નિર્વાણ મઞ્જરી
Nirvana Manjari in Gujarati · ગુજરાતી
ઉત્પત્તિ અને કથા
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
The Nirvana Manjari is traditionally ascribed to Adi Shankaracharya. A "bouquet of liberation" by Adi Shankaracharya — verse upon verse declaring the Self to be beyond god, mortal and demon, beyond name, form and the three states: the one boundless Shiva, awareness itself.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
It is said that to recite the Nirvana Manjari with a sincere and devoted heart is to draw near to the grace of the divine, which never forsakes those who lovingly call upon it.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અહં નામરો નૈવ મર્ત્યો ન દૈત્યો ન ગન્ધર્વયક્ષઃ પિશાચપ્રભેદઃ । પુમાન્નૈવ ન સ્ત્રી તથા નૈવ ષણ્ઢઃ પ્રકૃષ્ટઃ પ્રકાશસ્વરૂપઃ શિવોઽહમ્ ॥ ૧॥ અહં નૈવ બાલો યુવા નૈવ વૃદ્ધો ન વર્ણી ન ચ બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થઃ । વનસ્થોઽપિ નાહં ન સંન્યસ્તધર્મા જગજ્જન્મનાશૈકહેતુઃ શિવોઽહમ્ ॥ ૩॥ અહં નૈવ મેયસ્તિરોભૂતમાયા તથૈવેક્ષિતું માં પૃથઙ્નાસ્ત્યુપાયઃ । સમાશ્લિષ્ટકાયત્રયોઽપ્યદ્વિતીયઃ સદાતીન્દ્રિયઃ સર્વરૂપઃ શિવોઽહમ્ ॥ ૩॥ અહં નૈવ મન્તા ન ગન્તા ન વક્તા ન કર્તા ન ભોક્તા ન મુક્તાશ્રમસ્થઃ । યથાહં મનોવૃત્તિભેદસ્વરૂપ- સ્તથા સર્વવૃત્તિપ્રદીપઃ શિવોઽહમ્ ॥ ૪॥ ન મે લોકયાત્રાપ્રવાહપ્રવૃત્તિ- ર્ન મે બન્ધબુદ્ધ્યા દુરીહાનિવૃત્તિઃ । પ્રવૃત્તિર્નિવૃત્ત્યાસ્ય ચિત્તસ્ય વૃત્તિ- ર્યતસ્તન્વહં તત્સ્વરૂપઃ શિવોઽહમ્ ॥ ૫॥ નિદાનં યદજ્ઞાનકાર્યસ્ય કાર્યં વિના યસ્ય સત્ત્વં સ્વતો નૈવ ભાતિ । યદાદ્યન્તમધ્યાન્તરાલાન્તરાલ- પ્રકાશાત્મકં સ્યાત્તદેવાહમસ્મિ ॥ ૬॥ યતોઽહં ન બુદ્ધિર્ન મે કાર્યસિદ્ધિ- ર્યતો નાહમઙ્ગં ન મે લિઙ્ગભઙ્ગમ્ । હૃદાકાશવર્તી ગતાઙ્ગત્રયાર્તિઃ સદા સચ્ચિદાનન્દમૂર્તિઃ શિવોઽહમ્ ॥ ૭॥ યદાસીદ્વિલાસાદ્વિકારં જગદ્ય- દ્વિકરાશ્રયં નાદ્વિતીયત્વતઃ સ્યાત્ । મનોબુદ્ધિચિત્તાહમાકારવૃત્તિ- પ્રવૃત્તિર્યતઃ સ્યાત્તદેવાહમસ્મિ ॥ ૮॥ યદન્તર્બહિર્વ્યાપકં નિત્યશુદ્ધં યદેકં સદા સચ્ચિદાનન્દકન્દમ્ । યતઃ સ્થૂલસૂક્ષ્મપ્રપઞ્ચસ્ય ભાનં યતસ્તત્પ્રસૂતિસ્તદેવાહમસ્મિ ॥ ૯॥ યદર્કેન્દુવિદ્યુત્પ્રભાજાલમાલા- વિલાસાસ્પદં યત્સ્વભેદાદિશૂન્યમ્ । સમસ્તં જગદ્યસ્ય પાદાત્મકં સ્યા- દ્યતઃ શક્તિભાનં તદેવાહમસ્મિ ॥ ૧૦॥ યતઃ કાલમૃત્યુર્બિભેતિ પ્રકામં યતશ્ચિત્તબુદ્ધીન્દ્રિયાણાં વિલાસઃ । હરિબ્રહ્મરુદ્રેન્દ્રચન્દ્રાદિનામ- પ્રકાશો યતઃ સ્યાત્તદેવાહમસ્મિ ॥ ૧૧॥ યદાકાશવત્સર્વગં શાન્તરૂપં પરં જ્યોતિરાકારશૂન્યં વરેણ્યમ્ । યદાદ્યન્તશૂન્યં પરં શઙ્કરાખ્યં યદન્તર્વિભાવ્યં તદેવાહમસ્મિ ॥ ૧૨॥ ઇતિ શ્રીમત્પરમહંસપરિવ્રાજકાચાર્યસ્ય શ્રીગોવિન્દભગવત્પૂજ્યપાદશિષ્યસ્ય શ્રીમચ્છઙ્કરભગવતઃ કૃતૌ નિર્વાણમઞ્જરી સમ્પૂર્ણા ॥
ahaṃ nāmaro naiva martyo na daityo na gandharvayakṣaḥ piśācaprabhedaḥ | pumānnaiva na strī tathā naiva ṣaṇḍhaḥ prakṛṣṭaḥ prakāśasvarūpaḥ śivo'ham || 1|| ahaṃ naiva bālo yuvā naiva vṛddho na varṇī na ca brahmacārī gṛhasthaḥ | vanastho'pi nāhaṃ na saṃnyastadharmā jagajjanmanāśaikahetuḥ śivo'ham || 3|| ahaṃ naiva meyastirobhūtamāyā tathaivekṣituṃ māṃ pṛthaṅnāstyupāyaḥ | samāśliṣṭakāyatrayo'pyadvitīyaḥ sadātīndriyaḥ sarvarūpaḥ śivo'ham || 3|| ahaṃ naiva mantā na gantā na vaktā na kartā na bhoktā na muktāśramasthaḥ | yathāhaṃ manovṛttibhedasvarūpa- stathā sarvavṛttipradīpaḥ śivo'ham || 4|| na me lokayātrāpravāhapravṛtti- rna me bandhabuddhyā durīhānivṛttiḥ | pravṛttirnivṛttyāsya cittasya vṛtti- ryatastanvahaṃ tatsvarūpaḥ śivo'ham || 5|| nidānaṃ yadajñānakāryasya kāryaṃ vinā yasya sattvaṃ svato naiva bhāti | yadādyantamadhyāntarālāntarāla- prakāśātmakaṃ syāttadevāhamasmi || 6|| yato'haṃ na buddhirna me kāryasiddhi- ryato nāhamaṅgaṃ na me liṅgabhaṅgam | hṛdākāśavartī gatāṅgatrayārtiḥ sadā saccidānandamūrtiḥ śivo'ham || 7|| yadāsīdvilāsādvikāraṃ jagadya- dvikarāśrayaṃ nādvitīyatvataḥ syāt | manobuddhicittāhamākāravṛtti- pravṛttiryataḥ syāttadevāhamasmi || 8|| yadantarbahirvyāpakaṃ nityaśuddhaṃ yadekaṃ sadā saccidānandakandam | yataḥ sthūlasūkṣmaprapañcasya bhānaṃ yatastatprasūtistadevāhamasmi || 9|| yadarkenduvidyutprabhājālamālā- vilāsāspadaṃ yatsvabhedādiśūnyam | samastaṃ jagadyasya pādātmakaṃ syā- dyataḥ śaktibhānaṃ tadevāhamasmi || 10|| yataḥ kālamṛtyurbibheti prakāmaṃ yataścittabuddhīndriyāṇāṃ vilāsaḥ | haribrahmarudrendracandrādināma- prakāśo yataḥ syāttadevāhamasmi || 11|| yadākāśavatsarvagaṃ śāntarūpaṃ paraṃ jyotirākāraśūnyaṃ vareṇyam | yadādyantaśūnyaṃ paraṃ śaṅkarākhyaṃ yadantarvibhāvyaṃ tadevāhamasmi || 12|| iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau nirvāṇamañjarī sampūrṇā ||
અર્થ:A "bouquet of liberation" by Adi Shankaracharya — verse upon verse declaring the Self to be beyond god, mortal and demon, beyond name, form and the three states: the one boundless Shiva, awareness itself.
Nirvana Manjari પાઠના લાભ
Recitation of the Nirvana Manjari is held to bring the grace, blessings and protection of the deity.
Cultivates devotion, calms the mind and steadies the heart in the Lord’s remembrance.
Most auspicious on Mondays, and during Maha Shivaratri and Shravan.
A treasured Sanskrit hymn, suitable for daily recitation with faith.
Nirvana Manjari જપ વિધિ
Bathe and sit facing east or north before an image of the deity. Light a lamp and recite the Nirvana Manjari slowly and with devotion. It may be chanted daily, or especially on Mondays and during Maha Shivaratri and Shravan.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Nirvana Manjari શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ