Mantra.Tips
krishnavishnubhagavad-gitabhakti

અહં સર્વસ્ય પ્રભવો

अहं सर्वस्य प्रभवो in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 પ્રાતઃ અને સાંજની ઉપાસનામાં; ખાસ કરીને જન્માષ્ટમી અને એકાદશી પર·📜 Bhagavad Gita, Chapter 10 (Vibhuti Yoga), verse 8
Share:

અર્થ

ભગવદ્ગીતા (10.8)નો આ પ્રિય શ્લોક અનેક ભક્તો દ્વારા ગીતાનું હૃદય મનાય છે. શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે તેઓ જ સર્વનો ઉદ્ગમ છે અને સર્વ કંઈ તેમનાથી જ પ્રવૃત્ત થાય છે; આ જાણીને બુદ્ધિમાન ભક્તો પ્રેમપૂર્વક તેમની ઉપાસના કરે છે. ભક્તિ પરંપરામાં આ સમર્પણ અને ભક્તિના સાર રૂપે અત્યંત પ્રિય છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita, Chapter 10 (Vibhuti Yoga), verse 8 · Spoken by Lord Krishna; part of the Mahabharata (Veda Vyasa) · Classical antiquity (part of the Mahabharata)

ભગવદ્ગીતાના દસમા અધ્યાયમાં શ્રીકૃષ્ણ પોતાની અનંત દિવ્ય વિભૂતિઓ પ્રગટ કરે છે. તેઓ આ પ્રકટીકરણનો આરંભ પોતાને સમસ્ત અસ્તિત્વના મૂળ, જેમાંથી સર્વ કંઈ પ્રવૃત્ત થાય છે, એમ ઘોષિત કરીને કરે છે, અને કહે છે કે જે આને સાચે જ જાણે છે તેઓ પ્રેમમયી ભક્તિથી તેમની ઉપાસના કરે છે. વૈષ્ણવ ટીકાકારો આને ગીતાના ભક્તિ-ઉપદેશના મૂળ ચાર (અથવા અનેક) 'સાર-શ્લોકો' (ચતુઃશ્લોકી)માં ગણે છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

ભક્તો જણાવે છે કે આ એક શ્લોક પર ધ્યાને શુષ્ક બૌદ્ધિક સાધકોને પણ ઈશ્વરના પ્રેમીમાં બદલી નાખ્યા છે, કારણ કે એક વાર જ્યારે કોઈ સાચે જ અનુભવી લે છે કે સર્વ કંઈ ભગવાનથી જ પ્રવાહિત થાય છે, ત્યારે ઉપાસના કર્તવ્યને બદલે પ્રેમ રૂપે સ્વયં ઊભરાવા લાગે છે.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

અહં સર્વસ્ય પ્રભવો મત્તઃ સર્વં પ્રવર્તતે। ઇતિ મત્વા ભજન્તે માં બુધા ભાવસમન્વિતાઃ॥

Ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate। iti matvā bhajante māṃ budhā bhāva-samanvitāḥ॥

અર્થ:હું જ સર્વનો ઉદ્ગમ (મૂળ) છું; મારાથી જ સમસ્ત સૃષ્ટિ પ્રવૃત્ત થાય છે. એમ જાણીને, શ્રદ્ધા-ભાવથી યુક્ત બુદ્ધિમાન ભક્તજનો મારી જ ઉપાસના કરે છે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

અહં🔊ahaṃહું (શ્રીકૃષ્ણ, પરમેશ્વર)
સર્વસ્ય🔊sarvasyaસર્વનો (સમસ્તનો)
પ્રભવઃ🔊prabhavaḥઉદ્ગમ, મૂળ, જેમાંથી સર્વ ઉત્પન્ન થાય છે
મત્તઃ🔊mattaḥમારાથી
સર્વં🔊sarvaṃસર્વ કંઈ
પ્રવર્તતે🔊pravartateપ્રવૃત્ત થાય છે, ઉદ્ભવે છે, ગતિમાં આવે છે
ઇતિ મત્વા🔊iti matvāએમ જાણીને / સમજીને
ભજન્તે માં🔊bhajante māṃમારી ઉપાસના કરે છે, મારામાં ભક્તિયુક્ત રહે છે
બુધાઃ🔊budhāḥબુદ્ધિમાન, જ્ઞાની જનો
ભાવસમન્વિતાઃ🔊bhāva-samanvitāḥપ્રેમમય ભાવ અને દૃઢ નિષ્ઠાથી યુક્ત

अहं सर्वस्य प्रभवो પાઠના લાભ

પરમેશ્વર પ્રત્યે પ્રેમમયી ભક્તિને જગાડે છે

ઈશ્વરને સમસ્ત અસ્તિત્વના એકમાત્ર મૂળ રૂપે ઓળખે છે

વૈષ્ણવો દ્વારા શુદ્ધ ભક્તિનો બીજ-શ્લોક મનાય છે

મનને સમર્પણ અને ઈશ્વર પર વિશ્વાસ તરફ લઈ જાય છે

આ અનુભૂતિને ગાઢ કરે છે કે સર્વ કંઈ ઈશ્વરથી જ પ્રવૃત્ત થાય છે

કેવળ કર્મકાંડને બદલે ભાવથી પૂર્ણ ઉપાસના માટે પ્રેરિત કરે છે

अहं सर्वस्य प्रभवो જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર
ઉત્તમ સમયપ્રાતઃ અને સાંજની ઉપાસનામાં; ખાસ કરીને જન્માષ્ટમી અને એકાદશી પર

આ શ્લોકને ભાવથી જપો, તેના અર્થ પર મનન કરતા કે ભગવાન સર્વના મૂળ છે અને બુદ્ધિમાન પ્રેમથી તેમની ઉપાસના કરે છે. ગૌડીય અને ભક્તિ પરંપરાઓમાં આ ભક્તિનો કેન્દ્રીય શ્લોક મનાય છે. જપ સમયે તેને 11 અથવા 108 વાર વાંચો, અથવા દૈનિક ગીતા-પાઠમાં સામેલ કરો, હૃદયને 'ભાવ' — શ્રીકૃષ્ણમાં પ્રેમમયી તન્મયતા — માં કોમળ થવા દેતા.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ अहं सर्वस्य प्रभवो ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
આ ભગવદ્ગીતાનો શ્લોક 10.8 છે, જે દિવ્ય વિભૂતિઓના અધ્યાય (વિભૂતિ યોગ)માંથી છે, જે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે અર્જુનને કહ્યો.
અનેક આચાર્યો, ખાસ કરીને ભક્તિ અને ગૌડીય વૈષ્ણવ પરંપરાઓમાં, 10.8ને ગીતાનો 'સાર-શ્લોક' માને છે. તે સત્ય (શ્રીકૃષ્ણ સર્વનું મૂળ છે) અને એ સત્યની પ્રતિક્રિયા (બુદ્ધિમાન પ્રેમપૂર્વક તેમની ઉપાસના કરે છે) — બંનેને જણાવે છે, અને આ રીતે જ્ઞાન તથા ભક્તિને એક કરે છે.
તેનો અર્થ છે 'ભાવથી યુક્ત' — ગાઢ પ્રેમમયી ભાવના અને હાર્દિક નિષ્ઠાથી યુક્ત. આ શ્લોક શીખવે છે કે ઈશ્વરની સાચી ઉપાસના કર્તવ્યથી નહીં, પરંતુ આ અંતર્ભાવના પ્રેમથી પ્રવાહિત થાય છે.
તે દૈનિક ઉપાસના અને ગીતા-અધ્યયનમાં વંચાય છે, જપમાં વપરાય છે, અને ભક્તિ પરના પ્રવચનોમાં વારંવાર ઉદ્ધૃત થાય છે. ભક્તો શ્રીકૃષ્ણને સર્વના મૂળ અને આધાર રૂપે પ્રેમમય સ્મરણ જગાડવા આ પર ધ્યાન કરે છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ अहं सर्वस्य प्रभवो શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ