ਕਰ੍ਮਣ੍ਯੇਵਾਧਿਕਾਰਸ੍ਤੇ
कर्मण्येवाधिकारस्ते in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਕਰਮਣ੍ਯੇਵਾਧਿਕਾਰਸ੍ਤੇ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ (2.47) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਕਰਮਯੋਗ ਦਾ ਸਾਰ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕੇਵਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਫਲ ਦੀ ਆਸਕਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita, Chapter 2, Verse 47 · Veda Vyasa (Lord Krishna's teaching) · Itihasa (Mahabharata)
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਰਮਯੋਗ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕੇਵਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ — ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਲ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਣਾ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੀਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਧ੍ਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਜੁਗਾਂ-ਜੁਗਾਂ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਧਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ, ਨਿਰਭੈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਹੱਸ ਪਾਇਆ ਹੈ: ਕਿ ਚਿੰਤਾ ਫਲ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਣ ਤੋਂ — ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਯੋਗੀ ਲਈ ਜਿੰਨੀ ਵਿਹਾਰਕ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਕਰਮਠ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵੀ ਉੰਨੀ ਹੀ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਕਰ੍ਮਣ੍ਯੇਵਾਧਿਕਾਰਸ੍ਤੇ ਮਾ ਫਲੇਸ਼ੁ ਕਦਾਚਨ । ਮਾ ਕਰ੍ਮਫਲਹੇਤੁਰ੍ਭੂਰ੍ਮਾ ਤੇ ਸਙ੍ਗੋऽਸ੍ਤ੍ਵਕਰ੍ਮਣਿ ॥
Karmanyevadhikaraste ma phaleshu kadachana Ma karmaphalaheturbhurma te sangostvakarmani
ਅਰਥ:ਕੇਵਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੇਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾ ਬਣੇ, ਨਾ ਹੀ ਅਕਰਮ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਆਸਕਤੀ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
कर्मण्येवाधिकारस्ते ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ (2.47) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ, ਕਰਮਯੋਗ ਦਾ ਸਾਰ — ਫਲ ਦੀ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨਾ (ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ)।
ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਅਤੇ ਨਿਰਸੁਆਰਥ ਭਾਵ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮਨਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੰਮ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸਦੀਵੀ ਸਿੱਖਿਆ: ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਰਬਸਵ ਲਾ ਦੇ, ਅਤੇ ਫਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇ।
ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਜਾਂ ਪਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧਕ ਅਤੇ ਕਰਮਠ ਵਿਅਕਤੀ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।
कर्मण्येवाधिकारस्ते ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਮਨਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੜ੍ਹੋ — ਕਿ ਤੇਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਿਸ਼ਠਾ ਭਰੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਇਹ ਜਿੰਨਾ ਪਾਠ ਹੈ, ਉੰਨਾ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਵੀ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ कर्मण्येवाधिकारस्ते ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ