ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਕਵਚਮ੍
श्री शिव कवचम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Skanda Purana, Brahmottara Khanda (Shiva Kavacha chapter) · Traditional (Puranic); taught by the sage Rishabha to Prince Bhadrayu · Puranic / classical
According to the Skanda Purana's Brahmottara Khanda, the sage (yogishvara) Rishabha imparted this Shiva Kavacha to Prince Bhadrayu, who had lost his kingdom and was beset by misfortune. By wearing this armour of Shiva and reciting it with devotion, Bhadrayu was protected from every danger and ultimately regained his kingdom and prosperity, demonstrating the kavacha's power as a shield of the Lord himself.
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
The Puranic narrative tells that Prince Bhadrayu, stripped of his kingdom and surrounded by peril, was given this Shiva Kavacha by the sage Rishabha; armoured by it, he passed unharmed through every danger and won back his throne. Devotees therefore recite it before journeys, battles and trials, trusting that Mahadeva himself stands guard over every limb and on every side.
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਧ੍ਯਾਨਮ੍ ਵਜ੍ਰਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਨਯਨਂ ਕਾਲਕਣ੍ਠਮਰਿਨ੍ਦਮਮ੍ । ਸਹਸ੍ਰਕਰਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਵਨ੍ਦੇ ਸ਼ਮ੍ਭੁਮੁਮਾਪਤਿਮ੍ ॥
dhyānam vajradaṃṣṭraṃ trinayanaṃ kālakaṇṭhamarindamam | sahasrakaramatyugraṃ vande śambhumumāpatim ||
ਅਰਥ:ध्यान: वज्र के समान दाढ़ों वाले, त्रिनेत्रधारी, नीलकण्ठ, शत्रुओं का दमन करने वाले, सहस्रबाहु, अत्यन्त उग्र — उमापति शम्भु को मैं प्रणाम करता हूँ।
ੴ ਅਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵਕਵਚਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਰਿਸ਼ਿਃ, ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ, ਸ਼੍ਰੀਸਦਾਸ਼ਿਵਰੁਦ੍ਰੋ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼੍ਰੀਸਦਾਸ਼ਿਵਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਜਪੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ॥
oṃ asya śrī-śivakavaca-stotra-mantrasya brahmā ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrī-sadāśiva-rudro devatā, śrī-sadāśiva-prītyarthe jape viniyogaḥ ||
ਅਰਥ:चन्द्रमौलि मेरे मस्तक की रक्षा करें; भालनेत्र (ललाट में नेत्र वाले) मेरे ललाट की रक्षा करें; भगनेत्रहारी मेरे नेत्रों की रक्षा करें; विश्वनाथ सदा मेरी नासिका की रक्षा करें।
ਮੂਰ੍ਧਾਨਮਵ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੌਲਿਃ ਭਾਲਂ ਮਮਾਵ੍ਯਾਦਥ ਭਾਲਨੇਤ੍ਰਃ । ਨੇਤ੍ਰੇ ਮਮਾਵ੍ਯਾਦ੍ਭਗਨੇਤ੍ਰਹਾਰੀ ਨਾਸਾਂ ਸਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥਃ ॥ ੧॥
mūrdhānamavyānmama candramauliḥ bhālaṃ mamāvyādatha bhālanetraḥ | netre mamāvyādbhaganetrahārī nāsāṃ sadā rakṣatu viśvanāthaḥ || 1||
ਅਰਥ:भवलोकवन्द्य मेरे कानों की रक्षा करें; पञ्चवक्त्र सदा मेरे मुख की रक्षा करें; वेदजिह्व मेरी जिह्वा की रक्षा करें; नीलकण्ठ गिरीश मेरे कण्ठ की रक्षा करें।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਮਮਾਵ੍ਯਾਦ੍ਭਵਲੋਕਵਨ੍ਦ੍ਯੋ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਸਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਃ । ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਸਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਵੇਦਜਿਹ੍ਵੋ ਕਣ੍ਠਂ ਗਿਰੀਸ਼ੋऽਵਤੁ ਨੀਲਕਣ੍ਠਃ ॥ ੨॥
śrotre mamāvyādbhavalokavandyo vaktraṃ sadā rakṣatu pañcavaktraḥ | jihvāṃ sadā rakṣatu vedajihvo kaṇṭhaṃ girīśo'vatu nīlakaṇṭhaḥ || 2||
ਅਰਥ:पिनाकपाणि मेरे दोनों हाथों की रक्षा करें; धर्मबाहु मेरी भुजाओं के मूल की रक्षा करें; दक्षयज्ञान्तक मेरे वक्षःस्थल की रक्षा करें; गिरीश मेरे उदर की रक्षा करें।
ਪਾਣਿਦ੍ਵਯਂ ਪਾਤੁ ਪਿਨਾਕਪਾਣਿਃ ਦੋਰ੍ਮੂਲਮਵ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਧਰ੍ਮਬਾਹੁਃ । ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਂ ਦਕ੍ਸ਼ਮਖਾਨ੍ਤਕੋऽਵ੍ਯਾਤ੍ ਮਮੋਦਰਂ ਪਾਤੁ ਗਿਰੀਸ਼ਪੁਤ੍ਰਃ ॥ ੩॥
pāṇidvayaṃ pātu pinākapāṇiḥ dormūlamavyānmama dharmabāhuḥ | vakṣaḥsthalaṃ dakṣamakhāntako'vyāt mamodaraṃ pātu girīśaputraḥ || 3||
ਅਰਥ:विश्वनाभि मेरी नाभि की रक्षा करें; जगत्प्रतिष्ठ मेरी कटि की रक्षा करें; गुहप्रसूति मेरे गुह्य अंगों की रक्षा करें; त्रिनेत्र सदा मेरे चरणों की रक्षा करें।
ਨਾਭਿਂ ਸਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਭਿਃ ਕਟਿਦ੍ਵਯਂ ਪਾਤੁ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਃ । ਗੁਹ੍ਯਂ ਸਦਾ ਪਾਤੁ ਗੁਹਪ੍ਰਸੂਤਿਃ ਪਾਦੌ ਮਮਾਵ੍ਯਾਤ੍ਸਤਤਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਃ ॥ ੪॥
nābhiṃ sadā rakṣatu viśvanābhiḥ kaṭidvayaṃ pātu jagatpratiṣṭhaḥ | guhyaṃ sadā pātu guhaprasūtiḥ pādau mamāvyātsatataṃ trinetraḥ || 4||
ਅਰਥ:पूर्व में शिवदेव रक्षा करें, आग्नेय में अग्निनायक; दक्षिण में यमरूपी, नैरृत्य में खड्गधारी रक्षा करें।
ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਪਾਤੁ ਸ਼ਿਵੋ ਦੇਵੋ ਹ੍ਯਾਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਮਗ੍ਨਿਨਾਯਕਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਯਮਰੂਪੀ ਚ ਨੈਰ੍ਰਿਤ੍ਯਾਂ ਖਡ੍ਗਧਾਰਕਃ ॥ ੫॥
prācyāṃ pātu śivo devo hyāgneyyāmagnināyakaḥ | dakṣiṇe yamarūpī ca nairṛtyāṃ khaḍgadhārakaḥ || 5||
ਅਰਥ:पश्चिम में वरुण रक्षा करें, वायव्य में प्राणदायक; उत्तर में सोम, और ईशान में शङ्कर रक्षा करें।
ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਵਰੁਣੋ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਵਾਯਵ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਣਦਾਯਕਃ । ਉਦੀਚ੍ਯਾਂ ਪਾਤੁ ਮੇ ਸੋਮ ਈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਪਾਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ॥ ੬॥
paścime varuṇo rakṣedvāyavyāṃ prāṇadāyakaḥ | udīcyāṃ pātu me soma īśānyāṃ pātu śaṅkaraḥ || 6||
ਅਰਥ:जो मनुष्य इस कवच को जानकर त्रिकाल श्रद्धापूर्वक पाठ करता है, वह समस्त कामनाओं को प्राप्त करता है।
ਏਤਤ੍ਕਵਚਮਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਯੋ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ੭॥
etatkavacamajñānātyo vijānāti mānavaḥ | trisandhyaṃ śraddhayā yuktaḥ sarvānkāmānavāpnuyāt || 7||
ਅਰਥ:युद्ध में, राजसभा में, द्यूत में, घोर भय में और महासंग्राम में — यह शिवमय परम अद्भुत कवच:
ਰਣੇ ਰਾਜਕੁਲੇ ਦ੍ਯੂਤੇ ਭਯੇ ਘੋਰੇ ਮਹਾਹਵੇ । ਇਦਂ ਸ਼ਿਵਮਯਂ ਵਰ੍ਮ ਕਵਚਂ ਪਰਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ ॥ ੮॥
raṇe rājakule dyūte bhaye ghore mahāhave | idaṃ śivamayaṃ varma kavacaṃ paramadbhutam || 8||
ਅਰਥ:जो संयमी होकर इसका पाठ करता है, वह सर्वत्र विजयी होता है; सदा शिवभक्ति प्राप्त कर अन्त में शिवपुर को जाता है।
ਪਠੇਦ੍ਯੋ ਨਿਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਿਂ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੯॥
paṭhedyo niyato bhūtvā sarvatra vijayī bhavet | śivabhaktiṃ sadā prāpya sānte śivapuraṃ vrajet || 9||
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
श्री शिव कवचम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
A complete 'armour of Shiva' — invokes the Lord under His many names (Chandramauli, Nilakantha, Pinakapani and more) to guard every part of the body from head to foot.
Includes directional protection (dik-raksha), placing Shiva and the guardian deities on all sides of the devotee.
Traditionally recited for safety in danger, conflict, travel, litigation and illness — the text names battle, the king's court and dreadful peril.
The phala-shruti promises victory everywhere and, ultimately, the attainment of Shivapura (the abode of Shiva).
Deepens fearless devotion to Mahadeva and steadies the mind by surrounding it with His remembrance.
Most auspicious when chanted on Mondays, at Pradosha, on Maha Shivaratri and during the month of Shravan.
श्री शिव कवचम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
Bathe and sit facing east or north before a Shiva Linga or image, with sacred ash applied. Begin with the dhyana verse, recollecting the fierce yet gracious form of Mahadeva, then recite the body-protection (anga-raksha) and directional (dik-raksha) verses, mentally touching or offering each limb to Shiva's care. The text itself recommends recitation at the three junctions of the day (tri-sandhya) with faith. Conclude with the phala-shruti and a prayer for Shiva's protection.
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ श्री शिव कवचम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ