𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌾𑌷𑍍𑌟𑌕𑌮𑍍 (𑌸𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌮𑌨𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍)
गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्) in Grantha · 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥
Read in your language / script
Origin & Story
Attributed to Adi Shankaracharya (Stotra literature) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE
Govinda is one of the most beloved names of Krishna, meaning the protector of cows, the Earth and the Vedas. Adi Shankaracharya, the great Advaita master, composed this Govindashtakam to reveal Krishna as both the formless Brahman of the Upanishads — Truth, Knowledge, Infinity — and the enchanting cowherd child of Vraja who ate butter, lifted Govardhana and danced on the serpent Kaliya. The hymn's eight verses are a rare and beautiful union of jnana and bhakti, and it remains distinct from the other Govindashtakam (beginning 'Chidanandakaram').
✦ As told in scripture
The final verse is itself the declared fruit: tradition holds that one who recites this Govindashtakam with the mind surrendered to Govinda is cleansed of all sins as if bathed in a nectar-ocean, and comes to realise the ever-blissful Govinda seated within the heart.
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
𑌸𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌮𑌨𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌮𑌨𑌾𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌗𑍋𑌷𑍍𑌠𑌪𑍍𑌰𑌾𑌙𑍍𑌗𑌣𑌰𑌿𑌙𑍍𑌖𑌣𑌲𑍋𑌲𑌮𑌨𑌾𑌯𑌾𑌸𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌯𑌾𑌸𑌮𑍍 । 𑌮𑌾𑌯𑌾𑌕𑌲𑍍𑌪𑌿𑌤𑌨𑌾𑌨𑌾𑌕𑌾𑌰𑌮𑌨𑌾𑌕𑌾𑌰𑌂 𑌭𑍁𑌵𑌨𑌾𑌕𑌾𑌰𑌂 𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌾𑌯𑌾𑌨𑌾𑌥𑌮𑌨𑌾𑌥𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑌤 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 ॥ ௧ ॥
Satyam jnanamanantam nityamanakasham paramakasham Goshthaprangana-rinkhana-lolamanayasam paramayasam | Maya-kalpita-nanakaramanakaram bhuvanakaram Kshmayanathamanatham pranamata govindam paramanandam || 1 ||
Meaning:गोविन्द को, परमानन्द को प्रणाम करो — जो सत्य, ज्ञान, अनन्त एवं नित्य हैं; जो आकाश से अबद्ध होकर भी परम आकाश हैं; जो अनायास ही गोष्ठ के आँगन में रेंगने में आनन्दित होते हैं, फिर भी परम साधना के लक्ष्य हैं; जो मायारचित अनेक रूपों में प्रकट होते हुए भी स्वयं निराकार हैं, जिनका स्वरूप ही समस्त भुवन है; जो पृथ्वी के नाथ हैं किन्तु जिनका कोई नाथ नहीं।
𑌮𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾𑌮𑌤𑍍𑌸𑍀𑌹𑍇𑌤𑌿 𑌯𑌶𑍋𑌦𑌾𑌤𑌾𑌡𑌨𑌶𑍈𑌶𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌤𑌵𑌕𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌲𑍋𑌕𑌿𑌤𑌲𑍋𑌕𑌾𑌲𑍋𑌕𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌶𑌲𑍋𑌕𑌾𑌲𑌿𑌮𑍍 । 𑌲𑍋𑌕𑌤𑍍𑌰𑌯𑌪𑍁𑌰𑌮𑍂𑌲𑌸𑍍𑌤𑌮𑍍𑌭𑌂 𑌲𑍋𑌕𑌾𑌲𑍋𑌕𑌮𑌨𑌾𑌲𑍋𑌕𑌂 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌶𑌂 𑌪𑌰𑌮𑍇𑌶𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑌤 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 ॥ ௨ ॥
Mritsnamatsiheti yashodatadana-shaishavasantrasam Vyadita-vaktraalokita-lokaaloka-chaturdashalokalim | Lokatraya-pura-mulastambham lokalokamanalokam Lokesham paramesham pranamata govindam paramanandam || 2 ||
Meaning:गोविन्द को, परमानन्द को प्रणाम करो — जो 'तूने मिट्टी खाई है' इस यशोदा के उलाहने पर बालक रूप में भयभीत हुए, और जिनके खुले मुख में यशोदा ने चौदहों लोक देखे; जो तीनों लोकों के नगरों के मूल स्तम्भ हैं; जो दृश्य होकर भी अदृश्य हैं, लोकेश एवं परमेश हैं।
𑌤𑍍𑌰𑍈𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌪𑌰𑌿𑌪𑍁𑌵𑍀𑌰𑌘𑍍𑌨𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌿𑌭𑌾𑌰𑌘𑍍𑌨𑌂 𑌭𑌵𑌰𑍋𑌗𑌘𑍍𑌨𑌂 𑌕𑍈𑌵𑌲𑍍𑌯𑌂 𑌨𑌵𑌨𑍀𑌤𑌾𑌹𑌾𑌰𑌮𑌨𑌾𑌹𑌾𑌰𑌂 𑌭𑍁𑌵𑌨𑌾𑌹𑌾𑌰𑌮𑍍 । 𑌵𑍈𑌮𑌲𑍍𑌯𑌸𑍍𑌫𑍁𑌟𑌚𑍇𑌤𑍋𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌾𑌭𑌾𑌸𑌮𑌨𑌾𑌭𑌾𑌸𑌂 𑌶𑍈𑌵𑌂 𑌕𑍇𑌵𑌲𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑌤 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 ॥ ௩ ॥
Traivishtaparipuviraghnam kshitibharaghnam bhavarogaghnam Kaivalyam navanitaharamanaharam bhuvanaharam | Vaimalya-sphuta-cheto-vritti-visheshabhasamanabhasam Shaivam kevalashantam pranamata govindam paramanandam || 3 ||
Meaning:गोविन्द को, परमानन्द को प्रणाम करो — जो देवशत्रु वीरों के संहारक, पृथ्वी के भार एवं भवरोग के नाशक हैं; जो कैवल्यस्वरूप हैं, नवनीत का आहार करते हुए भी अनाहार हैं, क्योंकि वे ही भुवनों के आधार (आहार) हैं; जो निर्मल चित्तवृत्ति के रूप में प्रकट होते हुए भी स्वयं अनाभास हैं, शिव (मंगलमय), केवल एवं शान्त हैं।
𑌗𑍋𑌪𑌾𑌲𑌂 𑌭𑍂𑌲𑍀𑌲𑌾𑌵𑌿𑌗𑍍𑌰𑌹𑌗𑍋𑌪𑌾𑌲𑌂 𑌕𑍁𑌲𑌗𑍋𑌪𑌾𑌲𑌂 𑌗𑍋𑌪𑍀𑌖𑍇𑌲𑌨𑌗𑍋𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨𑌧𑍃𑌤𑌿𑌲𑍀𑌲𑌾𑌲𑌾𑌲𑌿𑌤𑌗𑍋𑌪𑌾𑌲𑌮𑍍 । 𑌗𑍋𑌭𑌿𑌰𑍍𑌨𑌿𑌗𑌦𑌿𑌤𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌸𑍍𑌫𑍁𑌟𑌨𑌾𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌬𑌹𑍁𑌨𑌾𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌗𑍋𑌪𑍀𑌗𑍋𑌚𑌰𑌦𑍂𑌰𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑌤 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 ॥ ௪ ॥
Gopalam bhulilavigrahagopalam kulagopalam Gopikhelana-govardhanadhritilila-lalitagopalam | Gobhirnigaditagovindasphutanaamanam bahunaamanam Gopigocharaduram pranamata govindam paramanandam || 4 ||
Meaning:गोविन्द को, परमानन्द को प्रणाम करो — जो गोपाल हैं, भूलोक की लीला हेतु गोप-रूप धारी, कुल के गोपाल; जिन्होंने गोपियों के साथ खेल में गोवर्धन धारण की लीला से गोपालों को आनन्दित किया; जिनके स्पष्ट नाम 'गोविन्द' को गौएँ भी रँभा कर पुकारती हैं, जो बहुनाम हैं, फिर भी गोपियों की दृष्टि से भी परे हैं।
𑌗𑍋𑌪𑍀𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌗𑍋𑌷𑍍𑌠𑍀𑌭𑍇𑌦𑌂 𑌭𑍇𑌦𑌾𑌵𑌸𑍍𑌥𑌮𑌭𑍇𑌦𑌾𑌭𑌂 𑌶𑌶𑍍𑌵𑌦𑍍𑌗𑍋𑌖𑍁𑌰𑌨𑌿𑌰𑍍𑌧𑍂𑌤𑍋𑌦𑍍𑌗𑌤𑌧𑍂𑌲𑍀𑌧𑍂𑌸𑌰𑌸𑍗𑌭𑌾𑌗𑍍𑌯𑌮𑍍 । 𑌶𑍍𑌰𑌦𑍍𑌧𑌾𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌿𑌤𑌸𑌦𑍍𑌭𑌾𑌵𑌂 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌮𑌣𑌿𑌮𑌹𑌿𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑌤 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 ॥ ௫ ॥
Gopimandalagoshthibhedam bhedavasthamabhedabham Shashvadgokhuranirdhutodgatadhulidhusarasaubhagyam | Shraddhabhaktigrihitanandamachintyam chintitasadbhavam Chintamanimahimanam pranamata govindam paramanandam || 5 ||
Meaning:गोविन्द को, परमानन्द को प्रणाम करो — जो गोपीमण्डलों में भिन्न-भिन्न दिखकर भी अभिन्न हैं; जिनका सौभाग्य गौओं के खुरों से सदा उड़ती धूलि से धूसरित है; जिनका आनन्द श्रद्धा एवं भक्ति से ही ग्रहण होता है, जो अचिन्त्य होकर भी सत्पुरुषों द्वारा चिन्तित सद्भाव हैं, चिन्तामणि के समान महिमावान् हैं।
𑌸𑍍𑌨𑌾𑌨𑌵𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲𑌯𑍋𑌷𑌿𑌦𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑍁𑌪𑌾𑌦𑌾𑌯𑌾𑌗𑌮𑍁𑌪𑌾𑌰𑍂𑌢𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑍀𑌰𑌥 𑌦𑌿𑌗𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌦𑌾𑌤𑍁𑌮𑍁𑌪𑌾𑌕𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌤𑌾𑌃 । 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌧𑍂𑌤𑌦𑍍𑌵𑌯𑌶𑍋𑌕𑌵𑌿𑌮𑍋𑌹𑌂 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌰𑌨𑍍𑌤𑌃𑌸𑍍𑌥𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌤𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌶𑌰𑍀𑌰𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑌤 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 ॥ ௬ ॥
Snanavyakulayoshidvastramupadayagamuparudham Vyaditsantiratha digvastra datumupakarshantam tah | Nirdhutadvayashokavimoham buddham buddherantahstham Sattamatrashariram pranamata govindam paramanandam || 6 ||
Meaning:गोविन्द को, परमानन्द को प्रणाम करो — जो स्नान में व्यस्त गोपियों के वस्त्र लेकर (कदम्ब वृक्ष पर) चढ़ गए, और जब वे दिग्वस्त्रा (नग्न) होकर आईं तो वस्त्र देने के लिए उन्हें समीप बुलाया; जो शोक एवं मोह के द्वन्द्व से रहित बुद्धस्वरूप हैं, बुद्धि के भीतर स्थित हैं, जिनका शरीर केवल सत्तामात्र है।
𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌕𑌾𑌰𑌣𑌕𑌾𑌰𑌣𑌮𑌾𑌦𑌿𑌮𑌨𑌾𑌦𑌿𑌂 𑌕𑌾𑌲𑌮𑌨𑌾𑌭𑌾𑌸𑌂 𑌕𑌾𑌲𑌿𑌨𑍍𑌦𑍀𑌗𑌤𑌕𑌾𑌲𑌿𑌯𑌶𑌿𑌰𑌸𑌿 𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌨𑍃𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌨𑍃𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍 । 𑌕𑌾𑌲𑌂 𑌕𑌾𑌲𑌕𑌲𑌾𑌤𑍀𑌤𑌂 𑌕𑌲𑌿𑌤𑌾𑌶𑍇𑌷𑌂 𑌕𑌲𑌿𑌦𑍋𑌷𑌘𑍍𑌨𑌂 𑌕𑌾𑌲𑌤𑍍𑌰𑌯𑌗𑌤𑌿𑌹𑍇𑌤𑍁𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑌤 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 ॥ ௭ ॥
Kantam karanakaranamadimanadim kalamanabhasam Kalindigatakaliyashirasi muhurnrityantam nrityantam | Kalam kalakalatitam kalitaasesham kalidoshaghnam Kalatrayagatihetum pranamata govindam paramanandam || 7 ||
Meaning:गोविन्द को, परमानन्द को प्रणाम करो — जो कान्त (प्रिय), कारणों के कारण, अनादि के भी आदि, स्वयं काल होकर भी अनाभास हैं; जो कालिन्दी (यमुना) में कालिय के सिर पर बार-बार नृत्य करते हैं; जो कालकलाओं से अतीत काल हैं, समस्त को व्याप्त करने वाले, कलियुग के दोषों के नाशक, तीनों कालों की गति के हेतु हैं।
𑌵𑍃𑌨𑍍𑌦𑌾𑌵𑌨𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌵𑍃𑌨𑍍𑌦𑌾𑌰𑌕𑌗𑌣𑌵𑍃𑌨𑍍𑌦𑌾𑌰𑌾𑌧𑌿𑌤𑌵𑌨𑍍𑌦𑍍𑌯𑌾𑌯𑌂 𑌕𑍁𑌨𑍍𑌦𑌾𑌭𑌾𑌮𑌲𑌮𑌨𑍍𑌦𑌸𑍍𑌮𑍇𑌰𑌸𑍁𑌧𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 । 𑌵𑌨𑍍𑌦𑍍𑌯𑌾𑌶𑍇𑌷𑌮𑌹𑌾𑌮𑍁𑌨𑌿𑌮𑌾𑌨𑌸𑌵𑌨𑍍𑌦𑍍𑌯𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌪𑌦𑌦𑍍𑌵𑌨𑍍𑌦𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌨𑍍𑌦𑍍𑌯𑌾𑌶𑍇𑌷𑌗𑍁𑌣𑌾𑌬𑍍𑌧𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑌤 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍 ॥ ௮ ॥
Vrindavanabhuvi vrindarakaganavrindaradhitavandyayam Kundabhaamalamandasmera-sudhanandam suhridanandam | Vandyaasheshamahamunimanasavandyanandapadadvandvam Vandyaasheshagunabdhim pranamata govindam paramanandam || 8 ||
Meaning:गोविन्द को, परमानन्द को प्रणाम करो — जो वृन्दावन की भूमि में देवगणों के समूहों द्वारा आराधित एवं वन्दनीय हैं; जिनका मन्द एवं कुन्द-पुष्प सा निर्मल सुधामय स्मित आनन्ददायी है, जो सुहृदों के आनन्द हैं; जिनके आनन्दमय चरणयुगल समस्त महामुनियों के मन में वन्दनीय हैं, जो समस्त वन्दनीय गुणों के सागर हैं।
𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌾𑌷𑍍𑌟𑌕𑌮𑍇𑌤𑌦𑌧𑍀𑌤𑍇 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌾𑌰𑍍𑌪𑌿𑌤𑌚𑍇𑌤𑌾 𑌯𑍋 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌾𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤 𑌮𑌾𑌧𑌵 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍋 𑌗𑍋𑌕𑍁𑌲𑌨𑌾𑌯𑌕 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑍇𑌤𑌿 । 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌾𑌙𑍍𑌘𑍍𑌰𑌿𑌸𑌰𑍋𑌜𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌸𑍁𑌧𑌾𑌜𑌲𑌧𑍗𑌤𑌸𑌮𑌸𑍍𑌤𑌾𑌘𑍋 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌾𑌮𑍃𑌤𑌮𑌨𑍍𑌤𑌃𑌸𑍍𑌥𑌂 𑌸 𑌤𑌮𑌭𑍍𑌯𑍇𑌤𑌿 ॥
Govindashtakametadadhite govindarpitacheta yo Govindachyuta madhava vishno gokulanayaka krishneti | Govindanghrisarojadhyanasudhajaladhautasamastagho Govindam paramanandamritamantahstham sa tamabhyeti ||
Meaning:जो भक्त गोविन्द में चित्त अर्पित कर इस गोविन्दाष्टक का पाठ करता है, 'गोविन्द! अच्युत! माधव! विष्णो! गोकुलनायक! कृष्ण!' पुकारते हुए — गोविन्द के चरणकमलों के ध्यानरूपी सुधासागर में जिसके समस्त पाप धुल जाते हैं — वह अन्तःस्थित उस परमानन्दामृतस्वरूप गोविन्द को प्राप्त कर लेता है।
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्)
Unites Vedantic contemplation of the Absolute with loving devotion to Krishna's pastimes
Each verse ends with 'pranamata govindam paramanandam', drawing the mind to supreme bliss
The closing verse promises that the reciter, his sins washed away, attains the inner Govinda
Cultivates both jnana (wisdom) and bhakti (devotion) together
Composed by Adi Shankaracharya, it carries the grace of the great non-dual master
Brings deep peace and one-pointedness when recited contemplatively
Excellent for daily recitation, Janmashtami and Krishna worship
How to Chant गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्)
Sit calmly before an image of Lord Krishna / Govinda, light a lamp and recite the eight verses slowly, holding both meanings in mind — Govinda as the formless Truth and as the child of Vraja. Let the refrain 'pranamata govindam paramanandam' settle the mind in devotion. Conclude with the ninth (phala) verse, calling on the names 'Govinda, Achyuta, Madhava, Vishnu, Krishna'. Especially recited on Janmashtami.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Read the full गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्) with verse-by-verse meaning, or explore more sacred texts