ନାରାଯଣ ସୂକ୍ତମ୍
Narayana Suktam in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ନାରାୟଣ ସୂକ୍ତମ୍ ଯଜୁର୍ବେଦ (ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକ) ର ଏକ ବୈଦିକ ସୂକ୍ତ ଯାହା ନାରାୟଣଙ୍କୁ (ବିଷ୍ଣୁ) ପରମ ସତ୍ୟ ରୂପେ ସ୍ଥାପନ କରେ, ଯିଏ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ସବୁକିଛି ବ୍ୟାପ୍ତ। ଏହା ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାର ମୌଳିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଓ ସାଧାରଣତଃ ବିଷ୍ଣୁ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ ଗାନ କରାଯାଏ। ଏହା ଗଭୀର ଶାନ୍ତି ଓ ପରମ ବାସ୍ତବିକତା ସହିତ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Taittiriya Aranyaka (Yajurveda) · Vedic Rishis · 1200-800 BCE
ନାରାୟଣ ସୂକ୍ତମ୍ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ବେଦର ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକରେ ମିଳେ। ଏହା ପଞ୍ଚ ସୂକ୍ତମ୍ (ପାଞ୍ଚ ସୂକ୍ତ) ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାରେ ନିତ୍ୟ ଗାନ କରାଯାଏ। ଏହି ସୂକ୍ତ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରେ ଯେ ନାରାୟଣ ହିଁ ପରମ ବାସ୍ତବିକତା — ସେ ହିଁ ଜ୍ୟୋତି, ଆତ୍ମା, ସତ୍ୟ, ଧ୍ୟାତା ଓ ଧ୍ୟାନ ସ୍ୱୟଂ। ନାରାୟଣଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ କିଛି ବିଦ୍ୟମାନ ନାହିଁ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ନାରାୟଣ ସୂକ୍ତମ୍ ର ଚରମ ଘୋଷଣା — 'ଅନ୍ତର୍ବହିଶ୍ଚ ତତ୍ସର୍ବଂ ବ୍ୟାପ୍ୟ ନାରାୟଣଃ ସ୍ଥିତଃ' (ନାରାୟଣ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ସବୁକିଛି ବ୍ୟାପ୍ତ) — ବେଦର ସର୍ବାଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନ୍ତ୍ରିକ ଉକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଶ୍ରୀରଙ୍ଗମ୍ ମନ୍ଦିରରେ (ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ) ଏହି ସୂକ୍ତ 1000 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଗୋଟିଏ ଦିନ ବି ବିରତି ବିନା ନିତ୍ୟ ଗାନ କରାଯାଏ। ସହସ୍ରାବ୍ଦୀ ଧରି ମନ୍ଦିରର ଅଖଣ୍ଡ ସମୃଦ୍ଧି ଏହି ନିରନ୍ତର ପାଠକୁ ଆରୋପିତ କରାଯାଏ।
ଶୁଣି ଶୁଣି ଜପ କରନ୍ତୁ
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ସହ ନାଵଵତୁ। ସହ ନୌ ଭୁନକ୍ତୁ। ସହ ଵୀର୍ଯଂ କରଵାଵହୈ। ତେଜସ୍ଵିନାଵଧୀତମସ୍ତୁ ମା ଵିଦ୍ଵିଷାଵହୈ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ॥
Om saha navavatu, saha nau bhunaktu, saha viryam karavavahai; Tejasvinavadhitamastu ma vidvishavahai. Om shantih shantih shantih.
ଅର୍ଥ:ଓଁ। ସେ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ; ଆମେ ଏକାଠି ଉତ୍ସାହର ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ; ଆମ ଅଧ୍ୟୟନ ତେଜୋମୟ ଓ ଫଳପ୍ରଦ ହେଉ; ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ କେବେ ଦ୍ୱେଷ ନ କରୁ। ଓଁ ଶାନ୍ତି, ଶାନ୍ତି, ଶାନ୍ତି।
ଓଁ ସହସ୍ରଶୀର୍ଷଂ ଦେଵଂ ଵିଶ୍ଵାକ୍ଷଂ ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵମ୍। ଵିଶ୍ଵଂ ନାରାଯଣଂ ଦେଵମକ୍ଷରଂ ପରମଂ ପଦମ୍॥
Om sahasrashirsham devam vishvaksham vishvashambhuvam; Vishvam Narayanam devamaksharam paramam padam.
ଅର୍ଥ:ଓଁ। ସହସ୍ର ମସ୍ତକ ଧାରୀ, ସର୍ବନେତ୍ର, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ଉତ୍ସ; ନାରାୟଣ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ, ଅକ୍ଷର, ପରମ ଧାମ।
ଵିଶ୍ଵତଃ ପରମାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵଂ ନାରାଯଣଂ ହରିମ୍। ଵିଶ୍ଵମେଵେଦଂ ପୁରୁଷସ୍ତଦ୍ଵିଶ୍ଵମୁପଜୀଵତି॥
Vishvatah paramannityam vishvam Narayanam Harim; Vishvamevedam purushastadvishvamupajivati.
ଅର୍ଥ:ସଦା ବିଶ୍ୱର ଅତୀତ, ଶାଶ୍ୱତ, ଏହି ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣ, ହରି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ କେବଳ ପୁରୁଷ ହିଁ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ହିଁ ଏହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ପତିଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାତ୍ମେଶ୍ଵରଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଶିଵମଚ୍ଯୁତମ୍। ନାରାଯଣଂ ମହାଜ୍ଞେଯଂ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମାନଂ ପରାଯଣମ୍॥
Patim vishvasyatmeshvaram shashvatam shivamachyutam; Narayanam mahajneyam vishvatmanam parayanam.
ଅର୍ଥ:ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ, ଆତ୍ମାର ଶାସକ, ଶାଶ୍ୱତ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ଅକ୍ଷୟ; ନାରାୟଣ ପରମ ଜ୍ଞେୟ, ସର୍ବର ଆତ୍ମା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ।
ନାରାଯଣପରୋ ଜ୍ଯୋତିରାତ୍ମା ନାରାଯଣଃ ପରଃ। ନାରାଯଣପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ଵଂ ନାରାଯଣଃ ପରଃ॥
Narayanaparo jyotiratma Narayanah parah; Narayanaparam brahma tattvam Narayanah parah.
ଅର୍ଥ:ନାରାୟଣ ପରମ ଜ୍ୟୋତି, ଆତ୍ମା ପରମ ନାରାୟଣ; ନାରାୟଣ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସେହି ସତ୍ତା ଯାହା ପରମ ନାରାୟଣ।
ନାରାଯଣପରୋ ଧ୍ଯାତା ଧ୍ଯାନଂ ନାରାଯଣଃ ପରଃ। ଯଚ୍ଚ କିଞ୍ଚିଜ୍ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଶ୍ରୂଯତେଽପି ଵା॥
Narayanaparo dhyata dhyanam Narayanah parah; Yachcha kinchijjagatsarvam drishyate shruyate'pi va.
ଅର୍ଥ:ନାରାୟଣ ପରମ ଧ୍ୟାତା, ଧ୍ୟାନ ସ୍ୱୟଂ ପରମ ନାରାୟଣ; ଏବଂ ଯାହା କିଛି ବିଦ୍ୟମାନ — ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଦେଖା ହେଉ କି ଶୁଣା —
ଅନ୍ତର୍ବହିଶ୍ଚ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଥିତଃ। ଅନନ୍ତମଵ୍ଯଯଂ କଵିଂ ସମୁଦ୍ରେଽନ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵମ୍॥
Antarbahishcha tatsarvam vyapya Narayanah sthitah; Anantamavyayam kavim samudre'ntam vishvashambhuvam.
ଅର୍ଥ:— ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ, ସେ ସବୁରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ନାରାୟଣ ସ୍ଥିତ: ଅନନ୍ତ, ଅକ୍ଷର, ସର୍ବଦର୍ଶୀ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଯାହାଙ୍କ ସୀମା ସାଗର, ବିଶ୍ୱମଙ୍ଗଳର ଉତ୍ସ।
ପଦ୍ମକୋଶପ୍ରତୀକାଶଂ ହୃଦଯଂ ଚାପ୍ଯଧୋମୁଖମ୍। ଅଧୋ ନିଷ୍ଟ୍ଯା ଵିତସ୍ତ୍ଯାନ୍ତେ ନାଭ୍ଯାମୁପରି ତିଷ୍ଠତି॥
Padmakoshapratikasham hridayam chapyadhomukham; Adho nishtya vitastyante nabhyamupari tishthati.
ଅର୍ଥ:ପଦ୍ମ କଳିକା ସଦୃଶ ହୃଦୟ, ତଳକୁ ମୁଖ କରି; କଣ୍ଠରୁ ଏକ ବେଣ୍ତ ତଳେ ଓ ନାଭିରୁ ଉପରେ ତାହା ସ୍ଥିତ।
ଜ୍ଵାଲାମାଲାକୁଲଂ ଭାତି ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାଯତନଂ ମହତ୍। ସନ୍ତତଂ ସିରାଭିସ୍ତୁ ଲମ୍ବତ୍ଯାକୋଶସନ୍ନିଭମ୍॥
Jvalamalakulam bhati vishvasyayatanam mahat; Santatam sirabhistu lambatyakoshasannibham.
ଅର୍ଥ:ଜ୍ୱାଳାର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ତାହା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ବିଶ୍ୱର ମହାନ ଧାମ; ନାଡ଼ୀ ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ଧୃତ, ତାହା ବନ୍ଦ କଳିକା ସଦୃଶ ଝୁଲିଥାଏ।
ତସ୍ଯାନ୍ତେ ସୁଷିରଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ତସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍। ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ମହାନଗ୍ନିର୍ଵିଶ୍ଵାର୍ଚିର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ॥
Tasyante sushiram sukshmam tasminsarvam pratishthitam; Tasya madhye mahanagnirvishvarchirvishvatomukhah.
ଅର୍ଥ:ତାହାର ଶେଷରେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଛିଦ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ସେଥିରେ ହିଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ଅଗ୍ନି ଅଛି, ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି।
ସୋଽଗ୍ରଭୁଗ୍ଵିଭଜନ୍ତିଷ୍ଠନ୍ନାହାରମଜରଃ କଵିଃ। ତିର୍ଯଗୂର୍ଧ୍ଵମଧଃଶାଯୀ ରଶ୍ମଯସ୍ତସ୍ଯ ସନ୍ତତାଃ॥
So'grabhugvibhajantishthannaharamajarah kavih; Tiryagurdhvamadhahshayi rashmayastasya santatah.
ଅର୍ଥ:ସର୍ବପ୍ରଥମ ଭୋକ୍ତା, ଅନ୍ନ ବାଣ୍ଟୁ ବାଣ୍ଟୁ ସ୍ଥିତ, ଅକ୍ଷୟ, ଜ୍ଞାନୀ; ଆଡ଼ସେ ଶୋଇ, ଉପରେ ଓ ତଳେ, ତାଙ୍କ କିରଣ ବିରାମ ବିନା ବ୍ୟାପ୍ତ।
ସନ୍ତାପଯତି ସ୍ଵଂ ଦେହମାପାଦତଲମସ୍ତକଃ। ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଵହ୍ନିଶିଖା ଅଣୀଯୋର୍ଧ୍ଵା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା॥
Santapayati svam dehamapadatalamastakah; Tasya madhye vahnishikha aniyordhva vyavasthita.
ଅର୍ଥ:ସେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ପାଦ ତଳି ଠାରୁ ମସ୍ତକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେହି ଅଗ୍ନିର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଜ୍ୱାଳାଶିଖା ସ୍ଥିତ, ସୂକ୍ଷ୍ମତମ, ଉପରକୁ ସୂଚାଇ।
ନୀଲତୋଯଦମଧ୍ଯସ୍ଥାଦ୍ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଲେଖେଵ ଭାସ୍ଵରା। ନୀଵାରଶୂକଵତ୍ତନ୍ଵୀ ପୀତା ଭାସ୍ଵତ୍ଯଣୂପମା॥
Nilatoyadamadhyasthadvidyullekheva bhasvara; Nivarashukavattanvi pita bhasvatyanupama.
ଅର୍ଥ:ନୀଳ ବର୍ଷା-ମେଘର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ବିଜୁଳି ରେଖା ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ; ଧାନର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଭାଗ ସଦୃଶ କୃଶ, ସ୍ୱର୍ଣିମ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଣୁ-ସମ।
ତସ୍ଯାଃ ଶିଖାଯା ମଧ୍ଯେ ପରମାତ୍ମା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ। ସ ବ୍ରହ୍ମ ସ ଶିଵଃ ସ ହରିଃ ସେନ୍ଦ୍ରଃ ସୋଽକ୍ଷରଃ ପରମଃ ସ୍ଵରାଟ୍॥
Tasyah shikhaya madhye paramatma vyavasthitah; Sa brahma sa shivah sa harih sendrah so'ksharah paramah svarat.
ଅର୍ଥ:ସେହି ଜ୍ୱାଳାର ମଧ୍ୟରେ ପରମାତ୍ମା ସ୍ଥିତ: ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ସେ ଶିବ, ସେ ହରି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର; ସେ ଅକ୍ଷର, ପରମ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶ ସମ୍ରାଟ।
ଋତଂ ସତ୍ଯଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପୁରୁଷଂ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲମ୍। ଊର୍ଧ୍ଵରେତଂ ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ଵୈ ନମୋ ନମଃ॥
Ritam satyam param brahma purusham krishnapingalam; Urdhvaretam virupaksham vishvarupaya vai namo namah.
ଅର୍ଥ:ଋତ, ସତ୍ୟ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ଶ୍ୟାମ-ପୀତବର୍ଣ ପୁରୁଷ, ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ବିଚିତ୍ର-ନେତ୍ର — ସେହି ବିଶ୍ୱରୂପକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।
ଓଁ ନାରାଯଣାଯ ଵିଦ୍ମହେ ଵାସୁଦେଵାଯ ଧୀମହି। ତନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍॥ ଓଁ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ॥
Om Narayanaya vidmahe Vasudevaya dhimahi; Tanno Vishnuh prachodayat. Om shantih shantih shantih.
ଅର୍ଥ:ଓଁ। ଆମେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଜାଣୁ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରୁ; ସେହି ବିଷ୍ଣୁ ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତୁ। ଓଁ ଶାନ୍ତି, ଶାନ୍ତି, ଶାନ୍ତି।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
Narayana Suktam ପାଠର ଲାଭ
ବିଷ୍ଣୁ/ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ରୂପେ ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ସର୍ବାଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଦିକ ସୂକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ
ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ଦିରରେ ବିଷ୍ଣୁ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ ଗାନ କରାଯାଏ
'ନାରାୟଣଃ ପରଃ' ର 6 ଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି — ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବଦୃଢ଼ୀକରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ
ପ୍ରକଟ କରେ ଯେ ନାରାୟଣ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ସବୁକିଛି ବ୍ୟାପ୍ତ
ଗଭୀର ଶାନ୍ତି ଓ ପରମ ବାସ୍ତବିକତା ସହିତ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ
ବୈଷ୍ଣବ (ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତ) ର ନିତ୍ୟ ସାଧନା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ
Narayana Suktam ପାଠ ବିଧି
ଏହି ସୂକ୍ତ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ଅଭିଷେକ (ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ) ସମୟରେ ଗାନ କରାଯାଏ। ଶାନ୍ତ ବସି ଏହି ଭାବ ସହିତ ଜପ କରନ୍ତୁ ଯେ ନାରାୟଣ ସବୁକିଛି ବ୍ୟାପ୍ତ। ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଲୋକରେ 'ନାରାୟଣଃ ପରଃ' ର ପୁନରାବୃତ୍ତି ବିଶେଷ ରୂପେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ — ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଜ୍ୟୋତି, ଆତ୍ମା, ସତ୍ୟ ଓ ବାସ୍ତବିକତା ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣ ହିଁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Narayana Suktam ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ