ଅଗ୍ନି ସୂକ୍ତମ୍ (ଅଗ୍ନିମୀଳେ)
अग्नि सूक्तम् (अग्निमीळे) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଅଗ୍ନି ସୂକ୍ତମ୍ ଋଗ୍ବେଦର ସର୍ବପ୍ରଥମ ସୂକ୍ତ (1.1) — ଋଷି ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ର ରଚିତ ନଅଟି ଋକ୍, ଯାହା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆବାହନ କରେ — ସେହି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଓ ଦିବ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆହୁତିକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚାନ୍ତି। ଏହା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନର ଦାତା, ଋତ (ସତ୍ୟ)ର ରକ୍ଷକ ଓ ପିତା ସମାନ ପ୍ରିୟ ବୋଲି ବର୍ଣନା କରେ। ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ଶାସ୍ତ୍ରର ଆରମ୍ଭିକ ସୂକ୍ତ ରୂପେ ଏହା ବେଦର ସର୍ବାଧିକ ପୂଜ୍ୟ ଓ ନିତ୍ୟ ପଠିତ ସୂକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Rigveda 1.1 · Rishi Madhuchchhandas Vaishvamitra (Madhuchhandas, son of Vishvamitra) · Vedic period (c. 1500–1200 BCE)
ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ ଋଗ୍ବେଦର — ଓ ଏହିପରି ବେଦର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ତରର — ଆରମ୍ଭିକ ସୂକ୍ତ। ମହାନ ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ଋଷି ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ରଚିତ, ଏହା ଅଗ୍ନି — ସେହି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଯିଏ ପୁରୋହିତ, ଦୂତ ଓ ନିଧି-ଦାତା ରୂପେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରନ୍ତି — ଙ୍କ ଆବାହନ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ ସଂହିତାର ସ୍ୱର ନିର୍ଧାରଣ କରେ। ଅଗ୍ନି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞର ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାରୁ, ତାଙ୍କ ସୂକ୍ତ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ବେଦର ଶିଖରରେ ଠିଆ ହୋଇଛି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ବୈଦିକ ପରମ୍ପରା ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଯେଉଁଠାରେ ବି ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ ଏହି ସୂକ୍ତରେ ସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ଆହୁତିଗୁଡ଼ିକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଶ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ; ଋଷି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ଅଗ୍ନି ନିଜ ଭକ୍ତ ପାଇଁ ଯେଉଁ କଲ୍ୟାଣର ବଚନ ଦିଅନ୍ତି ତାହା 'ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ ହୁଏ' (ତବେତ୍ ତତ୍ ସତ୍ୟମ୍), ଓ ସେଥିପାଇଁ ଏହି ସୂକ୍ତର ପାଠ ନିଜ ଧାର୍ମିକ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଫଳବତୀ କରିବାକୁ କରାଯାଏ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଅଗ୍ନିମୀଳେ ପୁରୋହିତଂ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଦେଵମୃତ୍ଵିଜମ୍। ହୋତାରଂ ରତ୍ନଧାତମମ୍॥
Om Agnim īḷe purohitaṁ yajñasya devam ṛtvijam Hotāraṁ ratnadhātamam
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରେ — ଯିଏ ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ, ଯଜ୍ଞର ଦେବ, ଋତ୍ୱିଜ, ହୋତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ରତ୍ନର ଦାତା।
ଅଗ୍ନିଃ ପୂର୍ଵେଭିର୍ଋଷିଭିରୀଡ୍ଯୋ ନୂତନୈରୁତ। ସ ଦେଵାଂ ଏହ ଵକ୍ଷତି॥
Agniḥ pūrvebhir ṛṣibhir īḍyo nūtanair uta Sa devāṁ eha vakṣati
ଅର୍ଥ:ଅଗ୍ନି ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଓ ଆଜିର ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତ୍ୟ; ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣନ୍ତୁ।
ଅଗ୍ନିନା ରଯିମଶ୍ନଵତ୍ପୋଷମେଵ ଦିଵେଦିଵେ। ଯଶସଂ ଵୀରଵତ୍ତମମ୍॥
Agninā rayim aśnavat poṣam eva divedive Yaśasaṁ vīravattamam
ଅର୍ଥ:ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ଧନ, ପୁଷ୍ଟି, ଯଶ ଓ ବୀର ସନ୍ତାନଯୁକ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଅଗ୍ନେ ଯଂ ଯଜ୍ଞମଧ୍ଵରଂ ଵିଶ୍ଵତଃ ପରିଭୂରସି। ସ ଇଦ୍ଦେଵେଷୁ ଗଚ୍ଛତି॥
Agne yaṁ yajñam adhvaraṁ viśvataḥ paribhūr asi Sa id deveṣu gacchati
ଅର୍ଥ:ହେ ଅଗ୍ନି! ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ-ଅଧ୍ୱରକୁ ଆପଣ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଘେରି ରଖନ୍ତି, ତାହା ହିଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚେ।
ଅଗ୍ନିର୍ହୋତା କଵିକ୍ରତୁଃ ସତ୍ଯଶ୍ଚିତ୍ରଶ୍ରଵସ୍ତମଃ। ଦେଵୋ ଦେଵେଭିରା ଗମତ୍॥
Agnir hotā kavikratuḥ satyaś citraśravastamaḥ Devo devebhir ā gamat
ଅର୍ଥ:ହୋତା, କବିକ୍ରତୁ, ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ବିଚିତ୍ର କୀର୍ତିଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନିଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାକୁ ବିଜୟ କରନ୍ତୁ।
ଯଦଙ୍ଗ ଦାଶୁଷେ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଭଦ୍ରଂ କରିଷ୍ଯସି। ତଵେତ୍ତତ୍ସତ୍ଯମଙ୍ଗିରଃ॥
Yad aṅga dāśuṣe tvam agne bhadraṁ kariṣyasi Tavet tat satyam aṅgiraḥ
ଅର୍ଥ:ହେ ଅଙ୍ଗିରସ ଅଗ୍ନି! ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ପାଇଁ ଯେଉଁ କଲ୍ୟାଣ କରିବେ, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ ହୁଏ।
ଉପ ତ୍ଵାଗ୍ନେ ଦିଵେଦିଵେ ଦୋଷାଵସ୍ତର୍ଧିଯା ଵଯମ୍। ନମୋ ଭରନ୍ତ ଏମସି॥
Upa tvāgne divedive doṣāvastar dhiyā vayam Namo bharanta emasi
ଅର୍ଥ:ହେ ଅଗ୍ନି! ଆମେ ପ୍ରତିଦିନ, ଦିନ-ରାତି, ମନରେ ନମନ ଧାରଣ କରି ଆପଣଙ୍କ ସମୀପକୁ ଆସୁ।
ରାଜନ୍ତମଧ୍ଵରାଣାଂ ଗୋପାମୃତସ୍ଯ ଦୀଦିଵିମ୍। ଵର୍ଧମାନଂ ସ୍ଵେ ଦମେ॥
Rājantam adhvarāṇāṁ gopām ṛtasya dīdivim Vardhamānaṁ sve dame
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଋତ (ସତ୍ୟ)ର ରକ୍ଷକ, ନିଜ ଧାମରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ସ ନଃ ପିତେଵ ସୂନଵେଽଗ୍ନେ ସୂପାଯନୋ ଭଵ। ସଚସ୍ଵା ନଃ ସ୍ଵସ୍ତଯେ॥
Sa naḥ piteva sūnave 'gne sūpāyano bhava Sacasvā naḥ svastaye
ଅର୍ଥ:ହେ ଅଗ୍ନି! ଆପଣ ଆମ ପାଇଁ ସେପରି ସୁଲଭ ହୁଅନ୍ତୁ ଯେପରି ପିତା ପୁତ୍ର ପାଇଁ ହୁଅନ୍ତି; ଆମ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆମ ସହିତ ରୁହନ୍ତୁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
अग्नि सूक्तम् (अग्निमीळे) ପାଠର ଲାଭ
ଅଗ୍ନିଙ୍କ କୃପାର ଆବାହନ କରେ, ଯିଏ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଆହୁତିର ବାହକ
ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ପ୍ରତିଦିନ ଧନ, ପୁଷ୍ଟି, ଯଶ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଦେବାକୁ ଜପ କରାଯାଏ
ଯେଉଁ ହୋମ, ହବନ ବା ଯଜ୍ଞରେ ଏହାର ପାଠ ହୁଏ, ତାହାକୁ ପବିତ୍ର ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟବାନ କରେ
ନିଜ ଆରମ୍ଭିକ ସୂକ୍ତ ରୂପେ ଜପକର୍ତାଙ୍କୁ ବେଦର ମୂଳ ଉତ୍ସ ସହ ଯୋଡ଼େ
ଦିବ୍ୟ ପ୍ରତି ନିରନ୍ତର ନମନ ଓ କୃତଜ୍ଞତାର ଭାବ ଗଢ଼େ
ନିଜ ଜୀବନରେ ଋତ (ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା)ର ରକ୍ଷକ ରୂପେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆବାହନ କରେ
अग्नि सूक्तम् (अग्निमीळे) ପାଠ ବିଧି
ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ଏହାର ପାଠ ଅଗ୍ନି କର୍ମ (ହୋମ/ହବନ) ପୂର୍ବରୁ ବା ସେହି ସମୟରେ, ଉପଯୁକ୍ତ ବୈଦିକ ସ୍ୱର (ଯଦି ଶିଖିଛନ୍ତି) ସହ କରନ୍ତୁ; ନଚେତ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଜପ କରନ୍ତୁ। 'ଓଁ'ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ନଅଟି ଋକ୍ କ୍ରମରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଜପ କରୁ କରୁ ପବିତ୍ର ଜ୍ୱାଳାକୁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ଉପରକୁ ଦିବ୍ୟ ନିକଟକୁ ନେଉଥିବାର ଦେଖନ୍ତୁ। ଏହା ସଂସ୍କାରିତ ଅଗ୍ନିରେ ଘୃତ ଆହୁତି ସହ ଅର୍ପଣ କଲେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସାମର୍ଥ୍ୟବାନ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ अग्नि सूक्तम् (अग्निमीळे) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ