పశుపత్యష్టకమ్
पशुपत्यष्टकम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Traditional Shaiva stotra (Pashupatyashtakam) · Prithvipati (named in the concluding phala-shruti as 'Prithivipati-Surin') · Classical / medieval
The Pashupati Ashtakam is a much-loved devotional hymn to Shiva as Pashupati, the cosmic Lord of all beings. Its final verse names its composer as Prithvipati, a wise poet (surin). The hymn is structured as an impassioned sermon to humanity: across eight verses it lists Shiva's majesty and mercy and, in its famous second verse, drives home that no earthly relationship can rescue a soul from death — only devotion to the Lord of Girija can.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
Traditional accounts hold that this hymn was sung by devotees facing the certainty of death, taking heart from its second verse that when Kala (Time) seizes a person, neither kin nor kingdom can save them — only Pashupati. Sincere reciters are said to have lost all fear of death and, as the phala-shruti promises, attained residence in Shivaloka.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
పశుపతీన్దుపతిం ధరణీపతిం భుజగలోకపతిం చ సతీపతిమ్। ప్రణతభక్తజనార్తిహరం పరం భజత రే మనుజా గిరిజాపతిమ్॥౧॥
Pashupatim Indupatim Dharanipatim Bhujagalokapatim Cha Satipatim। Pranata-Bhakta-Janarti-Haram Param Bhajata Re Manuja Girijapatim॥1॥
అర్థం:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति (शिव) का भजन करो — जो पशुपति, चन्द्रपति, धरणीपति, नागलोकपति और सतीपति हैं, जो चरणों में प्रणाम करने वाले भक्तों की पीड़ा हरने वाले परम प्रभु हैं।
న జనకో జననీ న చ సోదరో న తనయో న చ భూరిబలం కులమ్। అవతి కోఽపి న కాలవశం గతం భజత రే మనుజా గిరిజాపతిమ్॥౨॥
Na Janako Janani Na Cha Sodaro Na Tanayo Na Cha Bhuribalam Kulam। Avati Ko'pi Na Kalavasham Gatam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥2॥
అర్థం:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — क्योंकि जब मनुष्य काल के वश में हो जाता है, तब न पिता, न माता, न भाई, न पुत्र, और न ही विशाल बलशाली कुल उसकी रक्षा कर सकता है; केवल वे ही रक्षा करते हैं।
మురజడిణ్డిమవాద్యవిలక్షణం మధురపఞ్చమనాదవిశారదమ్। ప్రమథభూతగణైరపి సేవితం భజత రే మనుజా గిరిజాపతిమ్॥౩॥
Muraja-Dindima-Vadya-Vilakshanam Madhura-Panchama-Nada-Visharadam। Pramatha-Bhuta-Ganair-Api Sevitam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥3॥
అర్థం:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो मुरज, डिण्डिम आदि वाद्यों से विलक्षण हैं, मधुर पञ्चम स्वर के विशारद हैं, और प्रमथ-भूतगणों द्वारा भी सेवित हैं।
శరణదం సుఖదం శరణాన్వితం శివశివేతి శివేతి నతం నృణామ్। అభయదం కరుణావరుణాలయం భజత రే మనుజా గిరిజాపతిమ్॥౪॥
Sharanadam Sukhadam Sharananvitam Shiva-Shiveti Shiveti Natam Nrinam। Abhayadam Karunavarunalayam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥4॥
అర్థం:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो शरण देने वाले, सुख देने वाले, शरणागतों के आश्रय हैं, जिन्हें 'शिव शिव शिव' कहकर मनुष्य प्रणाम करते हैं, जो अभय देने वाले और करुणा के सागर हैं।
నరశిరోరచితం మణికుణ్డలం భుజగహారముదం వృషభధ్వజమ్। చితిరజోధవలీకృతవిగ్రహం భజత రే మనుజా గిరిజాపతిమ్॥౫॥
Narashiro-Rachitam Manikundalam Bhujaga-Haramudam Vrishabha-Dhvajam। Chiti-Rajo-Dhavali-Krita-Vigraham Bhajata Re Manuja Girijapatim॥5॥
అర్థం:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो नरमुण्डों से बने मणिकुण्डल धारण करते हैं, सर्पों के हार से प्रसन्न हैं, वृषभध्वज हैं, और जिनका शरीर चिता-भस्म से धवल है।
మఖవినాశకరం శశిశేఖరం సతతమధ్వరభాజిఫలప్రదమ్। ప్రలయదగ్ధసురాసురమానవం భజత రే మనుజా గిరిజాపతిమ్॥౬॥
Makha-Vinashakaram Shashishekharam Satatam-Adhvara-Bhaji-Phalapradam। Pralaya-Dagdha-Surasura-Manavam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥6॥
అర్థం:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो (दक्ष के) यज्ञ का विनाश करने वाले, चन्द्रशेखर हैं, यज्ञ करने वालों को सदा फल देने वाले हैं, और प्रलय में देव, असुर और मनुष्यों को भस्म करने वाले हैं।
మదమపాస్య చిరం హృది సంస్థితం మరణజన్మజరాభయపీడితమ్। జగదుదీక్ష్య సమీపభయాకులం భజత రే మనుజా గిరిజాపతిమ్॥౭॥
Madam-Apasya Chiram Hridi Samsthitam Marana-Janma-Jara-Bhaya-Piditam। Jagad-Udikshya Samipa-Bhayakulam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥7॥
అర్థం:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो अहंकार त्याग देने पर चिरकाल तक हृदय में निवास करते हैं; देखो, यह संसार जन्म-मरण-जरा के भय से पीड़ित और निकट आते भयों से व्याकुल है!
హరివిరఞ్చిసురాధిపపూజితం యమజనేశధనేశనమస్కృతమ్। త్రినయనం భువనత్రితయాధిపం భజత రే మనుజా గిరిజాపతిమ్॥౮॥
Hari-Viranchi-Suradhipa-Pujitam Yama-Janesha-Dhanesha-Namaskritam। Trinayanam Bhuvana-Tritayadhipam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥8॥
అర్థం:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो विष्णु, ब्रह्मा और देवराज इन्द्र से पूजित, यम, इन्द्र और कुबेर से नमस्कृत, त्रिनेत्रधारी और तीनों लोकों के अधिपति हैं।
పశుపతేరిదమష్టకమద్భుతం విరచితం పృథివీపతిసూరిణా। పఠతి సంశృణుతే మనుజః సదా శివపురీం వసతే లభతే ముదమ్॥౯॥
Pashupater-Idam-Ashtakam-Adbhutam Virachitam Prithivipati-Surina। Pathati Samshrinute Manujah Sada Shivapurim Vasate Labhate Mudam॥9॥
అర్థం:पृथ्वीपति नामक विद्वान् द्वारा रचित पशुपति के इस अद्भुत अष्टक को जो मनुष्य सदा पढ़ता या सुनता है, वह शिवपुरी में निवास करता है और परम आनन्द प्राप्त करता है।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
पशुपत्यष्टकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
Instils deep fearlessness, especially the fear of death (abhayadam) — Shiva alone protects when no relative or power can
Each verse is an emphatic call (bhajata re manuja) to turn the mind to God amidst worldly attachments
Removes the distress and sufferings of sincere devotees (pranata-bhakta-janarti-haram)
Cultivates dispassion (vairagya) by reflecting on the fleeting nature of family, wealth and life
Brings the grace of the compassionate ocean-of-mercy form of Shiva
The phala-shruti promises dwelling in Shivapuri (Shiva's abode) and lasting inner joy for the reciter or listener
पशुपत्यष्टकम् పారాయణ విధి
Sit facing east or north before an image or Lingam of Shiva. Recite all eight verses with feeling, letting the refrain 'Bhajata Re Manuja Girijapatim' build a steady devotional rhythm, then conclude with the ninth phala-shruti verse. Reflect on the second verse's teaching that no worldly relation can save the soul — only Shiva. It may be chanted once, or 8 times on special Shiva days. Listening with attention is said to grant the same fruit as reciting.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి पशुपत्यष्टकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి