ਸ਼ਮ੍ਭੁ ਸ੍ਤੁਤਿ
शम्भु स्तुति in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Shaiva stotra tradition; recited in the Rama–Rameshwaram devotional lore · Traditional (anonymous); associated by tradition with Lord Rama's worship of Shiva · Ancient
The Shambhu Stuti belongs to the rich devotional tradition surrounding the worship of Shiva as Shambhu and Somesha. Tradition connects it with the episode at Rameshwaram, where Lord Rama, before bridging the ocean to Lanka, established and worshipped a Shiva Lingam and praised the Lord with hymns of surrender. Whether sung by Rama or by later devotees in that spirit, the stuti's unbroken stream of 'namami' has made it a beloved litany for invoking Shiva's compassion at the start of any great or difficult endeavour.
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
It is told that when Lord Rama worshipped Shiva at Rameshwaram with such hymns of praise, the Lord, moved by devotion, blessed the building of the Setu (bridge) across the sea — so that the very ocean became passable. Devotees recall this whenever they recite the Shambhu Stuti before an undertaking that seems impossible.
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਮਾਮਿ ਸ਼ਮ੍ਭੁਂ ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਪੁਰਾਣਂ ਨਮਾਮਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਮਪਾਰਭਾਵਮ੍। ਨਮਾਮਿ ਰੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਭੁਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤਂ ਨਮਾਮਿ ਸ਼ਰ੍ਵਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਨਮਾਮਿ॥੧॥
Namāmi śambhuṁ puruṣaṁ purāṇaṁ Namāmi sarvajñam-apāra-bhāvam। Namāmi rudraṁ prabhum-akṣayaṁ taṁ Namāmi śarvaṁ śirasā namāmi॥1॥
ਅਰਥ:मैं शम्भु को नमन करता हूँ, जो पुरातन पुरुष हैं; अपार भाव वाले सर्वज्ञ को नमन; अक्षय प्रभु रुद्र को नमन; शर्व को शिर झुकाकर नमन करता हूँ।
ਨਮਾਮਿ ਦੇਵਂ ਪਰਮਵ੍ਯਯਂ ਤਂ ਉਮਾਪਤਿਂ ਲੋਕਗੁਰੁਂ ਨਮਾਮਿ। ਨਮਾਮਿ ਦਾਰਿਦ੍ਰਵਿਦਾਰਣਂ ਤਂ ਨਮਾਮਿ ਰੋਗਾਪਹਰਂ ਨਮਾਮਿ॥੨॥
Namāmi devaṁ param-avyayaṁ taṁ Umā-patiṁ loka-guruṁ namāmi। Namāmi dāridra-vidāraṇaṁ taṁ Namāmi rogāpaharaṁ namāmi॥2॥
ਅਰਥ:परम अव्यय देव को नमन; उमापति, लोकगुरु को नमन; दरिद्रता का विदारण करने वाले को नमन; रोगों का हरण करने वाले को नमन।
ਨਮਾਮਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੂਪਂ ਨਮਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵੋਰ੍ਧ੍ਵਬੀਜਰੂਪਮ੍। ਨਮਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤਿਕਾਰਣਂ ਤਂ ਨਮਾਮਿ ਸਂਹਾਰਕਰਂ ਨਮਾਮਿ॥੩॥
Namāmi kalyāṇam-acintya-rūpaṁ Namāmi viśvordhva-bīja-rūpam। Namāmi viśva-sthiti-kāraṇaṁ taṁ Namāmi saṁhāra-karaṁ namāmi॥3॥
ਅਰਥ:अचिन्त्यरूप कल्याणस्वरूप को नमन; विश्व के परम बीजरूप को नमन; विश्व की स्थिति के कारण को नमन; संहार करने वाले को नमन।
ਨਮਾਮਿ ਗੌਰੀਪ੍ਰਿਯਮਵ੍ਯਯਂ ਤਂ ਨਮਾਮਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਰਮਕ੍ਸ਼ਰਂ ਤਮ੍। ਨਮਾਮਿ ਚਿਦ੍ਰੂਪਮਮੇਯਭਾਵਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਂ ਤਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਨਮਾਮਿ॥੪॥
Namāmi gaurī-priyam-avyayaṁ taṁ Namāmi nityaṁ kṣaram-akṣaraṁ tam। Namāmi cid-rūpam-ameya-bhāvaṁ Trilocanaṁ taṁ śirasā namāmi॥4॥
ਅਰਥ:गौरी के प्रिय अव्यय को नमन; नित्य, क्षर एवं अक्षर को नमन; चिद्रूप, अमेय भाव वाले त्रिलोचन को शिर झुकाकर नमन।
ਨਮਾਮਿ ਕਾਰੁਣ੍ਯਕਰਂ ਭਵਸ੍ਯ ਭਯਙ੍ਕਰਂ ਵਾਪਿ ਸਦਾ ਨਮਾਮਿ। ਨਮਾਮਿ ਦਾਤਾਰਮਭੀਪ੍ਸਿਤਾਨਾਂ ਨਮਾਮਿ ਸੋਮੇਸ਼ਮੁਮੇਸ਼ਮਾਦੌ॥੫॥
Namāmi kāruṇya-karaṁ bhavasya Bhayaṅkaraṁ vāpi sadā namāmi। Namāmi dātāram-abhīpsitānāṁ Namāmi someśam-umeśam-ādau॥5॥
ਅਰਥ:संसार के प्रति करुणाकर को नमन, और उनके भयंकर रूप को भी सदा नमन; अभीष्ट वस्तुओं के दाता को नमन; सर्वप्रथम सोमेश, उमेश को नमन।
ਨਮਾਮਿ ਵੇਦਤ੍ਰਯਲੋਚਨਂ ਤਂ ਨਮਾਮਿ ਮੂਰ੍ਤਿਤ੍ਰਯਵਰ੍ਜਿਤਂ ਤਮ੍। ਨਮਾਮਿ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਦਸਦ੍ਵ੍ਯਤੀਤਂ ਨਮਾਮਿ ਤਂ ਪਾਪਹਰਂ ਨਮਾਮਿ॥੬॥
Namāmi veda-traya-locanaṁ taṁ Namāmi mūrti-traya-varjitaṁ tam। Namāmi puṇyaṁ sadasad-vyatītaṁ Namāmi taṁ pāpa-haraṁ namāmi॥6॥
ਅਰਥ:जिनके तीन नेत्र तीनों वेद हैं उन्हें नमन; जो मूर्तित्रय से परे हैं उन्हें नमन; सत्-असत् से अतीत पुण्यस्वरूप को नमन; पापहर को नमन।
ਨਮਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਹਿਤੇ ਰਤਂ ਤਂ ਨਮਾਮਿ ਰੂਪਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਧਤ੍ਤੇ। ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਗੋਪ੍ਤਾ ਸਦਸਤ੍ਪ੍ਰਣੇਤਾ ਨਮਾਮਿ ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਤਿਂ ਨਮਾਮਿ॥੭॥
Namāmi viśvasya hite rataṁ taṁ Namāmi rūpāṇi bahūni dhatte। Yo viśva-goptā sadasat-praṇetā Namāmi taṁ viśva-patiṁ namāmi॥7॥
ਅਰਥ:जो विश्व के हित में रत हैं उन्हें नमन; जो अनेक रूप धारण करते हैं; जो विश्व के रक्षक एवं सत्-असत् के प्रणेता हैं — उस विश्वपति को नमन।
ਯਜ੍ਞੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਂ ਤਥਾਗਤਿਂ ਲੋਕਸਦਾਸ਼ਿਵੋ ਯਃ। ਆਰਾਧਿਤੋ ਯਸ਼੍ਚ ਦਦਾਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਨਮਾਮਿ ਦਾਨਪ੍ਰਿਯਮਿਸ਼੍ਟਦੇਵਮ੍॥੮॥
Yajñeśvaraṁ samprati havya-kavyaṁ Tathāgatiṁ loka-sadāśivo yaḥ। Ārādhito yaśca dadāti sarvaṁ Namāmi dāna-priyam-iṣṭa-devam॥8॥
ਅਰਥ:जो यज्ञेश्वर, हव्य-कव्य एवं परम गति हैं, जो लोकों के सदाशिव हैं, जो आराधित होने पर सब कुछ प्रदान करते हैं — उस दानप्रिय इष्टदेव को नमन।
ਨਮਾਮਿ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਉਮਾਪਤਿਂ ਤਂ ਵਿਜਯਂ ਨਮਾਮਿ। ਨਮਾਮਿ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਨਨ੍ਦਿਨਾਥਂ ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਨਮਾਮਿ॥੯॥
Namāmi someśvaraṁ svatantraṁ Umā-patiṁ taṁ vijayaṁ namāmi। Namāmi vighneśvara-nandi-nāthaṁ Putra-priyaṁ taṁ śirasā namāmi॥9॥
ਅਰਥ:स्वतन्त्र सोमेश्वर को नमन; विजयस्वरूप उमापति को नमन; विघ्नेश्वर (गणेश) एवं नन्दि के नाथ को नमन; पुत्रप्रिय को शिर झुकाकर नमन।
ਨਮਾਮਿ ਦੇਵਂ ਭਵਦੁਃਖਸ਼ੋਕ- ਵਿਨਾਸ਼ਨਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਧਰਂ ਨਮਾਮਿ। ਨਮਾਮਿ ਗਙ੍ਗਾਧਰਮੀਸ਼ਮੀਡ੍ਯਂ ਉਮਾਧਵਂ ਦੇਵਵਰਂ ਨਮਾਮਿ॥੧੦॥
Namāmi devaṁ bhava-duḥkha-śoka- Vināśanaṁ candra-dharaṁ namāmi। Namāmi gaṅgā-dharam-īśam-īḍyaṁ Umā-dhavaṁ deva-varaṁ namāmi॥10॥
ਅਰਥ:जो संसार के दुःख एवं शोक का नाश करते हैं उन देव को नमन; चन्द्रधर को नमन; स्तुत्य गंगाधर ईश को नमन; देवश्रेष्ठ उमाधव को नमन।
ਨਮਾਮ੍ਯਜਾਦੀਸ਼ਪੁਰਨ੍ਦਰਾਦਿ- ਸੁਰਾਸੁਰੈਰਰ੍ਚਿਤਪਾਦਪਦ੍ਮਮ੍। ਨਮਾਮਿ ਦੇਵੀਮੁਖਵਾਦਨਾਨਾਂ ਈਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਰਿਤਯਂ ਯ ਐਚ੍ਛਤ੍॥੧੧॥
Namāmy-ajādīśa-purandarādi- Surāsurair-arcita-pāda-padmam। Namāmi devī-mukha-vādanānāṁ Īkṣārtham-akṣi-tritayaṁ ya aicchat॥11॥
ਅਰਥ:ब्रह्मा, विष्णु, इन्द्र आदि सुर-असुरों से अर्चित चरण-कमल वाले को नमन; जिन्होंने देवी का मुख देखने हेतु तीसरे नेत्र की कामना की, उन्हें नमन।
ਪਞ੍ਚਾਮ੍ਰਿਤੈਰ੍ਗਨ੍ਧਸੁਧੂਪਦੀਪੈਃ ਵਿਚਿਤ੍ਰਪੁਸ਼੍ਪੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ। ਅਨ੍ਨਪ੍ਰਕਾਰੈਃ ਸਕਲੋਪਚਾਰੈਃ ਸਮ੍ਪੂਜਿਤਂ ਸੋਮਮਹਂ ਨਮਾਮਿ॥੧੨॥
Pañcāmṛtair-gandha-sudhūpa-dīpaiḥ Vicitra-puṣpair-vividhaiśca mantraiḥ। Anna-prakāraiḥ sakalopacāraiḥ Sampūjitaṁ somam-ahaṁ namāmi॥12॥
ਅਰਥ:पञ्चामृत, गन्ध, उत्तम धूप एवं दीप से, विचित्र एवं विविध पुष्पों तथा अनेक मन्त्रों से, अन्न के प्रकारों एवं समस्त उपचारों से सम्यक् पूजित सोम (शिव) को मैं नमन करता हूँ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
शम्भु स्तुति ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
A continuous 'namami' litany that fills the mind with surrender and remembrance of Shiva
Praises Shiva as remover of poverty (daridra-vidarana) and disease (roga-apahara) — recited for relief from want and ill-health
Invokes the compassionate, boon-granting nature of the Lord who 'gives everything when worshipped'
Associated with Lord Rama's prayer at Rameshwaram, it is chanted for success in difficult undertakings
Cultivates humility and steady devotion through its repeated act of bowing
A complete contemplation of Shiva as creator, sustainer, dissolver and the Self beyond all
Believed to ward off sorrow and grief (bhava-duhkha-shoka-vinashana) and to bring peace of mind
शम्भु स्तुति ਪਾਠ ਵਿਧੀ
Sit calmly before a Shiva Lingam or image and recite all twelve verses, letting each 'namāmi' be an inward bow of the heart. The final verse mentally offers the sixteen services of worship (upachara) — the five nectars, fragrance, incense, lamps, flowers, mantras and food — so it is fitting to chant it while making or visualising these offerings. It may be recited daily as a litany of surrender, or before an arduous undertaking in the spirit of Lord Rama, who is said to have praised Shiva thus at Rameshwaram.
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ शम्भु स्तुति ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ