ನಿರ್ವಾಣ ಮಞ್ಜರೀ
Nirvana Manjari in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ನಿರ್ವಾಣ ಮಂಜರಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಒಂದು 'ಮುಕ್ತಿ ಮಂಜರಿ', ಇದು ಶ್ಲೋಕದ ನಂತರ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ದೇವ, ಮರ್ತ್ಯ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾಗಿ, ನಾಮ-ರೂಪ ಮತ್ತು ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ — ಏಕೈಕ ಅನಂತ ಶಿವ, ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವರೂಪ. ಇದು ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
ನಿರ್ವಾಣ ಮಂಜರಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಒಂದು 'ಮುಕ್ತಿ ಮಂಜರಿ' — ಶ್ಲೋಕದ ನಂತರ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ದೇವ, ಮರ್ತ್ಯ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾಗಿ, ನಾಮ-ರೂಪ ಮತ್ತು ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ: ಏಕೈಕ ಅನಂತ ಶಿವ, ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವರೂಪ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ನಿರ್ವಾಣ ಮಂಜರಿಯನ್ನು ನಿಜವಾದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ತುಂಬಿದ ಹೃದಯದಿಂದ ಪಠಿಸುವುದು ದಿವ್ಯತೆಯ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ದಿವ್ಯತೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುವವರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಅಹಂ ನಾಮರೋ ನೈವ ಮರ್ತ್ಯೋ ನ ದೈತ್ಯೋ ನ ಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಃ ಪಿಶಾಚಪ್ರಭೇದಃ । ಪುಮಾನ್ನೈವ ನ ಸ್ತ್ರೀ ತಥಾ ನೈವ ಷಣ್ಢಃ ಪ್ರಕೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪಃ ಶಿವೋಽಹಮ್ ॥ ೧॥ ಅಹಂ ನೈವ ಬಾಲೋ ಯುವಾ ನೈವ ವೃದ್ಧೋ ನ ವರ್ಣೀ ನ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಗೃಹಸ್ಥಃ । ವನಸ್ಥೋಽಪಿ ನಾಹಂ ನ ಸಂನ್ಯಸ್ತಧರ್ಮಾ ಜಗಜ್ಜನ್ಮನಾಶೈಕಹೇತುಃ ಶಿವೋಽಹಮ್ ॥ ೩॥ ಅಹಂ ನೈವ ಮೇಯಸ್ತಿರೋಭೂತಮಾಯಾ ತಥೈವೇಕ್ಷಿತುಂ ಮಾಂ ಪೃಥಙ್ನಾಸ್ತ್ಯುಪಾಯಃ । ಸಮಾಶ್ಲಿಷ್ಟಕಾಯತ್ರಯೋಽಪ್ಯದ್ವಿತೀಯಃ ಸದಾತೀನ್ದ್ರಿಯಃ ಸರ್ವರೂಪಃ ಶಿವೋಽಹಮ್ ॥ ೩॥ ಅಹಂ ನೈವ ಮನ್ತಾ ನ ಗನ್ತಾ ನ ವಕ್ತಾ ನ ಕರ್ತಾ ನ ಭೋಕ್ತಾ ನ ಮುಕ್ತಾಶ್ರಮಸ್ಥಃ । ಯಥಾಹಂ ಮನೋವೃತ್ತಿಭೇದಸ್ವರೂಪ- ಸ್ತಥಾ ಸರ್ವವೃತ್ತಿಪ್ರದೀಪಃ ಶಿವೋಽಹಮ್ ॥ ೪॥ ನ ಮೇ ಲೋಕಯಾತ್ರಾಪ್ರವಾಹಪ್ರವೃತ್ತಿ- ರ್ನ ಮೇ ಬನ್ಧಬುದ್ಧ್ಯಾ ದುರೀಹಾನಿವೃತ್ತಿಃ । ಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ನಿವೃತ್ತ್ಯಾಸ್ಯ ಚಿತ್ತಸ್ಯ ವೃತ್ತಿ- ರ್ಯತಸ್ತನ್ವಹಂ ತತ್ಸ್ವರೂಪಃ ಶಿವೋಽಹಮ್ ॥ ೫॥ ನಿದಾನಂ ಯದಜ್ಞಾನಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಂ ವಿನಾ ಯಸ್ಯ ಸತ್ತ್ವಂ ಸ್ವತೋ ನೈವ ಭಾತಿ । ಯದಾದ್ಯನ್ತಮಧ್ಯಾನ್ತರಾಲಾನ್ತರಾಲ- ಪ್ರಕಾಶಾತ್ಮಕಂ ಸ್ಯಾತ್ತದೇವಾಹಮಸ್ಮಿ ॥ ೬॥ ಯತೋಽಹಂ ನ ಬುದ್ಧಿರ್ನ ಮೇ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ- ರ್ಯತೋ ನಾಹಮಙ್ಗಂ ನ ಮೇ ಲಿಙ್ಗಭಙ್ಗಮ್ । ಹೃದಾಕಾಶವರ್ತೀ ಗತಾಙ್ಗತ್ರಯಾರ್ತಿಃ ಸದಾ ಸಚ್ಚಿದಾನನ್ದಮೂರ್ತಿಃ ಶಿವೋಽಹಮ್ ॥ ೭॥ ಯದಾಸೀದ್ವಿಲಾಸಾದ್ವಿಕಾರಂ ಜಗದ್ಯ- ದ್ವಿಕರಾಶ್ರಯಂ ನಾದ್ವಿತೀಯತ್ವತಃ ಸ್ಯಾತ್ । ಮನೋಬುದ್ಧಿಚಿತ್ತಾಹಮಾಕಾರವೃತ್ತಿ- ಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಯತಃ ಸ್ಯಾತ್ತದೇವಾಹಮಸ್ಮಿ ॥ ೮॥ ಯದನ್ತರ್ಬಹಿರ್ವ್ಯಾಪಕಂ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧಂ ಯದೇಕಂ ಸದಾ ಸಚ್ಚಿದಾನನ್ದಕನ್ದಮ್ । ಯತಃ ಸ್ಥೂಲಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಪಞ್ಚಸ್ಯ ಭಾನಂ ಯತಸ್ತತ್ಪ್ರಸೂತಿಸ್ತದೇವಾಹಮಸ್ಮಿ ॥ ೯॥ ಯದರ್ಕೇನ್ದುವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭಾಜಾಲಮಾಲಾ- ವಿಲಾಸಾಸ್ಪದಂ ಯತ್ಸ್ವಭೇದಾದಿಶೂನ್ಯಮ್ । ಸಮಸ್ತಂ ಜಗದ್ಯಸ್ಯ ಪಾದಾತ್ಮಕಂ ಸ್ಯಾ- ದ್ಯತಃ ಶಕ್ತಿಭಾನಂ ತದೇವಾಹಮಸ್ಮಿ ॥ ೧೦॥ ಯತಃ ಕಾಲಮೃತ್ಯುರ್ಬಿಭೇತಿ ಪ್ರಕಾಮಂ ಯತಶ್ಚಿತ್ತಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ವಿಲಾಸಃ । ಹರಿಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರೇನ್ದ್ರಚನ್ದ್ರಾದಿನಾಮ- ಪ್ರಕಾಶೋ ಯತಃ ಸ್ಯಾತ್ತದೇವಾಹಮಸ್ಮಿ ॥ ೧೧॥ ಯದಾಕಾಶವತ್ಸರ್ವಗಂ ಶಾನ್ತರೂಪಂ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿರಾಕಾರಶೂನ್ಯಂ ವರೇಣ್ಯಮ್ । ಯದಾದ್ಯನ್ತಶೂನ್ಯಂ ಪರಂ ಶಙ್ಕರಾಖ್ಯಂ ಯದನ್ತರ್ವಿಭಾವ್ಯಂ ತದೇವಾಹಮಸ್ಮಿ ॥ ೧೨॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮತ್ಪರಮಹಂಸಪರಿವ್ರಾಜಕಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಗೋವಿನ್ದಭಗವತ್ಪೂಜ್ಯಪಾದಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಙ್ಕರಭಗವತಃ ಕೃತೌ ನಿರ್ವಾಣಮಞ್ಜರೀ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಾ ॥
ahaṃ nāmaro naiva martyo na daityo na gandharvayakṣaḥ piśācaprabhedaḥ | pumānnaiva na strī tathā naiva ṣaṇḍhaḥ prakṛṣṭaḥ prakāśasvarūpaḥ śivo'ham || 1|| ahaṃ naiva bālo yuvā naiva vṛddho na varṇī na ca brahmacārī gṛhasthaḥ | vanastho'pi nāhaṃ na saṃnyastadharmā jagajjanmanāśaikahetuḥ śivo'ham || 3|| ahaṃ naiva meyastirobhūtamāyā tathaivekṣituṃ māṃ pṛthaṅnāstyupāyaḥ | samāśliṣṭakāyatrayo'pyadvitīyaḥ sadātīndriyaḥ sarvarūpaḥ śivo'ham || 3|| ahaṃ naiva mantā na gantā na vaktā na kartā na bhoktā na muktāśramasthaḥ | yathāhaṃ manovṛttibhedasvarūpa- stathā sarvavṛttipradīpaḥ śivo'ham || 4|| na me lokayātrāpravāhapravṛtti- rna me bandhabuddhyā durīhānivṛttiḥ | pravṛttirnivṛttyāsya cittasya vṛtti- ryatastanvahaṃ tatsvarūpaḥ śivo'ham || 5|| nidānaṃ yadajñānakāryasya kāryaṃ vinā yasya sattvaṃ svato naiva bhāti | yadādyantamadhyāntarālāntarāla- prakāśātmakaṃ syāttadevāhamasmi || 6|| yato'haṃ na buddhirna me kāryasiddhi- ryato nāhamaṅgaṃ na me liṅgabhaṅgam | hṛdākāśavartī gatāṅgatrayārtiḥ sadā saccidānandamūrtiḥ śivo'ham || 7|| yadāsīdvilāsādvikāraṃ jagadya- dvikarāśrayaṃ nādvitīyatvataḥ syāt | manobuddhicittāhamākāravṛtti- pravṛttiryataḥ syāttadevāhamasmi || 8|| yadantarbahirvyāpakaṃ nityaśuddhaṃ yadekaṃ sadā saccidānandakandam | yataḥ sthūlasūkṣmaprapañcasya bhānaṃ yatastatprasūtistadevāhamasmi || 9|| yadarkenduvidyutprabhājālamālā- vilāsāspadaṃ yatsvabhedādiśūnyam | samastaṃ jagadyasya pādātmakaṃ syā- dyataḥ śaktibhānaṃ tadevāhamasmi || 10|| yataḥ kālamṛtyurbibheti prakāmaṃ yataścittabuddhīndriyāṇāṃ vilāsaḥ | haribrahmarudrendracandrādināma- prakāśo yataḥ syāttadevāhamasmi || 11|| yadākāśavatsarvagaṃ śāntarūpaṃ paraṃ jyotirākāraśūnyaṃ vareṇyam | yadādyantaśūnyaṃ paraṃ śaṅkarākhyaṃ yadantarvibhāvyaṃ tadevāhamasmi || 12|| iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau nirvāṇamañjarī sampūrṇā ||
ಅರ್ಥ:ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ "ಮುಕ್ತಿಯ ಮಂಜರಿ" — ಶ್ಲೋಕದ ಮೇಲೆ ಶ್ಲೋಕ ಆತ್ಮವನ್ನು ದೇವ, ಮರ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮೀರಿ, ನಾಮ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ: ಏಕೈಕ ಅನಂತ ಶಿವ, ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವರೂಪವೇ.
Nirvana Manjari ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ನಿರ್ವಾಣ ಮಂಜರಿಯ ಪಠಣವು ದೇವತೆಯ ಅನುಗ್ರಹ, ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೋಮವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರ.
ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿತ್ಯ ಪಠಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ.
Nirvana Manjari ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದೇವತೆಯ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದೆ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ನಿರ್ವಾಣ ಮಂಜರಿಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸಿ. ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೋಮವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ Nirvana Manjariವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ