ମୈଯା ମୋରୀ ମୈଂ ନହିଂ ମାଖନ ଖାଯୋ
मैया मोरी मैं नहिं माखन खायो in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
'ମୈୟା ମୋରି ମୈଁ ନହିଁ ମାଖନ ଖାୟୋ' ଷୋଡଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସନ୍ତ-କବି ସୂରଦାସଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ବାଳ-ଲୀଳା ପଦ, ଯେଉଁଥିରେ ଲହୁଣୀ-ଚୋରି କରୁଥିବା ବେଳେ ଧରାପଡ଼ିଥିବା ବାଳକୃଷ୍ଣ ମା' ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ନିଜ ନିର୍ଦୋଷତା ଜାହିର କରନ୍ତି। ଏହା ବାତ୍ସଲ୍ୟ ଭକ୍ତିର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ କୋମଳ, ଚଞ୍ଚଳ ଭଜନ। ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ଓ ଯେଉଁଠି ବାଳ ଗୋପାଳ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହା ଗାନ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Composed by Surdas (Sur Sagar; 16th-century Braj bhakti tradition) · Surdas · 16th century
ବ୍ରଜର ଅନ୍ଧ ଗାୟକ ସୂରଦାସ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଲ୍ୟ ଉପରେ ହଜାର ହଜାର ପଦ ଗାଇଲେ। ଏହି ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଦରେ ସାନ କୃଷ୍ଣ, ଓଠରେ ତଥାପି ଲହୁଣୀ ଲାଗିଥିବା, ଯଶୋଦାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏତେ ଅପ୍ରତିରୋଧ୍ୟ ତର୍କ-ବୁଦ୍ଧିରେ ନିଜ ନିର୍ଦୋଷତାର ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି ଯେ ସେ କେବଳ ହସି ତାଙ୍କୁ ଛାତିରେ ଜାବୁଡ଼ି ଧରନ୍ତି। ଏହା ସମସ୍ତ ଲହୁଣୀ-ଚୋରି ଗୀତ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ବାତ୍ସଲ୍ୟ ଭକ୍ତିର ପ୍ରକୃତ ହୃଦୟ ବୋଲି ଆଦୃତ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ସୂରଦାସ ଅନ୍ଧ ଥିଲେ, ତଥାପି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଲ୍ୟର ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରଣ ଏତେ ସଜୀବ ଯେ ଭକ୍ତମାନେ କୁହନ୍ତି ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖିଥିବେ। ଏହି ସରଳ ଗୀତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହ ଦୂରତ୍ୱ କିପରି ତରଳାଇ ଦିଏ ତାହା ଗାୟକ ଓ ଶ୍ରୋତା ଉଭୟେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି — ଉପାସକଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ନେହୀ ମାତା-ପିତା ଏବଂ ସେହି ଅନନ୍ତଙ୍କୁ କୋଳରେ ଧରିବା ଭଳି ସାନ ଶିଶୁରେ ପରିଣତ କରେ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ମୈଯା ମୋରୀ ମୈଂ ନହିଂ ମାଖନ ଖାଯୋ। ଖ୍ଯାଲ ପରୈ ଯେ ସଖା ସବୈ ମିଲି, ମେରୈଂ ମୁଖ ଲପଟାଯୋ॥
Maiya mori main nahin makhan khayo Khyal parai ye sakha sabai mili, merain mukh lapatayo
ଅର୍ଥ:ମା' ଗୋ, ମୁଁ ଲହୁଣୀ ଖାଇ ନାହିଁ! ଏହି ସାଙ୍ଗମାନେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ମୋ ମୁଖରେ ଲଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଦେଖି ତୁହୀ ଛୀଂକେ ପର ଭାଜନ, ଊଂଚେ ଧରି ଲଟକାଯୋ। ହୌଂ ଜୁ କହତ ନାନ୍ହେଂ କର ଅପନେ, ମୈଂ କୈସେଂ କରି ପାଯୋ॥
Dekhi tuhi chheenke par bhajan, oonche dhari latkayo Haun ju kahat naanhe kar apne, main kaisen kari payo
ଅର୍ଥ:ତୁ ହିଁ ଦେଖ — ପାତ୍ର ତ ଶିକୁଳିରେ ଉଚ୍ଚରେ ଝୁଲୁଥିଲା; ଆଉ ମୋ ଏହି ସାନ ହାତ — ମୁଁ କିପରି ତାହା ପାଇ ପାରିବି?
ମୁଖ ଦଧି ଲେପନ କର ପୁନି ଗୋରସ, ଡାରି ସବନି କେ ଆଗେ। ଲକୁଟୀ କାଂଧେ ଗୋଧନ ଗୈଯାଂ, ଚଲତ ଭଯୋ ପଗ ଲାଗେ॥
Mukh dadhi lepan kar puni goras, daari sabani ke aage Lakuti kaandhe godhan gaiyan, chalat bhayo pag laage
ଅର୍ଥ:(ତଥାପି) ମୁଖରେ ଦହି ଲଗାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ଗୋରସ ଢାଳି, କାନ୍ଧରେ ବାଡ଼ି ରଖି ଗାଈମାନଙ୍କ ସହ ଚାଲିଲେ, ସାନ ପାଦ ଟଳମଳ ହୋଇ।
ସୂରଦାସ ତବ ବିହଂସି ଜସୋଦା, ଲୈ ଉର କଂଠ ଲଗାଯୋ॥
Surdas tab bihansi Jasoda, lai ur kanth lagayo
ଅର୍ଥ:ସୂରଦାସ କୁହନ୍ତି: ସେତେବେଳେ ଯଶୋଦା ହସି ବାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଜାବୁଡ଼ି ଧରନ୍ତି।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
मैया मोरी मैं नहिं माखन खायो ପାଠର ଲାଭ
ସୂରଦାସଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ 'ବାଳ-ଲୀଳା' ପଦ — ବାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲହୁଣୀ-ଚୋରିର ନିର୍ଦୋଷ ଅସ୍ୱୀକାର
ବାତ୍ସଲ୍ୟ ଭକ୍ତି (ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶିଶୁ ରୂପେ ପ୍ରେମ)ର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିବା କୋମଳ, ଚଞ୍ଚଳ ଭଜନ
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ଓ ଘରେ ଘରେ, ଯେଉଁଠି ବାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ ସେଠାରେ ଗାନ କରାଯାଏ
ବାଳ ଗୋପାଳଙ୍କ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଖରେ ହସ ଆଣି ହୃଦୟକୁ କୋମଳ କରେ
ସରଳ ବ୍ରଜଭାଷାର ପଦ, ପିଲା ଓ ବଡ଼ ଉଭୟଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରିୟ
मैया मोरी मैं नहिं माखन खायो ପାଠ ବିଧି
ସାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟାମି ଓ ଯଶୋଦାଙ୍କ ପ୍ରେମମୟ ହସର କଳ୍ପନା କରି, ଏହାକୁ ହାଲୁକା ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଗାନ କରନ୍ତୁ। ଏହା ମାଧୁର୍ଯ୍ୟର ଭଜନ — ଭଗବାନଙ୍କ ବାଳ-ଲୀଳା ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ କରାଯାଏ, କୌଣସି ବିଧି-ବିଧାନର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ मैया मोरी मैं नहिं माखन खायो ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ