ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୧.୨୧ — ସେନଯୋରୁଭଯୋର୍ମଧ୍ଯେ
श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्ये in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ଅର୍ଜୁନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ହୃଷୀକେଶ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରି, ତାଙ୍କ ସାରଥି ହୋଇଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରଥକୁ ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟକୁ ନେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ରଣଭୂମିରେ ଏକତ୍ର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ସେ ଚାହାନ୍ତି। ଏହା ହିଁ ସେହି କ୍ଷଣ ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଜନ, ଗୁରୁଜନ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସନ୍ତି, ଏବଂ ଏଠାରୁ ହିଁ ସେହି ବିଷାଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଯାହା ସମଗ୍ର ଗୀତା-ଉପଦେଶର କାରଣ ହୁଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 21 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ 'ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ'ରେ, ଶଙ୍ଖନାଦ ପରେ, ଦୁଇ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଠିଆ ହେଲେ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ସାରଥି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରଥକୁ ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟକୁ ନେବାକୁ କୁହନ୍ତି। ସଞ୍ଜୟ ଏହାକୁ ଅନ୍ଧ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଶୁଣାନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆଣେ, ଏବଂ ସେହି ଶୋକ ଜଗାଏ ଯାହା ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ଅବସର ହୁଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରା ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରେମବଶ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାରଥିର ବିନମ୍ର ପଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ — ଏବଂ ଯିଏ ନିଜ ଜୀବନର ସାରଥି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କରିନିଏ, ସେ ସଂସାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ରଣଭୂମିରୁ ଅଭ୍ରାନ୍ତ ଭାବେ ପାର କରାଯାଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ ହୃଷୀକେଶଂ ତଦା ଵାକ୍ଯମିଦମାହ ମହୀପତେ। ସେନଯୋରୁଭଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ରଥଂ ସ୍ଥାପଯ ମେଽଚ୍ଯୁତ॥
arjuna uvācha senayor ubhayor madhye rathaṁ sthāpaya me ’chyuta
ଅର୍ଥ:ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ ଅଚ୍ୟୁତ (ଅବିନାଶୀ କୃଷ୍ଣ)! ମୋର ରଥକୁ ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଏଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିପାରେ ଏବଂ ଜାଣିପାରେ ଯେ ଏହି ରଣସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ମୋତେ କାହା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ହେବ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्ये ପାଠର ଲାଭ
ଭକ୍ତଙ୍କ ସାରଥି ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ହେଉଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ବିନମ୍ରତାକୁ ଚିତ୍ରଣ କରେ
କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଜୀବନର ରଣଭୂମିକୁ ଅଟକି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିବାକୁ ସାଧକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହୃଷୀକେଶ — ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସ୍ୱାମୀ — ରୂପେ ଆତ୍ମସଂଯମ ପାଇଁ ଆବାହନ କରେ
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ଚିନ୍ତନଶୀଳ ଭୂମିକା ରଚନା କରେ
ନିଜ ଜୀବନର ସ୍ଥିର ସାରଥି ରୂପେ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ
ଭଗବାନଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ରଖିଲେ ସଂକଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଆସେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଜଗାଏ
श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्ये ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଗୀତାର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ସମୟରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଜପ କରିବା ସମୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆତ୍ମାର ସ୍ୱେଚ୍ଛା ସାରଥି ରୂପେ କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, ଯିଏ ଶରୀର ରୂପୀ ରଥକୁ ଜୀବନର ସଂଗ୍ରାମର ଠିକ୍ ମଝିକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି। ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ ଯେ ଭଗବାନଙ୍କୁ 'ହୃଷୀକେଶ' (ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସ୍ୱାମୀ) ଓ 'ଅଚ୍ୟୁତ' (ଅବିନାଶୀ) କହିବା କିପରି ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଉଭୟ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଅଧ୍ୟାୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ମନକୁ ସ୍ଥିରତାରେ ବସିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्ये ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ