శ్రీమద్భగవద్గీతా ౧.౨౧ — సేనయోరుభయోర్మధ్యే
श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्ये in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఈ శ్లోకంలో అర్జునుడు భగవానుని హృషీకేశ, అచ్యుత అని సంబోధిస్తూ, తన సారథిగా మారిన శ్రీకృష్ణుని రథాన్ని రెండు సేనల మధ్యకు తీసుకువెళ్లమని ప్రార్థిస్తాడు. యుద్ధం ఆరంభం కాకముందు రణభూమిలో గుమిగూడిన యోధులను పరిశీలించాలని ఆయన కోరుకుంటాడు. ఇదే అర్జునుడు తన స్వజనుల, గురువుల, మిత్రుల ఎదుటకు వచ్చే క్షణం, ఇక్కడే మొత్తం గీత ఉపదేశానికి కారణమయ్యే విషాదం ఉత్పన్నమవుతుంది.
మూలం & కథ
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 21 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
మొదటి అధ్యాయం 'అర్జున విషాద యోగం'లో, శంఖనాదాల తర్వాత, రెండు సేనలు యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలిచినప్పుడు, అర్జునుడు తన సారథి కృష్ణుని రథాన్ని రెండు సేనల మధ్యకు నడపమని అడుగుతాడు. సంజయుడు దీనిని అంధ రాజు ధృతరాష్ట్రునికి వినిపిస్తాడు. ఈ ప్రార్థన అర్జునుని నేరుగా తన స్వజనుల ఎదుటకు తీసుకువస్తుంది, భగవద్గీతకు అవకాశమయ్యే శోకాన్ని మేల్కొలుపుతుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
భగవానుడు తన భక్తునిపై ప్రేమతో అర్జునుని సారథి అనే వినయపూర్వక పదవిని స్వీకరించాడని, తన జీవిత సారథిగా కృష్ణుని చేసుకున్నవాడు సంసారంలోని ప్రతి రణభూమిని తప్పక దాటించబడతాడని సంప్రదాయం నమ్ముతుంది.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అర్జున ఉవాచ హృషీకేశం తదా వాక్యమిదమాహ మహీపతే। సేనయోరుభయోర్మధ్యే రథం స్థాపయ మేఽచ్యుత॥
arjuna uvācha senayor ubhayor madhye rathaṁ sthāpaya me ’chyuta
అర్థం:అర్జునుడు పలికెను: ఓ అచ్యుత (అవినాశి కృష్ణా)! నా రథాన్ని రెండు సేనల మధ్య నిలుపుము, యుద్ధం చేయగోరి ఇక్కడ నిలిచిన ఈ యోధులను నేను చూడగలిగేటట్లు, ఈ రణసంగ్రామం ఆరంభం కాబోతుండగా నేను ఎవరితో యుద్ధం చేయవలెనో తెలుసుకోగలిగేటట్లు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्ये పారాయణ ప్రయోజనాలు
భక్తునికి సారథిగా, మార్గదర్శిగా మారిన భగవానుని వినయాన్ని చిత్రిస్తుంది
కార్యం చేయకముందు జీవిత రణభూమిని ఆగి స్పష్టంగా చూడమని సాధకునికి గుర్తు చేస్తుంది
కృష్ణుని హృషీకేశ — ఇంద్రియాధిపతి — రూపంలో ఆత్మసంయమం కోసం ఆవాహన చేస్తుంది
అర్జునుని శరణాగతికి, కృష్ణుని ఉపదేశానికి చింతనాత్మక భూమికను సిద్ధం చేస్తుంది
తన జీవితపు స్థిర సారథిగా భగవానుని వైపు మళ్లమని ప్రేరేపిస్తుంది
భగవానుని కేంద్రంలో ఉంచడం వలన సంక్షోభంలో స్పష్టత వస్తుందనే నమ్మకాన్ని కలిగిస్తుంది
श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्ये పారాయణ విధి
ఈ శ్లోకాన్ని గీత మొదటి అధ్యాయాన్ని అధ్యయనం చేస్తున్నప్పుడు పఠించండి. జపిస్తున్నప్పుడు కృష్ణుని ఆత్మ యొక్క స్వచ్ఛంద సారథిగా చిత్రించండి, శరీరమనే రథాన్ని జీవిత సంఘర్షణల సరిగ్గా మధ్యకు తీసుకువెళ్లేవానిగా. భగవానుని 'హృషీకేశ' (ఇంద్రియాధిపతి), 'అచ్యుత' (అవినాశి) అని పిలవడం ఎలా శరణాగతిని, నమ్మకాన్ని వ్యక్తం చేస్తుందో చింతించండి. అధ్యాయాన్ని కొనసాగించే ముందు ఈ శ్లోకంతో మనస్సును స్థిరంగా కూర్చోనివ్వండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्येను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి