ସୁଖକର୍ତା ଦୁଃଖହର୍ତା ଆରତୀ
सुखकर्ता दुःखहर्ता आरती in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ସୁଖକର୍ତ୍ତା ଦୁଃଖହର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଆରତି, ଯାହା ସନ୍ତ ସମର୍ଥ ରାମଦାସ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସୁଖଦାତା, ଦୁଃଖହରଣକାରୀ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୂର୍ତ୍ତି ରୂପେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଓ ଗଣେଶୋତ୍ସବରେ ଏହା ସକାଳ-ସନ୍ଧ୍ୟା ଗଣପତିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Composed by Samarth Ramdas · Samarth Ramdas · 17th century CE
ସୁଖକର୍ତ୍ତା ଦୁଃଖହର୍ତ୍ତା ଆରତି ରଚନା କରିଥିଲେ ମରାଠୀ ସନ୍ତ ସମର୍ଥ ରାମଦାସ, ଯେ ନିଜ ଯୁଗରେ ମରାଠା ଶୌର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ। ତିନୋଟି ଭକ୍ତିଭରା ଚରଣରେ ସେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଶେନ୍ଦୁର, ମୁକ୍ତା ଓ ହୀରା ମୁକୁଟରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜକୁ 'ଦାସ ରାମାଚା' (ସେବକ ରାମଦାସ) କହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇ ସଙ୍କଟରେ ରକ୍ଷାର ଯାଚନା କରନ୍ତି। ଏହା ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର ପ୍ରାଣ-ଆରତି ହୋଇଛି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଭକ୍ତମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଆରତିର ବଚନ ଅକ୍ଷରେ ଅକ୍ଷରେ ସତ୍ୟ — 'ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନକାମନା ପୂର୍ତି', ଅର୍ଥାତ ଗଣେଶଙ୍କ କେବଳ ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରେ ହୃଦୟର ମନୋକାମନା ପୂରଣ ହୁଏ — ତେଣୁ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଣେଶୋତ୍ସବରେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଭ ଆରମ୍ଭରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଗାନ କରାଯାଏ, ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ ଯେ ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖର ବିଘ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବେ।
ଶୁଣି ଶୁଣି ଜପ କରନ୍ତୁ
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ସୁଖକର୍ତା ଦୁଃଖହର୍ତା ଵାର୍ତା ଵିଘ୍ନାଚୀ । ନୁରଵୀ ପୁରଵୀ ପ୍ରେମ କୃପା ଜଯାଚୀ । ସର୍ଵାଂଗୀ ସୁଂଦର ଉଟୀ ଶେଂଦୁରାଚୀ । କଂଠୀ ଝଳକେ ମାଳ ମୁକ୍ତାଫଳାଂଚୀ ॥ ଜଯ ଦେଵ ଜଯ ଦେଵ ଜଯ ମଂଗଲମୂର୍ତୀ । ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନକାମନା ପୁରତୀ ॥
Sukhakarta duhkhaharta varta vighnachi Nuravi puravi prema kripa jayachi Sarvamgi sumdara uti shemdurachi Kamthi jhalake mala muktaphalamchi Jaya deva jaya deva jaya mamgalamurti Darshanamatre manakamana purati
ଅର୍ଥ:ସୁଖର କର୍ତ୍ତା, ଦୁଃଖର ହର୍ତ୍ତା, ପ୍ରତି ବିଘ୍ନକୁ ଦୂର କରୁଥିବା; ଯାହାଙ୍କ କୃପାରେ ଭକ୍ତର ପ୍ରେମ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହେ ନାହିଁ, ବରଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଆପଣଙ୍କ ସମଗ୍ର ରୂପ ସୁନ୍ଦର, ଶେନ୍ଦୂର (ସିନ୍ଦୂର)ରେ ଅଳଙ୍କୃତ; ଆପଣଙ୍କ କଣ୍ଠରେ ମୁକ୍ତାର ମାଳା ଶୋଭା ପାଏ। ଜୟ ଦେବ, ଜୟ ଦେବ, ହେ ମଙ୍ଗଳମୂର୍ତ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ହୃଦୟର ପ୍ରତି କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ରତ୍ନଖଚିତ ଫରା ତୁଜ ଗୌରୀକୁମରା । ଚଂଦନାଚୀ ଉଟୀ କୁଂକୁମକେଶରା । ହିରେଜଡିତ ମୁକୁଟ ଶୋଭତୋ ବରା । ରୁଣଝୁଣତୀ ନୂପୁରେ ଚରଣୀ ଘାଗରିଯା ॥ ଜଯ ଦେଵ ଜଯ ଦେଵ ଜଯ ମଂଗଲମୂର୍ତୀ । ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନକାମନା ପୁରତୀ ॥
Ratnakhachita phara tuja gaurikumara Chamdanachi uti kumkumakeshara Hirejadita mukuta shobhato bara Runajhunati nupure charani ghagariya Jaya deva jaya deva jaya mamgalamurti Darshanamatre manakamana purati
ଅର୍ଥ:ରତ୍ନଖଚିତ ମନ୍ଦିର ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସଜାଯାଇଛି, ହେ ଗୌରୀପୁତ୍ର; ଚନ୍ଦନ, କୁଙ୍କୁମ ଓ କେଶରରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ହୀରାଖଚିତ ମୁକୁଟ ଆପଣଙ୍କୁ ସୁନ୍ଦର ଶୋଭା ଦିଏ; ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ନୂପୁର ମଧୁର ଧ୍ୱନି କରେ। ଜୟ ଦେବ, ଜୟ ଦେବ, ହେ ମଙ୍ଗଳମୂର୍ତ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ହୃଦୟର ପ୍ରତି କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଲଂବୋଦର ପୀତାଂବର ଫଣିଵରଵଂଦନା । ସରଳ ସୋଂଡ ଵକ୍ରତୁଂଡ ତ୍ରିନଯନା । ଦାସ ରାମାଚା ଵାଟ ପାହେ ସଦନା । ସଂକଟୀ ପାଵାଵେ ନିର୍ଵାଣୀ ରକ୍ଷାଵେ ସୁରଵରଵଂଦନା ॥ ଜଯ ଦେଵ ଜଯ ଦେଵ ଜଯ ମଂଗଲମୂର୍ତୀ । ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନକାମନା ପୁରତୀ ॥
Lambodara pitambara phanivaravamdana Sarala somda vakratumda trinayana Dasa ramacha vata pahe sadana Samkati pavave nirvani rakshave suravaravamdana Jaya deva jaya deva jaya mamgalamurti Darshanamatre manakamana purati
ଅର୍ଥ:ହେ ଲମ୍ବୋଦର, ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ନାଗରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ସିଧା ଶୁଣ୍ଢ, ବକ୍ର ଦନ୍ତ (ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ) ଓ ତ୍ରିନେତ୍ରଧାରୀ। ଆପଣଙ୍କ ସେବକ ରାମଦାସ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ସଙ୍କଟରେ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଅନ୍ତିମ କାଳରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ପ୍ରଭୁ। ଜୟ ଦେବ, ଜୟ ଦେବ, ହେ ମଙ୍ଗଳମୂର୍ତ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ହୃଦୟର ପ୍ରତି କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
सुखकर्ता दुःखहर्ता आरती ପାଠର ଲାଭ
ଭାରତବର୍ଷରେ ଗଣେଶଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଆରତି, ତାଙ୍କ କୃପା ପାଇବା, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ଓ ମନୋକାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ଗାନ କରାଯାଏ।
ସନ୍ତ ସମର୍ଥ ରାମଦାସ ରଚିତ, ଏହା ଗଣେଶଙ୍କୁ ସୁଖକର୍ତ୍ତା-ଦୁଃଖହର୍ତ୍ତା ଓ ମଙ୍ଗଳମୂର୍ତ୍ତି ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରି ଭକ୍ତିକୁ ଗଭୀର କରେ।
ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ତାଙ୍କ କେବଳ ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଏବଂ ସଙ୍କଟରେ ଏହାକୁ ଗାନ କଲେ 'ନିର୍ବାଣୀ' ଅର୍ଥାତ ଅନ୍ତିମ କ୍ଷଣରେ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ମିଳେ।
ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଓ ଗଣେଶୋତ୍ସବର ପ୍ରମୁଖ ଆରତି, ଗଣପତିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ସକାଳ-ସନ୍ଧ୍ୟା ଏବଂ ଯେକୌଣସି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
ଗଣେଶ ଚାଲିଶା, ଗଣେଶ ପଞ୍ଚରତ୍ନମ୍ ଓ ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ ମହାକାୟ ସହିତ ପଠନ କରି ଗଣେଶ-ଉପାସନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଏ।
सुखकर्ता दुःखहर्ता आरती ପାଠ ବିଧି
ଗଣେଶଙ୍କ ପ୍ରତିମା କିମ୍ବା ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଦୀପ (ଓ କର୍ପୂର) ସହିତ ଠିଆ ହୋଇ, ଜ୍ୟୋତିକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଘୁରାଇ ଆରତି ଗାନ କରନ୍ତୁ। ଦୂର୍ବା, ଲାଲ ଫୁଲ ଓ ମୋଦକ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆରତି, ଯାହା ସକାଳ-ସନ୍ଧ୍ୟା ଗାନ କରାଯାଏ ଏବଂ 'ଗଣପତି ବାପ୍ପା ମୋର୍ୟା' ଜୟଘୋଷରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ सुखकर्ता दुःखहर्ता आरती ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ