ધૂમાવતી સ્તોત્રમ્ (ધૂમાવત્યષ્ટકમ્)
धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
ઉત્પત્તિ અને કથા
Tantric Shakta tradition; preserved in the Shaktapramoda and Mantramaharnava compilations · Traditional (anonymous); transmitted in the Mahavidya / Dhumavati tantras · Medieval Tantric period
Dhumavati arose, according to one well-known account, when Sati, unable to bear hunger, swallowed Shiva himself; when he asked to be released, she emerged from the smoke as the widow-goddess, ever hungry and inauspicious in worldly terms yet supremely wise. As the seventh Mahavidya she embodies the great void that remains when all forms dissolve. The Dhumavatyashtakam is the principal hymn used in her worship, invoking her fierce, smoky form to drive away every danger.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
Devotees and tantric texts hold that sincere recitation of the Dhumavatyashtakam during times of crisis can dispel seemingly hopeless misfortune — turning away enemies, lawsuits, disease and poverty — for the hymn itself promises that gods, demons and even wild beasts flee at its mere remembrance, leaving the devotee in peace.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
પ્રાતર્યાસ્યાત્ કુમારી કુસુમકલિકયા જાપમાલાં જપન્તી મધ્યાહ્ને પ્રૌઢરૂપા વિકસિતવદના ચારુનેત્રા નિશાયામ્। સન્ધ્યાયાં વૃદ્ધરૂપા ગલિતકુચયુગા મુણ્ડમાલાં વહન્તી સા દેવી દેવદેવી ત્રિભુવનજનની કાલિકાપાતુ યુષ્માન્॥૧॥
Prātar yāsyāt kumārī kusumakalikayā jāpamālāṁ japantī madhyāhne prauḍharūpā vikasitavadanā cārunetrā niśāyām। sandhyāyāṁ vṛddharūpā galitakucayugā muṇḍamālāṁ vahantī sā devī devadevī tribhuvanajananī kālikā pātu yuṣmān॥1॥
અર્થ:प्रातःकाल वह कुमारी रूप में जपमाला फेरती हैं, मध्याह्न में प्रौढ़ रूप में सुंदर मुख और मनोहर नेत्रों वाली, और संध्या में वृद्धा रूप में मुण्डमाला धारण किए होती हैं — वही देवदेवी, त्रिभुवन की जननी कालिका (धूमावती) आप सबकी रक्षा करें।
બદ્ધ્વા ખટ્વાઙ્ગકોટૌ કપિલવરજટામણ્ડલં પદ્મયોનેઃ કૃત્વા દૈત્યોત્તમાઙ્ગૈઃ સ્રજમુરસિ શિરશ્શેખરં તાર્ક્ષ્યપક્ષૈઃ। પૂર્ણં રક્તૈઃ સુરાણાં યમમહિષમહાશૃઙ્ગમાદાય પાણૌ પાયાદ્વો વન્દ્યમાનઃ પ્રલયમુદિતયા ભૈરવઃ કાલરાત્ર્યામ્॥૨॥
Baddhvā khaṭvāṅgakoṭau kapilavarajaṭāmaṇḍalaṁ padmayoneḥ kṛtvā daityottamāṅgaiḥ srajam urasi śiraśśekharaṁ tārkṣyapakṣaiḥ। pūrṇaṁ raktaiḥ surāṇāṁ yamamahiṣamahāśṛṅgam ādāya pāṇau pāyādvo vandyamānaḥ pralayamuditayā bhairavaḥ kālarātryām॥2॥
અર્થ:ब्रह्मा की श्रेष्ठ जटाओं को खट्वांग की कोटि पर बाँधे, वक्ष पर दैत्यों के मस्तकों की माला और गरुड़ के पंखों का शिरोभूषण धारण किए, हाथ में देवताओं के रक्त से भरा यम के महिष का विशाल शृंग लिए हुए — प्रलयकाल में पूजित एवं प्रसन्न वह भैरव कालरात्रि में आपकी रक्षा करें।
ચર્વન્તીમસ્થિખણ્ડં પ્રકટકટકટાશબ્દસઙ્ઘાતમુગ્રં કુર્વાણિ પ્રેતમધ્યે કહહકહકહાહાસ્યમુગ્રં કૃશાઙ્ગી। નિત્યં નિત્યપ્રસક્તાં ડમરુડિમડિમાં સ્ફારયન્તીં મુખાબ્જં પાયાન્નશ્ચણ્ડિકેયં ઝઝમઝમઝમા જલ્પમાના ભ્રમન્તી॥૩॥
Carvantīm asthikhaṇḍaṁ prakaṭakaṭakaṭāśabdasaṅghātam ugraṁ kurvāṇi pretamadhye kahahakahakahāhāsyam ugraṁ kṛśāṅgī। nityaṁ nityaprasaktāṁ ḍamaruḍimaḍimāṁ sphārayantīṁ mukhābjaṁ pāyānnaś caṇḍikeyaṁ jhajhamajhamajhamā jalpamānā bhramantī॥3॥
અર્થ:कृशकाय, अस्थिखण्डों को कटकट शब्द के साथ चबाती हुई, प्रेतों के बीच 'कहह-कहकहा' का भयंकर अट्टहास करती, सदा तल्लीन, डमरू को 'डिम-डिम' बजाती, मुखकमल को विस्तृत करती और 'झम-झम' बोलती हुई घूमती — वह चण्डिका हमारी रक्षा करें।
વામે કર્ણે મૃગાઙ્કં પ્રલયપરિગતં દક્ષિણે સૂર્યબિમ્બં કણ્ઠે નક્ષત્રહારં વરવિકટજટાજૂટકે મુણ્ડમાલામ્। સ્કન્ધે કૃત્વોરગેન્દ્રધ્વજનિકરયુતં બ્રહ્મકઙ્કાલભારં સંહારે ધારયન્તી મમ હરતુ ભયં ભદ્રદા ભદ્રકાલી॥૪॥
Vāme karṇe mṛgāṅkaṁ pralayaparigataṁ dakṣiṇe sūryabimbaṁ kaṇṭhe nakṣatrahāraṁ varavikaṭajaṭājūṭake muṇḍamālām। skandhe kṛtvoragendradhvajanikarayutaṁ brahmakaṅkālabhāraṁ saṁhāre dhārayantī mama haratu bhayaṁ bhadradā bhadrakālī॥4॥
અર્થ:बाएँ कान में चन्द्र, दाएँ में प्रलयगत सूर्यबिम्ब, कण्ठ में नक्षत्रों का हार, विकट जटाजूट पर मुण्डमाला, कंधे पर नागराज ध्वज और ब्रह्मा के कंकाल का भार धारण किए — संहारकाल में सबको धारण करने वाली कल्याणदायिनी भद्रकाली मेरे भय को हर लें।
ધૂમાવત્યષ્ટકં પુણ્યં સર્વાપદ્વિનિવારકમ્। યઃ પઠેત્ સાધકો ભક્ત્યા સિદ્ધિં વિન્દતિ વાઞ્છિતામ્॥૫॥
Dhūmāvatyaṣṭakaṁ puṇyaṁ sarvāpadvinivārakam। yaḥ paṭhet sādhako bhaktyā siddhiṁ vindati vāñchitām॥5॥
અર્થ:यह पुण्यमय धूमावत्यष्टक समस्त आपत्तियों का निवारण करता है; जो साधक भक्तिपूर्वक इसका पाठ करता है वह अभीष्ट सिद्धि प्राप्त करता है। महान विपत्ति, महाघोर भय, महारोग, महायुद्ध में; शत्रु-उच्चाटन, मारण और प्राणियों के मोहन में — जो इस स्तोत्र का पाठ करता है, हे देवी, वह सर्वत्र सिद्धि पाता है। देव, दानव, गंधर्व, यक्ष, राक्षस, सर्प, सिंह, व्याघ्र आदि सभी इस स्तोत्र के स्मरणमात्र से बहुत दूर भाग जाते हैं, फिर मनुष्यादि की तो बात ही क्या। हे देवेशि! इस स्तोत्र से भूतल पर क्या सिद्ध नहीं होता? सर्वत्र शांति होती है और अंत में जीव निर्वाण को प्राप्त होता है।
મહાપદિ મહાઘોરે મહારોગે મહારણે। શત્રૂચ્ચાટે મારણાદૌ જન્તૂનાં મોહને તથા॥૬॥
Mahāpadi mahāghore mahāroge mahāraṇe। śatrūccāṭe māraṇādau jantūnāṁ mohane tathā॥6॥
પઠેત્ સ્તોત્રમિદં દેવિ સર્વત્ર સિદ્ધિભાગ્ભવેત્। દેવદાનવગન્ધર્વા યક્ષરાક્ષસપન્નગાઃ॥૭॥
Paṭhet stotram idaṁ devi sarvatra siddhibhāg bhavet। devadānavagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ॥7॥
સિંહવ્યાઘ્રાદિકાસ્સર્વે સ્તોત્રસ્મરણમાત્રતઃ। દૂરાદ્દૂરતરં યાન્તિ કિં પુનર્માનુષાદયઃ॥૮॥
Siṁhavyāghrādikāssarve stotrasmaraṇamātrataḥ। dūrāddūrataraṁ yānti kiṁ punar mānuṣādayaḥ॥8॥
સ્તોત્રેણાનેન દેવેશિ કિં ન સિદ્ધ્યતિ ભૂતલે। સર્વશાન્તિર્ભવેદ્દેવિ હ્યન્તે નિર્વાણતાં વ્રજેત્॥૯॥
Stotreṇānena deveśi kiṁ na siddhyati bhūtale। sarvaśāntir bhaved devi hyante nirvāṇatāṁ vrajet॥9॥
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्) પાઠના લાભ
Wards off all calamities, accidents and great dangers (sarva-apad-nivaraka), as the hymn itself declares
Drives away enemies, evil spirits, ghosts and negative forces by mere remembrance
Grants protection in lawsuits, debts, disease, poverty and times of crisis — Dhumavati is the remover of misfortune
Fulfils the sincere devotee's cherished desires and grants tantric siddhis
Bestows deep detachment (vairagya) and freedom from worldly craving
Brings ultimate peace of mind and, in the end, liberation (nirvana)
धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्) જપ વિધિ
Dhumavati is a fierce Mahavidya traditionally worshipped outside the home, at night, or in cremation grounds, and often for nivritti (cessation of trouble) rather than worldly gain. Bathe and sit facing a chosen direction with a simple offering (she is the 'widow' goddess and is offered plain or pungent items rather than sweets or flowers of luxury). Light a lamp, invoke her with reverence, and recite the eight verses with concentration, followed by the phala-shruti. It is best learned and practised under the guidance of a qualified guru. Householders seeking only auspiciousness may simply recite it with devotion for protection and removal of obstacles.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ