ଅରୁଣାଂ କରୁଣାତରଙ୍ଗିତାକ୍ଷୀଂ (ଲଲିତା ଧ୍ଯାନ)
अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं (ललिता ध्यान) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହା ଲଳିତା ସହସ୍ରନାମ ପୂର୍ବେ ପଠିତ ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ଅହମ୍' ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକ। ଏଥିରେ ଭବାନୀଙ୍କୁ ଅରୁଣ ବର୍ଣ୍ଣର, କରୁଣା-ପୂର୍ଣ୍ଣ ନେତ୍ରର ଅଧିକାରିଣୀ, ପାଶ-ଅଙ୍କୁଶ-ପୁଷ୍ପବାଣ-ଧନୁ ଧାରିଣୀ ଏବଂ ସିଦ୍ଧିର କିରଣରେ ଆବୃତ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଅନ୍ତିମ ଶବ୍ଦ — 'ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋର ନିଜର ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରେ' — ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦ୍ୱୈତ ଭାବକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଯେଉଁଠି ଉପାସକ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନ୍ନ ମନେ କରନ୍ତି।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Dhyana verse of the Lalita Sahasranama, Brahmanda Purana (Lalitopakhyana) · Traditional (Lalitopakhyana of the Brahmanda Purana) · Ancient (Puranic)
ଲଳିତା ସହସ୍ରନାମ ପୂର୍ବେ ଆସୁଥିବା ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏହି 'ଅହମ୍' ଧ୍ୟାନ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରେ। ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପର ବାହ୍ୟ ପୂଜା ପାଇଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଉପାସକଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ କରେ, ଯାହାର ପରିଣତି 'ମୁଁ ହିଁ ସେ' ଅନୁଭୂତିରେ ହୁଏ — ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣର ଲଳିତୋପାଖ୍ୟାନରେ ପ୍ରକାଶିତ ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟା ମାର୍ଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟା ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଶିଖାନ୍ତି ଯେ, ଯିଏ ଏହି ଶ୍ଲୋକର ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତନ — 'ମୁଁ ହିଁ ଦେବୀ' — ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି, ସେ ଅହଂକାରର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏପରି ଭକ୍ତଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଭବାନୀଙ୍କ କରୁଣା-ଭରା ନେତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଫେରିଯାଏ, ଏପରି କୁହାଯାଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅରୁଣାଂ କରୁଣାତରଙ୍ଗିତାକ୍ଷୀଂ ଧୃତପାଶାଙ୍କୁଶପୁଷ୍ପବାଣଚାପାମ୍ । ଅଣିମାଦିଭିରାଵୃତାଂ ମଯୂଖୈଃ ଅହମିତ୍ଯେଵ ଵିଭାଵଯେ ଭଵାନୀମ୍ ॥
Aruṇāṁ karuṇātaraṅgitākṣīṁ Dhṛtapāśāṅkuśapuṣpabāṇacāpām | Aṇimādibhirāvṛtāṁ mayūkhaiḥ Ahamityeva vibhāvaye bhavānīm ||
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ଭବାନୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରେ — ଯିଏ ଅରୁଣ ବର୍ଣ୍ଣର, ଯାଙ୍କ ନେତ୍ର କରୁଣାର ତରଙ୍ଗରେ ତରଙ୍ଗିତ, ଯିଏ ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ପୁଷ୍ପବାଣ ଓ ଧନୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯିଏ ଅଣିମା ଆଦି ଆଠ ସିଦ୍ଧିର ପ୍ରକାଶମାନ କିରଣରେ ଆବୃତ — ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମୋର ନିଜର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ରୂପେ, 'ମୁଁ ହିଁ ସେ' ଏହି ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରେ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं (ललिता ध्यान) ପାଠର ଲାଭ
ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦ୍ୱୈତ ଭାବ ('ଅହମ୍') ଜାଗ୍ରତ କରେ
ଭକ୍ତଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ନିରନ୍ତର ତରଙ୍ଗିତ ହେଉଥିବା ବୋଲି କଥିତ ଭବାନୀଙ୍କ କରୁଣାକୁ ଆବାହନ କରେ
ଧ୍ୟାନକାରୀଙ୍କୁ ଆଠ ମାୟାବୀ ସିଦ୍ଧିର ତେଜରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରେ
ଲଳିତା ସହସ୍ରନାମ ପାଠ ପୂର୍ବେ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ଗଭୀର କରେ
ଅହଂକାରକୁ ଦେବୀ-ରୂପ ଆତ୍ମାରେ ସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ଶିଖାଏ
ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତନରେ ଶାନ୍ତି, କୃପା ଓ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ବଳ ପ୍ରଦାନ କରେ
अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं (ललिता ध्यान) ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଧ୍ୟାନ ସହସ୍ରନାମ ପୂର୍ବେ ଅନ୍ୟ ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକ ସହିତ ପଠିତ ହୁଏ। ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ବସି ଭବାନୀଙ୍କ ଅରୁଣ ଓ କରୁଣାମୟୀ ଛବିର ଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ, ଯିଏ ଚାରି ଆୟୁଧ ଧାରଣ କରି ଏବଂ ଆଲୋକରେ ପ୍ରଭାମଣ୍ଡିତ। ଅନ୍ତିମ ପଙ୍କ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚି ପୃଥକତାର ଭାବ ବିଲୀନ କରି 'ମୁଁ ହିଁ ସେ' ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନ୍ନତାର ଭାବରେ ସ୍ଥିର ରୁହନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ଏକ ଗଭୀର ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ରୂପେ ଏକା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं (ललिता ध्यान) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ