અહં સર્વસ્ય પ્રભવો
अहं सर्वस्य प्रभवो in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ભગવદ્ગીતા (10.8)નો આ પ્રિય શ્લોક અનેક ભક્તો દ્વારા ગીતાનું હૃદય મનાય છે. શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે તેઓ જ સર્વનો ઉદ્ગમ છે અને સર્વ કંઈ તેમનાથી જ પ્રવૃત્ત થાય છે; આ જાણીને બુદ્ધિમાન ભક્તો પ્રેમપૂર્વક તેમની ઉપાસના કરે છે. ભક્તિ પરંપરામાં આ સમર્પણ અને ભક્તિના સાર રૂપે અત્યંત પ્રિય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita, Chapter 10 (Vibhuti Yoga), verse 8 · Spoken by Lord Krishna; part of the Mahabharata (Veda Vyasa) · Classical antiquity (part of the Mahabharata)
ભગવદ્ગીતાના દસમા અધ્યાયમાં શ્રીકૃષ્ણ પોતાની અનંત દિવ્ય વિભૂતિઓ પ્રગટ કરે છે. તેઓ આ પ્રકટીકરણનો આરંભ પોતાને સમસ્ત અસ્તિત્વના મૂળ, જેમાંથી સર્વ કંઈ પ્રવૃત્ત થાય છે, એમ ઘોષિત કરીને કરે છે, અને કહે છે કે જે આને સાચે જ જાણે છે તેઓ પ્રેમમયી ભક્તિથી તેમની ઉપાસના કરે છે. વૈષ્ણવ ટીકાકારો આને ગીતાના ભક્તિ-ઉપદેશના મૂળ ચાર (અથવા અનેક) 'સાર-શ્લોકો' (ચતુઃશ્લોકી)માં ગણે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભક્તો જણાવે છે કે આ એક શ્લોક પર ધ્યાને શુષ્ક બૌદ્ધિક સાધકોને પણ ઈશ્વરના પ્રેમીમાં બદલી નાખ્યા છે, કારણ કે એક વાર જ્યારે કોઈ સાચે જ અનુભવી લે છે કે સર્વ કંઈ ભગવાનથી જ પ્રવાહિત થાય છે, ત્યારે ઉપાસના કર્તવ્યને બદલે પ્રેમ રૂપે સ્વયં ઊભરાવા લાગે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અહં સર્વસ્ય પ્રભવો મત્તઃ સર્વં પ્રવર્તતે। ઇતિ મત્વા ભજન્તે માં બુધા ભાવસમન્વિતાઃ॥
Ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate। iti matvā bhajante māṃ budhā bhāva-samanvitāḥ॥
અર્થ:હું જ સર્વનો ઉદ્ગમ (મૂળ) છું; મારાથી જ સમસ્ત સૃષ્ટિ પ્રવૃત્ત થાય છે. એમ જાણીને, શ્રદ્ધા-ભાવથી યુક્ત બુદ્ધિમાન ભક્તજનો મારી જ ઉપાસના કરે છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
अहं सर्वस्य प्रभवो પાઠના લાભ
પરમેશ્વર પ્રત્યે પ્રેમમયી ભક્તિને જગાડે છે
ઈશ્વરને સમસ્ત અસ્તિત્વના એકમાત્ર મૂળ રૂપે ઓળખે છે
વૈષ્ણવો દ્વારા શુદ્ધ ભક્તિનો બીજ-શ્લોક મનાય છે
મનને સમર્પણ અને ઈશ્વર પર વિશ્વાસ તરફ લઈ જાય છે
આ અનુભૂતિને ગાઢ કરે છે કે સર્વ કંઈ ઈશ્વરથી જ પ્રવૃત્ત થાય છે
કેવળ કર્મકાંડને બદલે ભાવથી પૂર્ણ ઉપાસના માટે પ્રેરિત કરે છે
अहं सर्वस्य प्रभवो જપ વિધિ
આ શ્લોકને ભાવથી જપો, તેના અર્થ પર મનન કરતા કે ભગવાન સર્વના મૂળ છે અને બુદ્ધિમાન પ્રેમથી તેમની ઉપાસના કરે છે. ગૌડીય અને ભક્તિ પરંપરાઓમાં આ ભક્તિનો કેન્દ્રીય શ્લોક મનાય છે. જપ સમયે તેને 11 અથવા 108 વાર વાંચો, અથવા દૈનિક ગીતા-પાઠમાં સામેલ કરો, હૃદયને 'ભાવ' — શ્રીકૃષ્ણમાં પ્રેમમયી તન્મયતા — માં કોમળ થવા દેતા.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ अहं सर्वस्य प्रभवो શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ