ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍
श्री गणेश पञ्चरत्नम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଗଣେଶ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ରଚିତ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ 'ପାଞ୍ଚ ରତ୍ନ' — ପାଞ୍ଚୋଟି ସୁନ୍ଦର ଶ୍ଲୋକ ଓ ଗୋଟିଏ ଫଳଶ୍ରୁତି। ଏଥିରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ବିନାୟକ, ଏକଦନ୍ତ ଓ ଗଣମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଭାତରେ ଏହାର ପାଠ ବୁଦ୍ଧି, ବିଘ୍ନନାଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
ଗଣେଶ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ସ୍ତୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ — ପାଞ୍ଚୋଟି 'ରତ୍ନ' ଶ୍ଲୋକ ଏକ ଜଟିଳ, ନୃତ୍ୟରତ ସଂସ୍କୃତ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କୁ ବିଶେଷଣର ଧାରାରେ ଦର୍ଶନ କରେ: ମୋଦକ ଧାରକ, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ, ଅସୁରସଂହାରକ, ଗଣମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏକଦନ୍ତ। ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଲୋକ ତାହାକୁ ସମୃଦ୍ଧ ଫଳର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ଏହାର ପାଠ କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ନିଜ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନିଜେ ବହନ କରେ: ଯିଏ ଏହି ପାଞ୍ଚ ରତ୍ନ ପ୍ରଭାତରେ, ହୃଦୟରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି ପାଠ କରେ, ସେ ଆରୋଗ୍ୟ, ନିର୍ଦୋଷତା, ବିଦ୍ୟା, ସୁସନ୍ତାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଅଷ୍ଟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଲାଭ କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ — ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କ ନାମରୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ସେହି ଭକ୍ତ ଆଡ଼କୁ ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
ଶୁଣି ଶୁଣି ଜପ କରନ୍ତୁ
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ମୁଦା କରାତ୍ତ ମୋଦକଂ ସଦା ଵିମୁକ୍ତି ସାଧକଂ । କଲାଧରାଵତଂସକଂ ଵିଲାସିଲୋକ ରକ୍ଷକମ୍ । ଅନାଯକୈକ ନାଯକଂ ଵିନାଶିତେଭ ଦୈତ୍ଯକଂ । ନତାଶୁଭାଶୁ ନାଶକଂ ନମାମି ତଂ ଵିନାଯକମ୍ ॥
Muda karatta modakam sada vimukti sadhakam Kaladharavatamsakam vilasiloka rakshakam Anayakaika nayakam vinashitebha daityakam Natashubhashu nashakam namami tam vinayakam
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ନିଜ ହସ୍ତରେ ଆନନ୍ଦରେ ମୋଦକ ଧାରଣ କରନ୍ତି ସେହି ବିନାୟକଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ମୁକ୍ତିର ଶାଶ୍ୱତ ଦାତା; ଯିଏ ଶିରୋରତ୍ନ ରୂପେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ; ଅନାଥମାନଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ନାଥ, ଗଜାସୁରଙ୍କ ସଂହାରକ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ଶୀଘ୍ର ନାଶକ।
ନତେତରାତି ଭୀକରଂ ନଵୋଦିତାର୍କ ଭାସ୍ଵରଂ । ନମତ୍ସୁରାରି ନିର୍ଜରଂ ନତାଧିକାପଦୁଦ୍ଢରମ୍ । ସୁରେଶ୍ଵରଂ ନିଧୀଶ୍ଵରଂ ଗଜେଶ୍ଵରଂ ଗଣେଶ୍ଵରଂ । ମହେଶ୍ଵରଂ ତମାଶ୍ରଯେ ପରାତ୍ପରଂ ନିରନ୍ତରମ୍ ॥
Natetarati bhikaram navoditarka bhasvaram Namatsurari nirjaram natadhikapaduddharam Sureshvaram nidhishvaram gajeshvaram ganeshvaram Maheshvaram tamashraye paratparam nirantaram
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ସଦା ସେହି ପରାତ୍ପରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ: ଯିଏ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର, ନବୋଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ତେଜସ୍ୱୀ; ଯାହାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ନତ ହୁଅନ୍ତି, ଯିଏ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଘୋର ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି; ଦେବେଶ୍ୱର, ନିଧୀଶ୍ୱର, ଗଜେଶ୍ୱର, ଗଣେଶ୍ୱର, ମହେଶ୍ୱର।
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶଙ୍କରଂ ନିରସ୍ତ ଦୈତ୍ଯ କୁଞ୍ଜରଂ । ଦରେତରୋଦରଂ ଵରଂ ଵରେଭ ଵକ୍ତ୍ରମକ୍ଷରମ୍ । କୃପାକରଂ କ୍ଷମାକରଂ ମୁଦାକରଂ ଯଶସ୍କରଂ । ମନସ୍କରଂ ନମସ୍କୃତାଂ ନମସ୍କରୋମି ଭାସ୍ଵରମ୍ ॥
Samasta loka shankaram nirasta daitya kunjaram Daretarodaram varam varebha vaktramaksharam Kripakaram kshamakaram mudakaram yashaskaram Manaskaram namaskritam namaskaromi bhasvaram
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ: ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ କଲ୍ୟାଣକାରୀ, ଯିଏ ଗଜାସୁରଙ୍କୁ ବିତାଡ଼ିତ କଲେ; ବିଶାଳ ଉଦର ବିଶିଷ୍ଟ, ବରଦାତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଜର ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ, ଅକ୍ଷର; କୃପା, କ୍ଷମା, ଆନନ୍ଦ ଓ ଯଶର କର୍ତ୍ତା, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମକାରୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
ଅକିଞ୍ଚନାର୍ତି ମାର୍ଜନଂ ଚିରନ୍ତନୋକ୍ତି ଭାଜନଂ । ପୁରାରି ପୂର୍ଵ ନନ୍ଦନଂ ସୁରାରି ଗର୍ଵ ଚର୍ଵଣମ୍ । ପ୍ରପଞ୍ଚ ନାଶ ଭୀଷଣଂ ଧନଞ୍ଜଯାଦି ଭୂଷଣଂ । କପୋଲ ଦାନଵାରଣଂ ଭଜେ ପୁରାଣ ଵାରଣମ୍ ॥
Akinchanarti marjanam chirantanokti bhajanam Purari purva nandanam surari garva charvanam Prapancha nasha bhishanam dhananjayadi bhushanam Kapola danavaranam bhaje purana varanam
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ଗଜମୁଖ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପାସନା କରେ: ଯିଏ ଦୀନମାନଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଲିଭାଇ ଦିଅନ୍ତି, ଯୁଗଯୁଗ ଧରି ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ସ୍ତୁତିର ପାତ୍ର; ତ୍ରିପୁରାରି ଶିବଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଗର୍ବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପ୍ରପଞ୍ଚର ସଂହାରରେ ଭୀଷଣ, ସର୍ପରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଯାହାଙ୍କ କପୋଳ କୃପାର ମଦରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
ନିତାନ୍ତ କାନ୍ତି ଦନ୍ତ କାନ୍ତି ମନ୍ତ କାନ୍ତି କାତ୍ମଜମ୍ । ଅଚିନ୍ତ୍ଯ ରୂପମନ୍ତ ହୀନ ମନ୍ତରାଯ କୃନ୍ତନମ୍ । ହୃଦନ୍ତରେ ନିରନ୍ତରଂ ଵସନ୍ତମେଵ ଯୋଗିନାଂ । ତମେକଦନ୍ତମେଵ ତଂ ଵିଚିନ୍ତଯାମି ସନ୍ତତମ୍ ॥
Nitanta kanti danta kanti manta kanti katmajam Achintya rupamanta hina mantaraya krintanam Hridantare nirantaram vasantameva yoginam Tamekadantameva tam vichintayami santatam
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ନିରନ୍ତର ସେହି ଏକଦନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରେ: ଶିବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅନନ୍ତ ତେଜ ବିଶିଷ୍ଟ, ନିଜ ଦନ୍ତର କାନ୍ତିରେ ମନୋହର; ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ରୂପ ଓ ଅନ୍ତହୀନ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଘ୍ନର ଛେଦକ, ଯିଏ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସଦା ନିବାସ କରନ୍ତି।
ମହାଗଣେଶ ପଞ୍ଚରତ୍ନମାଦରେଣ ଯୋଽନ୍ଵହଂ । ପ୍ରଜଲ୍ପତି ପ୍ରଭାତକେ ହୃଦି ସ୍ମରନ୍ ଗଣେଶ୍ଵରମ୍ । ଅରୋଗତାମଦୋଷତାଂ ସୁସାହିତୀଂ ସୁପୁତ୍ରତାଂ । ସମାହିତାଯୁ ରଷ୍ଟଭୂତି ମଭ୍ଯୁପୈତି ସୋଽଚିରାତ୍ ॥
Mahaganesha pancharatnamadarena yonvaham Prajalpati prabhatake hridi smaran ganeshvaram Arogatamadoshatam susahitim suputratam Samahitayu rashtabhuti mabhyupaiti sochirat
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତରେ ଏହି ମହାଗଣେଶ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ପାଠ କରେ, ହୃଦୟରେ ଗଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ଶୀଘ୍ର ରୋଗ ଓ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି, ଉତ୍ତମ ବିଦ୍ୟା, ସୁସନ୍ତାନ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ଓ ଅଷ୍ଟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्री गणेश पञ्चरत्नम् ପାଠର ଲାଭ
ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ରଚିତ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ 'ପାଞ୍ଚ ରତ୍ନ', ବୁଦ୍ଧି, ବିଘ୍ନନାଶ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ପାଇଁ ତାଙ୍କ କୃପା ପାଇବାକୁ ପାଠ କରାଯାଏ।
ଏହାର ଘନ, ସୁନ୍ଦର ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଗଣେଶଙ୍କୁ ବିନାୟକ, ଏକଦନ୍ତ ଓ ଗଣମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରି, ଜପ ସମୟରେ ଭକ୍ତି ଓ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ଗଭୀର କରନ୍ତି।
ଶେଷ ଫଳଶ୍ରୁତି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ ଯେ ପ୍ରଭାତରେ ଏହାର ପାଠକାରୀ ଆରୋଗ୍ୟ, ନିର୍ଦୋଷତା, ଉତ୍ତମ ବିଦ୍ୟା, ସୁସନ୍ତାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଅଷ୍ଟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ବିଶେଷ କରି ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ, ସଂକଷ୍ଟୀ ଓ ବିନାୟକ ଚତୁର୍ଥୀରେ ଏବଂ ଯେକୌଣସି ନୂଆ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ପାଠ କରାଯାଏ।
ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଗଣେଶ ଚାଲିସା, ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ ମହାକାୟ ଓ ଗଣେଶ ଆରତି ସହିତ ଗାନ କରାଯାଏ।
श्री गणेश पञ्चरत्नम् ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ ପରେ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ, ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ ଏବଂ ଦୂର୍ବା ଘାସ, ଲାଲ ଫୁଲ ଓ ମୋଦକ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ହୃଦୟରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ପାଞ୍ଚୋଟି ଶ୍ଲୋକ ଭକ୍ତିଭରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଫଳଶ୍ରୁତି ସହିତ ଶେଷ କରନ୍ତୁ। ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଏହା ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତରେ ସେହି ଫଳ ପାଇଁ ପାଠ କରାଯାଏ ଯାହାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସ୍ୱୟଂ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦିଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्री गणेश पञ्चरत्नम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ