କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟକମ୍
कृष्णाष्टकम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟକମ୍ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଆଠ ଶ୍ଲୋକର ପ୍ରିୟ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା 'ବସୁଦେବସୁତଂ ଦେବମ୍'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଓ 'କୃଷ୍ଣଂ ବନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍'ର ଧୃବପଦରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହାର ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ବଚନ ଦିଏ ଯେ ପ୍ରାତଃ ଏହାର ପାଠ କୋଟି ଜନ୍ମର ପାପ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
A traditional hymn to Sri Krishna · Traditional
'ବସୁଦେବସୁତଂ ଦେବମ୍'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟକମ୍ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ସ୍ତୋତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ପଠିତ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଆଠ ସରଳ, ମଧୁର ଶ୍ଲୋକରେ ଏହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୋଟି ଗୋଟି ବିଶେଷତାର ସ୍ତୁତି କରେ — ତାଙ୍କ ଶରୀରର ନୀଳମେଘ ବର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କ କମଳ ନେତ୍ର ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ-ଚନ୍ଦ୍ର ମୁଖ, ତାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ମୟୂରପଙ୍ଖ, ପୀତାମ୍ବର ଓ ବନମାଳା, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଶଙ୍ଖ ଓ ଚକ୍ର — ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ତାଙ୍କୁ 'ଜଗଦ୍ଗୁରୁ', ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁ ରୂପେ ନମନ କରେ। ଏହାର ସମାପନ ଶ୍ଲୋକ ବଚନ ଦିଏ ଯେ ପ୍ରାତଃ ଏହାର ପାଠ ଅଗଣିତ ଜନ୍ମର ପାପ ତରଳାଇ ଦିଏ। ପରମ୍ପରାଗତ ମୂଳର ଓ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପ୍ରିୟ, ଏହା ବିଶେଷ କରି କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଵସୁଦେଵସୁତଂ ଦେଵଂ କଂସଚାଣୂରମର୍ଦନମ୍ । ଦେଵକୀପରମାନନ୍ଦଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୧॥
vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam | devakīparamānandaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 1||
ଅର୍ଥ:ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦିବ୍ୟସ୍ୱରୂପ, କଂସ ଓ (ମଲ୍ଲ) ଚାଣୂରଙ୍କ ମର୍ଦନକାରୀ, ଦେବକୀ ମାତାଙ୍କ ପରମାନନ୍ଦ — ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଅତସୀପୁଷ୍ପସଙ୍କାଶମ୍ ହାରନୂପୁରଶୋଭିତମ୍ । ରତ୍ନକଙ୍କଣକେଯୂରଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୨॥
atasīpuṣpasaṅkāśam hāranūpuraśobhitam | ratnakaṅkaṇakeyūraṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 2||
ଅର୍ଥ:ନୀଳ ଅତସୀ (ତିଶି) ପୁଷ୍ପ ସଦୃଶ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ, ହାର ଓ ନୂପୁରରେ ଶୋଭିତ, ରତ୍ନଖଚିତ କଙ୍କଣ ଓ କେୟୂର ଧାରଣକାରୀ — ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
କୁଟିଲାଲକସଂଯୁକ୍ତଂ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନମ୍ । ଵିଲସତ୍କୁଣ୍ଡଲଧରଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୩॥
kuṭilālakasaṃyuktaṃ pūrṇacandranibhānanam | vilasatkuṇḍaladharaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 3||
ଅର୍ଥ:କୁଞ୍ଚିତ କେଶଯୁକ୍ତ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖମଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ, ଝଲମଲ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣକାରୀ — ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ମନ୍ଦାରଗନ୍ଧସଂଯୁକ୍ତଂ ଚାରୁହାସଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ । ବର୍ହିପିଚ୍ଛାଵଚୂଡାଙ୍ଗଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୪॥
mandāragandhasaṃyuktaṃ cāruhāsaṃ caturbhujam | barhipicchāvacūḍāṅgaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 4||
ଅର୍ଥ:ମନ୍ଦାର ପୁଷ୍ପର ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ, ମନୋହର ହାସ୍ୟଯୁକ୍ତ, ଚତୁର୍ଭୁଜ, ମସ୍ତକରେ ମୟୂରପୁଚ୍ଛରେ ଶୋଭିତ — ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷଂ ନୀଲଜୀମୂତସନ୍ନିଭମ୍ । ଯାଦଵାନାଂ ଶିରୋରତ୍ନଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୫॥
utphullapadmapatrākṣaṃ nīlajīmūtasannibham | yādavānāṃ śiroratnaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 5||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମ ପାଖୁଡ଼ା ସଦୃଶ ନୟନଯୁକ୍ତ, ନୀଳ ମେଘ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣଯୁକ୍ତ, ଯାଦବମାନଙ୍କ ଶିରୋରତ୍ନ — ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ରୁକ୍ମିଣୀକେଳିସଂଯୁକ୍ତଂ ପୀତାମ୍ବରସୁଶୋଭିତମ୍ । ଅଵାପ୍ତତୁଲସୀଗନ୍ଧଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୬॥
rukmiṇīkeḷisaṃyuktaṃ pītāmbarasuśobhitam | avāptatulasīgandhaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 6||
ଅର୍ଥ:ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ରତ, ପୀତାମ୍ବରରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଶୋଭିତ, ତୁଳସୀର ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ — ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଗୋପିକାନାଂ କୁଚଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ କୁଙ୍କୁମାଙ୍କିତଵକ୍ଷସମ୍ । ଶ୍ରୀ ନିକେତଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୭॥
gopikānāṃ kucadvandva kuṅkumāṅkitavakṣasam | śrī niketaṃ maheṣvāsaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 7||
ଅର୍ଥ:ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରୁ କୁଙ୍କୁମ ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ବକ୍ଷସ୍ଥଳଯୁକ୍ତ, ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ନିବାସ, ମହାନ ଧନୁର୍ଧର — ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଙ୍କଂ ମହୋରସ୍କଂ ଵନମାଲାଵିରାଜିତମ୍ । ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଧରଂ ଦେଵଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୮॥
śrīvatsāṅkaṃ mahoraskaṃ vanamālāvirājitam | śaṅkhacakradharaṃ devaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 8||
ଅର୍ଥ:ବିଶାଳ ବକ୍ଷରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ, ବନମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଶଙ୍ଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣକାରୀ ଦିବ୍ୟସ୍ୱରୂପ — ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟକମିଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯଃ ପଠେତ୍ । କୋଟିଜନ୍ମକୃତଂ ପାପଂ ସ୍ମରଣେନ ଵିନଶ୍ଯତି ॥
kṛṣṇāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet | koṭijanmakṛtaṃ pāpaṃ smaraṇena vinaśyati ||
ଅର୍ଥ:ଯେ କେହି ପ୍ରାତଃକାଳରେ ଉଠି ଏହି ପବିତ୍ର କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟକ ପାଠ କରନ୍ତି, ଏହି ସ୍ମରଣ ମାତ୍ରେ ତାଙ୍କ କୋଟି ଜନ୍ମରେ କୃତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
कृष्णाष्टकम् ପାଠର ଲାଭ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଆଠ ଶ୍ଲୋକର ପ୍ରିୟ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା 'ବସୁଦେବସୁତଂ ଦେବମ୍'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପଠିତ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ମହିମାର ଗୋଟିଏ ଭିନ୍ନ ପକ୍ଷର ସ୍ତୁତି କରେ ଓ 'କୃଷ୍ଣଂ ବନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍' — 'ମୁଁ ଜଗଦ୍ଗୁରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରେ' — ର ଧୃବପଦରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ
ଏହାର ସମାପନ ଶ୍ଲୋକ ବଚନ ଦିଏ ଯେ ପ୍ରାତଃ ଏହାର ପାଠ କୋଟି ଜନ୍ମ (କୋଟି ଜନ୍ମ)ର ପାପ ନଷ୍ଟ କରେ
ବିଶେଷ ଭାବେ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ, ବୁଧବାର ଓ ଏକାଦଶୀରେ, ତଥା ଏକ ସରଳ ଦୈନିକ ପ୍ରାତଃ ପ୍ରାର୍ଥନା ରୂପେ ପଠିତ
ଏହାର ସରଳ, ମଧୁର ଛନ୍ଦ କାରଣରୁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିଖାଯାଉଥିବା ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୋତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ
ଭକ୍ତି, ପବିତ୍ରତା, ରକ୍ଷା ଓ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କୃପା ପ୍ରଦାନ କରେ
कृष्णाष्टकम् ପାଠ ବିଧି
ଯେପରି ସମାପନ ଶ୍ଲୋକ ନିର୍ଦେଶ ଦିଏ, ଏହାକୁ ପ୍ରାତଃକାଳ ଉଠି, ସ୍ନାନ ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଆଠ ଶ୍ଲୋକ 'କୃଷ୍ଣଂ ବନ୍ଦେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍'ର ଧୃବପଦ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, ତାପରେ ସମାପନ ଫଳଶ୍ରୁତି। ଏହାର ଲଘୁ, ସମ ଛନ୍ଦ ଏହାକୁ କଣ୍ଠସ୍ଥ କରିବାକୁ ଓ ପ୍ରତିଦିନ ଗାନ କରିବାକୁ ସରଳ କରେ, ଓ ଏହା ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପୂଜା ପାଇଁ ପ୍ରିୟ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ कृष्णाष्टकम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ