યતિ પઞ્ચકમ્ (કૌપીન પઞ્ચકમ્)
Yati Panchakam (Kaupina Panchakam) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
યતિ પંચકમ્ (કૌપીન પંચકમ્) આદિ શંકરાચાર્યના સંન્યાસીના આનંદ પર પાંચ શ્લોક છે — જે વેદાંત-વાક્યોમાં સદા રમે, ભિક્ષામાં જે મળે તેનાથી જ તૃપ્ત, અને શોકરહિત વિચરે છે. દરેક શ્લોક એ ટેક સાથે પૂરો થાય છે કે ધન્ય છે તેઓ જે કેવળ કૌપીન ધારણ કરે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
યતિ પંચકમ્ (કૌપીન પંચકમ્) પરંપરાગત રીતે આદિ શંકરાચાર્યને આરોપિત છે. આદિ શંકરાચાર્યના સંન્યાસીના આનંદ પર પાંચ શ્લોક — 'વેદાંત-વાક્યોમાં સદા રમે, ભિક્ષામાં જે મળે તેનાથી જ તૃપ્ત, શોકરહિત વિચરે… ધન્ય છે તેઓ જે કેવળ કૌપીન ધારણ કરે છે.'
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે યતિ પંચકમ્ (કૌપીન પંચકમ્) નો સાચા અને ભક્તિપૂર્ણ હૃદયથી પાઠ કરવો એ દિવ્યની કૃપાની નજીક જવું છે, જે તેમને ક્યારેય ત્યજતી નથી જે પ્રેમપૂર્વક તેને પોકારે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
વેદાન્તવાક્યેષુ સદા રમન્તો ભિક્ષાન્નમાત્રેણ ચ તુષ્ટિમન્તઃ । વિશોકવન્તઃ કરણૈકવન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ ॥ ૧॥ મૂલં તરોઃ કેવલમાશ્રયન્તઃ પાણિદ્વયં ભોક્તુમમત્રયન્તઃ । કન્થામિવ શ્રીમપિ કુત્સયન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ ॥ ૨॥ દેહાદિભાવં પરિમાર્જયન્ત આત્માનમાત્મન્યવલોકયન્તઃ । નાન્તં ન મધ્યં ન બહિઃ સ્મરન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ ॥ ૩॥ સ્વાનન્દભાવે પરિતુષ્ટિમન્તઃ સંશાન્તસર્વેન્દ્રિયદૃષ્ટિમન્તઃ । અહર્નિશં બ્રહ્મણિ યે રમન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ ॥ ૪॥ પઞ્ચાક્ષરં પાવનમુચ્ચરન્તઃ પતિં પશૂનાં હૃદિ ભાવયન્તઃ । ભિક્ષાશના દિક્ષુ પરિભ્રમન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ ॥ ૫॥ ઇતિ શ્રીમત્પરમહંસપરિવ્રાજકાચાર્યસ્ય શ્રીગોવિન્દભગવત્પૂજ્યપાદશિષ્યસ્ય શ્રીમચ્છઙ્કરભગવતઃ કૃતૌ યતિપઞ્ચક સમ્પૂર્ણમ્ ॥
vedāntavākyeṣu sadā ramanto bhikṣānnamātreṇa ca tuṣṭimantaḥ | viśokavantaḥ karaṇaikavantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ || 1|| mūlaṃ taroḥ kevalamāśrayantaḥ pāṇidvayaṃ bhoktumamatrayantaḥ | kanthāmiva śrīmapi kutsayantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ || 2|| dehādibhāvaṃ parimārjayanta ātmānamātmanyavalokayantaḥ | nāntaṃ na madhyaṃ na bahiḥ smarantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ || 3|| svānandabhāve parituṣṭimantaḥ saṃśāntasarvendriyadṛṣṭimantaḥ | aharniśaṃ brahmaṇi ye ramantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ || 4|| pañcākṣaraṃ pāvanamuccarantaḥ patiṃ paśūnāṃ hṛdi bhāvayantaḥ | bhikṣāśanā dikṣu paribhramantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ || 5|| iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau yatipañcaka sampūrṇam ||
અર્થ:આદિ શંકરાચાર્યના સંન્યાસીના આનંદ પર પાંચ શ્લોક — "વેદાંત-વાક્યોમાં સદા રમે, ભિક્ષામાં જે મળે તેનાથી જ તૃપ્ત, શોકરહિત વિચરે… ધન્ય છે તેઓ જે કેવળ કૌપીન (લંગોટ) ધારણ કરે છે."
Yati Panchakam (Kaupina Panchakam) પાઠના લાભ
યતિ પંચકમ્ (કૌપીન પંચકમ્) નો પાઠ દેવતાની કૃપા, આશીર્વાદ અને રક્ષા આપનાર માનવામાં આવે છે.
ભક્તિનો વિકાસ કરે છે, મનને શાંત કરે છે અને હૃદયને પ્રભુ-સ્મરણમાં સ્થિર કરે છે.
સોમવારે તથા મહાશિવરાત્રિ અને શ્રાવણમાં સૌથી શુભ.
એક અમૂલ્ય સંસ્કૃત સ્તોત્ર, જે શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રતિદિન પાઠ માટે યોગ્ય છે.
Yati Panchakam (Kaupina Panchakam) જપ વિધિ
સ્નાન કરીને દેવતાની પ્રતિમા સમક્ષ પૂર્વ અથવા ઉત્તર તરફ મુખ રાખીને બેસો. દીપ પ્રગટાવીને યતિ પંચકમ્ (કૌપીન પંચકમ્) નો ધીમે-ધીમે અને ભક્તિપૂર્વક પાઠ કરો. તેનો પાઠ પ્રતિદિન, અથવા વિશેષ કરીને સોમવારે તથા મહાશિવરાત્રિ અને શ્રાવણમાં કરી શકાય.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Yati Panchakam (Kaupina Panchakam) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ