்ஜலித்ரு'கஞ்ஜநமநஞ்ஜநமசஞ்சலபதம் ஜநநபஞ்ஜநகரம்। கதம்பருசிமம்பரவஸம் பரமமம்புதகதம்பகவிடம்பககலம் சிதம்புதிமணிம் புதஹ்ரு'தம்புஜரவிம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௧॥
Sadañcita-mudañcita-nikuñcita-padaṁ jhalajhalaṁ calita-mañju-kaṭakaṁ Patañjali-dṛg-añjanam-anañjanam-acañcala-padaṁ janana-bhañjana-karam। Kadamba-rucim-ambara-vasaṁ paramam-ambuda-kadambaka-viḍambaka-galaṁ Cid-ambudhi-maṇiṁ budha-hṛd-ambuja-raviṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥1॥
பொருள்:Worship in your heart the Dancer of the supreme Chidambaram — whose gracefully curved foot is raised in the dance while his lovely anklets jingle 'jhala-jhala'; who is the very delight of Patanjali's eyes, stainless and unmoving, who shatters the cycle of birth; radiant as the kadamba blossom, clad in the sky, his throat dark as a cluster of rain-clouds; the jewel from the ocean of consciousness, the sun to the lotus-hearts of the wise.
ஹரம் த்ரிபுரபஞ்ஜநமநந்தக்ரு'தகங்கணமகண்டதயமந்தரஹிதம் விரிஞ்சிஸுரஸம்ஹதிபுரந்தரவிசிந்திதபதம் தருணசந்த்ரமகுடம்। பரம் பதவிகண்டிதயமம் பஸிதமண்டிததநும் மதநவஞ்சநபரம் சிரந்தநமமும் ப்ரணவஸஞ்சிதநிதிம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௨॥
Haraṁ tripura-bhañjanam-ananta-kṛta-kaṅkaṇam-akhaṇḍa-dayam-antarahitaṁ Viriñci-sura-saṁhati-purandhara-vicintita-padaṁ taruṇa-candra-makuṭam। Paraṁ pada-vikhaṇḍita-yamaṁ bhasita-maṇḍita-tanuṁ madana-vañcana-paraṁ Cirantanam-amuṁ praṇava-sañcita-nidhiṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥2॥
பொருள்:Worship the Dancer of supreme Chidambaram — Hara, destroyer of Tripura, wearing endless bracelets, of undivided compassion, without inner flaw; whose feet Brahma, the gods and Indra contemplate, crowned with the young moon; the Supreme who cut down Yama with his foot, his body adorned with ash, who outwitted Kama — the ancient one, the treasure gathered in the Pranava (Om).
அவந்தமகிலம் ஜகதபங்ககுணதுங்கமமதம் த்ரு'தவிதும் ஸுரஸரி- த்தரங்கநிகுரும்பத்ரு'திலம்படஜடம் ஶமநதம்பஸுஹரம் பவஹரம்। ஶிவம் தஶதிகந்தரவிஜ்ரு'ம்பிதகரம் கரலஸந்ம்ரு'கஶிஶும் பஶுபதிம் ஹரம் ஶஶிதநஞ்ஜயபதங்கநயநம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௩॥
Avantam-akhilaṁ jagad-abhaṅga-guṇa-tuṅgam-amataṁ dhṛta-vidhuṁ sura-sarit- Taraṅga-nikurumba-dhṛti-lampaṭa-jaṭaṁ śamana-dambha-suharaṁ bhava-haram। Śivaṁ daśa-digantara-vijṛmbhita-karaṁ kara-lasan-mṛga-śiśuṁ paśupatiṁ Haraṁ śaśi-dhanañjaya-pataṅga-nayanaṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥3॥
பொருள்:Worship the Dancer of supreme Chidambaram — who protects the whole world, lofty in unbroken virtue, bearing the moon, whose matted locks eagerly hold the surging waves of the celestial river; who cuts down the arrogance of Death and removes worldly bondage; the auspicious one, his arms spreading to the ten directions, a fawn shining in his hand, Pashupati, Hara, whose eyes are the moon, fire and sun.
அநந்தநவரத்நவிலஸத்கடககிங்கிணிசலம் சலசலம் சலரவம் முகுந்தவிதிஹஸ்தகதமத்தலலயத்வநிதிமித்திமிதநர்தநபதம்। ஶகுந்தரதபர்ஹிரதநந்திமுகதந்திமுகப்ரு'ங்கிரிடிஸங்கநிகடம் ஸநந்தஸநகப்ரமுகவந்திதபதம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௪॥
Ananta-nava-ratna-vilasat-kaṭaka-kiṅkiṇi-jhalaṁ jhalajhalaṁ jhala-ravaṁ Mukunda-vidhi-hasta-gata-maddala-laya-dhvani-dhimid-dhimita-nartana-padam। Śakunta-ratha-barhi-ratha-nandi-mukha-danti-mukha-bhṛṅgi-riṭi-saṅgha-nikaṭaṁ Sananda-sanaka-pramukha-vandita-padaṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥4॥
பொருள்:Worship the Dancer of supreme Chidambaram — the countless gem-set bracelets and small bells ringing 'jhala-jhala'; his feet dancing 'dhimi-dhimi' to the rhythm of the maddala drum played in the hands of Vishnu and Brahma; surrounded by the hosts led by the peacock-riding (Skanda), the swan-riding (Brahma), elephant-faced Ganesha, Nandi, Bhringi and Riti; whose feet are revered by Sanandana, Sanaka and the great sages.
அநந்தமஹஸம் த்ரிதஶவந்த்யசரணம் முநிஹ்ரு'தந்தரவஸந்தமமலம் கபந்தவியதிந்த்வவநிகந்தவஹவஹ்நிமகபந்துரவிமஞ்ஜுவபுஷம்। அநந்தவிபவம் த்ரிஜகதந்தரமணிம் த்ரிநயநம் த்ரிபுரகண்டநபரம் ஸநந்தமுநிவந்திதபதம் ஸகருணம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௫॥
Ananta-mahasaṁ tridaśa-vandya-caraṇaṁ muni-hṛd-antara-vasantam-amalaṁ Kabandha-viyad-indu-avani-gandha-vaha-vahni-makha-bandhu-ravi-mañju-vapuṣam। Ananta-vibhavaṁ tri-jagad-antara-maṇiṁ tri-nayanaṁ tripura-khaṇḍana-paraṁ Sananda-muni-vandita-padaṁ sa-karuṇaṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥5॥
பொருள்:Worship the Dancer of supreme Chidambaram — of infinite splendour, his feet adored by the gods, the spotless spring blossoming within the hearts of sages; whose lovely form is befriended by the eight: ether, moon, earth, wind, fire, the sacrificer (water), the sun (and the soul); of boundless glory, the central jewel of the three worlds, three-eyed, intent on destroying Tripura, his feet praised by the sage Sananda, full of compassion.
அசிந்த்யமலிப்ரு'ந்தருசிபந்துரகலம் குரிதகுந்தநிகுரும்பதவலம் முகுந்தஸுரப்ரு'ந்தபலஹந்த்ரு'க்ரு'தவந்தநலஸந்தமஹிகுண்டலதரம்। அகம்பமநுகம்பிதரதிம் ஸுஜநமங்கலநிதிம் கஜஹரம் பஶுபதிம் தநஞ்ஜயநுதம் ப்ரணதரஞ்ஜநபரம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௬॥
Acintyam-ali-bṛnda-ruci-bandhura-galaṁ kurita-kunda-nikurumba-dhavalaṁ Mukunda-sura-bṛnda-bala-hantṛ-kṛta-vandana-lasantam-ahi-kuṇḍala-dharam। Akampam-anukampita-ratiṁ sujana-maṅgala-nidhiṁ gaja-haraṁ paśupatiṁ Dhanañjaya-nutaṁ praṇata-rañjana-paraṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥6॥
பொருள்:Worship the Dancer of supreme Chidambaram — of inconceivable nature, his throat lovely with the sheen of a swarm of bees, yet white as a cluster of blooming jasmine; shining as Vishnu, the slayer of demon-hosts, bows before him, wearing serpents as earrings; unshaken, having shown mercy to Rati, the treasury of blessings for the good, who slew the elephant-demon, Pashupati, praised by Arjuna, ever delighting those who bow to him.
பரம் ஸுரவரம் புரஹரம் பஶுபதிம் ஜநிததந்திமுகஷண்முகமமும் ம்ரு'டம் கநகபிங்கலஜடம் ஸநகபங்கஜரவிம் ஸுமநஸம் ஹிமருசிம்। அஸங்கமநஸம் ஜலதிஜந்மகரலம் கபலயந்தமதுலம் குணநிதிம் ஸநந்தவரதம் ஶமிதமிந்துவதநம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௭॥
Paraṁ sura-varaṁ pura-haraṁ paśupatiṁ janita-danti-mukha-ṣaṇmukham-amuṁ Mṛḍaṁ kanaka-piṅgala-jaṭaṁ sanaka-paṅkaja-raviṁ sumanasaṁ hima-rucim। Asaṅgha-manasaṁ jaladhi-janma-garalaṁ kabalayantam-atulaṁ guṇa-nidhiṁ Sananda-varadaṁ śamitam-indu-vadanaṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥7॥
பொருள்:Worship the Dancer of supreme Chidambaram — the Supreme, best of the gods, destroyer of the cities, Pashupati, who brought forth the elephant-faced and six-faced (Ganesha and Skanda); the gracious one with golden-tawny matted hair, a sun to the lotus-faced Sanaka, kindly, cool-rayed; of unattached mind, swallowing the poison born of the ocean, the peerless treasury of virtues, granting boons to Sananda, with a serene moon-like face.
அஜம் க்ஷிதிரதம் புஜகபுங்கவகுணம் கநகஶ்ரு'ங்கிதநுஷம் கரலஸ- த்குரங்கப்ரு'துடங்கபரஶும் ருசிரகுங்குமருசிம் டமருகம் ச தததம்। முகுந்தவிஶிகம் நமதவந்த்யபலதம் நிகமப்ரு'ந்ததுரகம் நிருபமம் ஸசண்டிகமமும் சடிதிஸம்ஹ்ரு'தபுரம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௮॥
Ajaṁ kṣiti-rathaṁ bhujaga-puṅgava-guṇaṁ kanaka-śṛṅgi-dhanuṣaṁ kara-lasat- Kuraṅga-pṛthu-ṭaṅka-paraśuṁ rucira-kuṅkuma-ruciṁ ḍamarukaṁ ca dadhatam। Mukunda-viśikhaṁ namad-avandhya-phaladaṁ nigama-bṛnda-turagaṁ nirupamaṁ Sa-caṇḍikam-amuṁ jhaṭiti-saṁhṛta-puraṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥8॥
பொருள்:Worship the Dancer of supreme Chidambaram — the birthless one, with the earth as his chariot, the great serpent for a bowstring, a golden-peaked bow, holding in his shining hands a fawn, the broad axe, lovely with vermilion lustre, and the damaru drum; with Vishnu as his arrow, granting unfailing fruit to those who bow, the Vedas as his steeds, peerless, accompanied by Chandika, who in an instant burned the three cities.
அநங்கபரிபந்திநமஜம் க்ஷிதிதுரந்தரமலம் கருணயந்தமகிலம் ஜ்வலந்தமநலந்தததமந்தகரிபும் ஸததமிந்த்ரஸுரவந்திதபதம்। உதஞ்சதரவிந்தகுலபந்துஶதபிம்பருசிஸம்ஹதிஸுகந்திவபுஷம் பதஞ்ஜலிநுதம் ப்ரணவபஞ்ஜரஶுகம் பரசிதம்பரநடம் ஹ்ரு'தி பஜ॥௯॥
Anaṅga-paripanthinam-ajaṁ kṣiti-dhurandharam-alaṁ karuṇayantam-akhilaṁ Jvalantam-analaṁ dadhatam-antaka-ripuṁ satatam-indra-sura-vandita-padam। Udañcad-aravinda-kula-bandhu-śata-bimba-ruci-saṁhati-sugandhi-vapuṣaṁ Patañjali-nutaṁ praṇava-pañjara-śukaṁ para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja॥9॥
பொருள்:Worship the Dancer of supreme Chidambaram — the adversary of Kama, the birthless, the sustainer of the earth, showering grace upon all; blazing as fire, the enemy of Death (Yama), whose feet are ever worshipped by Indra and the gods; his fragrant body glowing with the lustre of a hundred suns, friends of the blossoming lotus; praised by Patanjali, the parrot in the cage of the Pranava (Om).
இதி ஸ்தவமமும் புஜகபுங்கவக்ரு'தம் ப்ரதிதிநம் படதி யஃ க்ரு'தமுகஃ ஸதஃ ப்ரபுபதத்விதயதர்ஶநபதம் ஸுலலிதம் சரணஶ்ரு'ங்கரஹிதம்। ஸரஃப்ரபவஸம்பவஹரித்பதிஹரிப்ரமுகதிவ்யநுதஶங்கரபதம் ஸ கச்சதி பரம் ந து ஜநுர்ஜலநிதிம் பரமதுஃகஜநகம் துரிததம்॥௧௦॥
Iti stavam-amuṁ bhujaga-puṅgava-kṛtaṁ pratidinaṁ paṭhati yaḥ kṛta-mukhaḥ Sadaḥ prabhu-pada-dvitaya-darśana-padaṁ su-lalitaṁ caraṇa-śṛṅga-rahitam। Saraḥ-prabhava-sambhava-harit-pati-hari-pramukha-divya-nuta-śaṅkara-padaṁ Sa gacchati paraṁ na tu januḥ-jala-nidhiṁ parama-duḥkha-janakaṁ durita-dam॥10॥
பொருள்:Whoever, with a purified mouth, recites daily this hymn composed by the foremost of serpents (Patanjali) — graceful, fashioned without the syllables 'charana' and 'shringa', a means to the constant vision of the Lord's two feet, whose feet are divinely praised by Brahma, Indra, Vishnu and others — he attains the Supreme, and never again falls into the ocean of births, the source of utmost sorrow and the giver of sin.
சொல்-சொல்லாகப் பொருள்
உச்சரிப்பைக் கேட்க எந்தச் சொல்லையும் தட்டவும்
Nataraja Stotram (Patanjali) பாராயணப் பலன்கள்
Invokes the grace of Lord Nataraja, the cosmic dancer who governs creation, preservation and dissolution through his dance
The closing phala-shruti promises freedom from the ocean of repeated birth to one who recites it daily
Grants the constant inner vision (darshan) of the Lord's two feet — the goal of the seeker
A profound meditation on Shiva as pure consciousness (Chid-ambara, the 'hall of consciousness') dancing within the heart
Carries the special grace of sage Patanjali, master of yoga, who is said to have composed it
Cultivates devotion, concentration and a refined ear for the music of Sanskrit through its rhythmic, dance-like meter
Especially powerful when recited before Nataraja, on Pradosham, and on Arudra Darshanam (the great Chidambaram festival)
Nataraja Stotram (Patanjali) பாராயண முறை
This is a metrically intricate hymn (each line in a long, dancing meter); recite it slowly and with care, letting the rhythm 'jhala-jhala' and 'dhimi-dhimi' echo the Lord's dance. Sit before an image of Nataraja or visualise the cosmic dancer in the lotus of the heart. Chant all ten verses, ending each with the refrain 'para-cidambara-naṭaṁ hṛdi bhaja'. As the final verse asks, approach it daily with a 'purified mouth' (after rinsing and with a calm mind). It is held in special honour during Pradosham and the Arudra Darshanam festival at Chidambaram.
அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்
இவையும் படியுங்கள்
ॐ
முழு Nataraja Stotram (Patanjali)ஐ வரிக்கு-வரி பொருளுடன் படியுங்கள், அல்லது மேலும் புனித பாடல்களைக் காணுங்கள்