ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
Umamaheshwara Stotram in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Umāmaheśvara Stotram, attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
Adi Shankaracharya, though celebrated for his Advaita philosophy, composed numerous devotional hymns to the personal forms of the divine. In the Umamaheshwara Stotram he extols Shiva and Parvati not separately but as one inseparable divine couple — the cosmic parents (Jagat-Pitarau) whose union of consciousness and power upholds creation. The dual grammatical forms throughout ('to the two') express the Acharya's vision that Shiva and Shakti are ultimately one reality, worshipped here in their most gracious, beautiful and approachable form.
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
Devotees traditionally hold that because Shankaracharya sealed the hymn with a phalashruti promising 'all good fortune, a hundred years of life, and finally Shivaloka' to those who recite its twelve verses at the three sandhyas, sincere recitation harmonizes troubled marriages, removes domestic strife and inauspiciousness, and surrounds the household with the protective grace of the divine parents.
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਨਵਯੌਵਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਸ੍ਪਰਾਸ਼੍ਲਿਸ਼੍ਟਵਪੁਰ੍ਧਰਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰਕਨ੍ਯਾਵ੍ਰਿਸ਼ਕੇਤਨਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੧॥
Namaḥ śivābhyāṁ navayauvanābhyāṁ Parasparāśliṣṭavapurdharābhyām। Nagendrakanyāvṛṣaketanābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥1॥
ਅਰਥ:Salutations to the auspicious pair, ever-youthful, their forms lovingly entwined — the daughter of the mountain-king and the Lord whose banner bears the bull. Salutations again and again to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਰਸੋਤ੍ਸਵਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮਸ੍ਕ੍ਰਿਤਾਭੀਸ਼੍ਟਵਰਪ੍ਰਦਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਨਾਰਾਯਣੇਨਾਰ੍ਚਿਤਪਾਦੁਕਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੨॥
Namaḥ śivābhyāṁ sarasotsavābhyāṁ Namaskṛtābhīṣṭavarapradābhyām। Nārāyaṇenārchitapādukābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥2॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair who are the festival of all delight, who grant the cherished boons of those who bow to them, whose sandals are worshipped even by Nārāyaṇa. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਵਾਹਨਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਰਿਞ੍ਚਿਵਿਸ਼੍ਣ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਸੁਪੂਜਿਤਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਵਿਭੂਤਿਪਾਟੀਰਵਿਲੇਪਨਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੩॥
Namaḥ śivābhyāṁ vṛṣavāhanābhyāṁ Viriñchiviṣṇvindrasupūjitābhyām। Vibhūtipāṭīravilepanābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥3॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair who ride the bull, worshipped well by Brahmā, Vishnu and Indra, anointed with sacred ash and sandal paste. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਾਭ੍ਯਾਂ ਜਗਤ੍ਪਤਿਭ੍ਯਾਂ ਜਯਵਿਗ੍ਰਹਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਜਮ੍ਭਾਰਿਮੁਖ੍ਯੈਰਭਿਵਨ੍ਦਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੪॥
Namaḥ śivābhyāṁ jagadīśvarābhyāṁ Jagatpatibhyāṁ jayavigrahābhyām। Jambhārimukhyairabhivanditābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥4॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair who are the Lords of the universe, the masters of the world, whose forms are victory, adored by Indra (slayer of Jambha) and the foremost gods. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਮੌਸ਼ਧਾਭ੍ਯਾਂ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੀਪਞ੍ਜਰਰਞ੍ਜਿਤਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿਸ੍ਥਿਤਿਸਂਹ੍ਰਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੫॥
Namaḥ śivābhyāṁ paramauṣadhābhyāṁ Pañchākṣarīpañjararañjitābhyām। Prapañchasṛṣṭisthitisaṁhṛtābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥5॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair who are the supreme medicine for worldly existence, who delight within the sanctuary of the five-syllable mantra, who create, preserve and dissolve the universe. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਮਤਿਸੁਨ੍ਦਰਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਮਾਸਕ੍ਤਹ੍ਰਿਦਮ੍ਬੁਜਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਅਸ਼ੇਸ਼ਲੋਕੈਕਹਿਤਙ੍ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੬॥
Namaḥ śivābhyāmatisundarābhyām Atyantamāsaktahṛdambujābhyām। Aśeṣalokaikahitaṅkarābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥6॥
ਅਰਥ:Salutations to the surpassingly beautiful pair, whose lotus-hearts are utterly devoted to each other, the sole benefactors of every world. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਕਲਿਨਾਸ਼ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਕਙ੍ਕਾਲਕਲ੍ਯਾਣਵਪੁਰ੍ਧਰਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਕੈਲਾਸਸ਼ੈਲਸ੍ਥਿਤਦੇਵਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੭॥
Namaḥ śivābhyāṁ kalināśanābhyāṁ Kaṅkālakalyāṇavapurdharābhyām। Kailāsaśailasthitadevatābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥7॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair who destroy the sins of the Kali age, who bear forms auspicious even amid skeletons and ash, the deities enthroned upon Mount Kailāsa. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਮਸ਼ੁਭਾਪਹਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਸ਼ੇਸ਼ਲੋਕੈਕਵਿਸ਼ੇਸ਼ਿਤਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਅਕੁਣ੍ਠਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤਿਸਮ੍ਭ੍ਰਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੮॥
Namaḥ śivābhyāmaśubhāpahābhyām Aśeṣalokaikaviśeṣitābhyām। Akuṇṭhitābhyāṁ smṛtisambhṛtābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥8॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair who drive away all inauspiciousness, distinguished above every world, undiminished and ever-present in the memory of devotees. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਰਥਵਾਹਨਾਭ੍ਯਾਂ ਰਵੀਨ੍ਦੁਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਲੋਚਨਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਰਾਕਾਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਾਭਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੯॥
Namaḥ śivābhyāṁ rathavāhanābhyāṁ Ravīnduvaiśvānaralochanābhyām। Rākāśaśāṅkābhamukhāmbujābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥9॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair whose chariot is their vehicle, whose three eyes are the sun, moon and fire, whose lotus faces shine like the full moon. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਜਟਿਲਨ੍ਧਰਾਭ੍ਯਾਂ ਜਰਾਮ੍ਰਿਤਿਭ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਭ੍ਯਾਮ੍। ਜਨਾਰ੍ਦਨਾਬ੍ਜੋਦ੍ਭਵਪੂਜਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੧੦॥
Namaḥ śivābhyāṁ jaṭilandharābhyāṁ Jarāmṛtibhyāṁ cha vivarjitābhyām। Janārdanābjodbhavapūjitābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥10॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair with matted locks, free from old age and death, worshipped by Vishnu (Janārdana) and the lotus-born Brahmā. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ਮੇਕ੍ਸ਼ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਬਿਲ੍ਵਚ੍ਛਦਾਮਲ੍ਲਿਕਦਾਮਭ੍ਰਿਦ੍ਭ੍ਯਾਮ੍। ਸ਼ੋਭਾਵਤੀਸ਼ਾਨ੍ਤਵਤੀਸ਼੍ਵਰਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੧੧॥
Namaḥ śivābhyāṁ viṣamekṣaṇābhyāṁ Bilvachchhadāmallikadāmabhṛdbhyām। Śobhāvatīśāntavatīśvarābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥11॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair with the uneven (three-eyed) glance, wearing garlands of bilva leaves and jasmine, the resplendent Lords of Shobhāvatī and Śāntavatī. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਭ੍ਯਾਂ ਪਸ਼ੁਪਾਲਕਾਭ੍ਯਾਂ ਜਗਤ੍ਰਯੀਰਕ੍ਸ਼ਣਬਦ੍ਧਹ੍ਰਿਦ੍ਭ੍ਯਾਮ੍। ਸਮਸ੍ਤਦੇਵਾਸੁਰਪੂਜਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਮ੍॥੧੨॥
Namaḥ śivābhyāṁ paśupālakābhyāṁ Jagatrayīrakṣaṇabaddhahṛdbhyām। Samastadevāsurapūjitābhyāṁ Namo namaḥ śaṅkarapārvatībhyām॥12॥
ਅਰਥ:Salutations to the pair who shepherd all beings, whose hearts are bound to the protection of the three worlds, worshipped by all gods and demons alike. Again and again, salutations to Shankara and Pārvatī.
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਪਾਰ੍ਵਤੀਭ੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਠੇਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕਂ ਨਰੋ ਯਃ। ਸ ਸਰ੍ਵਸੌਭਾਗ੍ਯਫਲਾਨਿ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ਼ਤਾਯੁਰਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕਮੇਤਿ॥੧੩॥
Stotraṁ trisandhyaṁ śivapārvatībhyāṁ Bhaktyā paṭheddvādaśakaṁ naro yaḥ। Sa sarvasaubhāgyaphalāni bhuṅkte Śatāyurānte śivalokameti॥13॥
ਅਰਥ:Whatever person devotedly recites these twelve verses to Shiva and Pārvatī at the three sandhyās of the day enjoys every fruit of good fortune, lives a full hundred years, and in the end attains the world of Shiva.
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Umamaheshwara Stotram ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
Worships Shiva and Parvati together, invoking the harmony of the divine Shiva-Shakti union
Highly revered for blessing marital harmony, love and a happy family life
The phalashruti promises all auspiciousness (sarva-saubhagya) to the daily reciter
Said to bestow a long, healthy life of a hundred years and finally Shivaloka
Described as 'paramaushadha' — the supreme medicine for the disease of worldly existence
Composed by Adi Shankaracharya, carrying the grace and authority of the great Acharya
Removes inauspiciousness, sins of the Kali age, and grief from the devotee's life
Umamaheshwara Stotram ਪਾਠ ਵਿਧੀ
The phalashruti itself prescribes recitation 'trisandhyam' — three times a day at dawn, noon and dusk. Sit facing an image of Uma-Maheshwara (Shiva and Parvati together), with a clean body and mind, light a lamp and incense, and recite all twelve verses with devotion, letting the refrain 'Namo namaḥ Śaṅkara-Pārvatībhyām' settle the heart. Couples often recite it together for marital harmony. A single complete reading per sitting is traditional; once daily is the minimum, thrice daily the ideal.
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Umamaheshwara Stotram ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ