ଅଙ୍ଗିକଂ ଭୁଵନଂ ଯସ୍ଯ (ନଟରାଜ ଧ୍ଯାନ)
अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଆଙ୍ଗିକଂ ଭୁବନଂ ଯସ୍ୟ ନଟରାଜ ରୂପ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଙ୍ଗଳ-ବନ୍ଦନା, ଯାହା ଭରତନାଟ୍ୟମ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ଆରମ୍ଭରେ ପଠିତ ହୁଏ। ଏହା ଅଭିନୟର ଚାରି ଭେଦକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉପରେ ଆରୋପ କରେ: ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରୀର ହିଁ ଜଗତ, ତାଙ୍କ ବାଣୀ ସମସ୍ତ ବାଙ୍ମୟ, ତାଙ୍କ ଆଭରଣ ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃସ୍ୱରୂପ ଶୁଦ୍ଧ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବ। ଏହିପରି ନର୍ତ୍ତକ ସେହି ପରମ ନର୍ତ୍ତକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ଯାହାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଳା ଅର୍ପିତ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Mangala (invocatory) shloka traditionally associated with the Abhinaya Darpana of Nandikeshvara · Attributed to the tradition of Nandikeshvara (Abhinaya Darpana) · Classical (treatise tradition of Indian dramaturgy)
ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଓ ନାଟ୍ୟର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଅଭିନୟ (ନାଟ୍ୟ-ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି)ର ଚାରି ଭେଦ ଅଛି। ଏହି ମଙ୍ଗଳ-ଶ୍ଲୋକ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ନଟରାଜ ରୂପ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଚାରି ଭେଦ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ହିଁ: ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗିକ ଜଗତ, ତାଙ୍କ ବାଚିକ ସମସ୍ତ ବାଣୀ, ତାଙ୍କ ଆହାର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତା। ପ୍ରଦର୍ଶନର ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ପଠିତ ହୋଇ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୃତ୍ୟ-କଳାକୁ ସେହି ଦିବ୍ୟ ନର୍ତ୍ତକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅର୍ପଣ ରୂପେ ସ୍ଥାପିତ କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ଚିଦମ୍ବରମ୍ରେ ନଟରାଜଙ୍କ ବିଶ୍ୱ ନୃତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର ଲୟ ଧାରଣ କରେ; ଯେଉଁ କଳାକାରମାନେ ଏହି ବନ୍ଦନାରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ସେମାନେ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ସହଜ ଲାଳିତ୍ୟ ଆସିଯାଏ, ଯେପରି ସ୍ୱୟଂ ସେହି ପରମ ନର୍ତ୍ତକ ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଓ ବାଣୀ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଆଙ୍ଗିକଂ ଭୁଵନଂ ଯସ୍ଯ ଵାଚିକଂ ସର୍ଵଵାଙ୍ମଯମ୍। ଆହାର୍ଯଂ ଚନ୍ଦ୍ରତାରାଦି ତଂ ନୁମଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ଶିଵମ୍॥
Āṅgikaṃ bhuvanaṃ yasya vāchikaṃ sarvavāṅmayam Āhāryaṃ chandratārādi taṃ numaḥ sāttvikaṃ śivam
ଅର୍ଥ:ଯାହାଙ୍କ ଆଙ୍ଗିକ ଅଭିନୟ (ଅଙ୍ଗ-ସଞ୍ଚାଳନ) ସମସ୍ତ ଭୁବନ, ଯାହାଙ୍କ ବାଚିକ ଅଭିନୟ (ବାଣୀ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଙ୍ମୟ, ଯାହାଙ୍କ ଆହାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିନୟ (ବେଶ-ଭୂଷା) ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା ପ୍ରଭୃତି — ସାକ୍ଷାତ୍ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବ ସ୍ୱରୂପ ସେହି ଶିବଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान) ପାଠର ଲାଭ
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ପାରମ୍ପରିକ ଆରମ୍ଭିକ ବନ୍ଦନା — କଳାକୁ ଉପାସନା ରୂପେ ପବିତ୍ର କରେ
କଳାକାରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ସମସ୍ତ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଶେଷରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ସୂଚାଏ
ପ୍ରଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ଅଭ୍ୟାସ ପୂର୍ବରୁ ବିନମ୍ରତା ଓ ଭକ୍ତି ବିକଶିତ କରେ
ସାଧକଙ୍କୁ ନଟରାଜଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼େ, ଯାହାଙ୍କ ବିଶ୍ୱ ନୃତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କରେ
ଶରୀର ଓ ବାଣୀରେ ଏକାଗ୍ରତା, ଲାଳିତ୍ୟ ଓ ଆନ୍ତରିକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ (ସତ୍ତ୍ୱ) ଆଣେ
ଯେକୌଣସି ସୃଜନାତ୍ମକ କିମ୍ବା କଳାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ପଠନ ଶୁଭ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ
अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान) ପାଠ ବିଧି
ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ କିମ୍ବା କଳାତ୍ମକ ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଠିଆ ହୋଇ କିମ୍ବା ବସି, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଏହାକୁ ଥରେ (କିମ୍ବା ତିନିଥର) ପଠନ କରନ୍ତୁ। ମନକୁ ନଟରାଜଙ୍କ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କରନ୍ତୁ, ଯାହାଙ୍କ ଚତୁର୍ବିଧ ନୃତ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ। ଅନେକ ନର୍ତ୍ତକ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ପାଦ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ରଙ୍ଗପୂଜା (ମଞ୍ଚକୁ ନମସ୍କାର) ଓ ଗୁରୁ-ବନ୍ଦନା ସହ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ