শ্রী বাতপুরনাথাষ্টকম্
श्री वातपुरनाथाष्टकम् in Bengali · বাংলা
আপনার ভাষা/লিপিতে পড়ুন
উৎপত্তি ও কাহিনি
Sri Vatapuranatha Ashtakam (hymn to Guruvayurappan) · Mahamahopadhyaya Brahmasri Ganapati Sastri · Modern (composed at Guruvayur)
This ashtakam was composed by the great Sanskrit savant Mahamahopadhyaya Ganapati Sastri during his stay at the Guruvayur temple in Kerala, overwhelmed by the beauty of Lord Guruvayurappan. Set in an intricate, musical metre, its eight verses describe the Lord's jasmine-soft smile, His cloud-dark form, His childhood sports, and His grace as protector and healer of His devotees, each verse ending with the loving instruction to enshrine Him in the heart-lotus.
✦ শাস্ত্রে যেমন বলা হয়েছে
Guruvayur is renowned for miraculous cures: the saint-poet Melpathur Narayana Bhattathiri is said to have been freed of crippling paralysis by composing the Narayaniyam before Guruvayurappan, and countless devotees through the centuries have reported the Lord of Vatapura healing their ailments when they took refuge in Him.
অর্থসহ সম্পূর্ণ পাঠ
যেকোনো পঙ্ক্তি বা ▶ বোতাম ছুঁয়ে শুনুন
কুন্দসুমবৃন্দসমমন্দহসিতাস্যং নন্দকুলনন্দভরতুন্দলনকন্দম্ । পূতনিজগীতলবধূতদুরিতং তং বাতপুরনাথমিমমাতনু হৃদব্জে ॥ ১ ॥
kundasumavṛndasamamandahasitāsyaṃ nandakulanandabharatundalanakandam | pūtanijagītalavadhūtaduritaṃ taṃ vātapuranāthamimamātanu hṛdabje || 1 ||
অর্থ:उस वातपुर (गुरुवायुर) के नाथ को अपने हृदय-कमल में स्थापित करो, जिनका मुख कुन्द-पुष्पों के गुच्छ-समान मन्द हास से युक्त है, जो नन्द के कुल का परम आनन्द हैं, और जो पवित्रता से उनका गुणगान करने वालों के पाप को धो देते हैं। (1)
নীলতরজালধরভালহরিরম্যং লোলতরশীলযুতবালজনলীলম্ । জালনতিশীলমপি পালযিতুকামং বাতপুরনাথমিমমাতনু হৃদব্জে ॥ ২ ॥
nīlatarajāladharabhālahariramyaṃ lolataraśīlayutabālajanalīlam | jālanatiśīlamapi pālayitukāmaṃ vātapuranāthamimamātanu hṛdabje || 2 ||
অর্থ:उस गुरुवायुर के नाथ को हृदय-कमल में स्थापित करो, जो गहरे जलधर (मेघ) समान नील एवं रमणीय हैं, बाल-लीला में रत हैं, तथा थोड़ा सा भी नमन करने वालों की भी रक्षा करना चाहते हैं। (2)
কংসরণহিংসমিহ সংসরণজাত- ক্লান্তিভরশান্তিকরকান্তিঝরবীতম্ । বাতমুখধাতুজনিপাতভযঘাতং বাতপুরনাথমিমমাতনু হৃদব্জে ॥ ৩ ॥
kaṃsaraṇahiṃsamiha saṃsaraṇajāta- klāntibharaśāntikarakāntijharavītam | vātamukhadhātujanipātabhayaghātaṃ vātapuranāthamimamātanu hṛdabje || 3 ||
অর্থ:उस गुरुवायुर के नाथ को हृदय में स्थापित करो, जो कंस के संहारक हैं, जो संसार-जनित क्लान्ति को शान्त करने वाली कान्ति-धारा से व्याप्त हैं, तथा वात आदि धातुओं से उत्पन्न रोग-भय का नाश करते हैं। (3)
জাতুধুরিপাতুকমিহাতুরজনং দ্রাক্ শোকভরমূকমপি তোকমিব পান্তম্ । ভৃঙ্গরুচিসঙ্গরকৃদঙ্গলতিকং তং বাতপুরনাথমিমমাতনু হৃদব্জে ॥ ৪ ॥
jātudhuripātukamihāturajanaṃ drāk śokabharamūkamapi tokamiva pāntam | bhṛṅgarucisaṅgarakṛdaṅgalatikaṃ taṃ vātapuranāthamimamātanu hṛdabje || 4 ||
অর্থ:उस गुरुवायुर के नाथ को हृदय में स्थापित करो, जो आतुर जनों की तत्क्षण रक्षा करते हैं — शोक के भार से मूक हुए जीव की भी शिशु के समान रक्षा करते हैं — जिनका अङ्ग भ्रमर की कान्ति-समान लता-सदृश सुन्दर है। (4)
পাপভবতাপভরকোপশমনার্থা- শ্বাসকরভাসমৃদুহাসরুচিরাস্যম্ । রোগচযভোগভযবেগহরমেকং বাতপুরনাথমিমমাতনু হৃদব্জে ॥ ৫ ॥
pāpabhavatāpabharakopaśamanārthā- śvāsakarabhāsamṛduhāsarucirāsyam | rogacayabhogabhayavegaharamekaṃ vātapuranāthamimamātanu hṛdabje || 5 ||
অর্থ:उस एकमात्र गुरुवायुर के नाथ को हृदय में स्थापित करो, जिनका आश्वासन देने वाला, मृदु हास से रुचिर मुख पाप एवं भव-ताप से उत्पन्न कोप का शमन करता है, और जो रोग-समूह, भोग एवं भय के वेग का हरण करते हैं। (5)
ঘোষকুলদোষহরবেষমুপযান্তং পূষশতদূষকবিভূষণগণাঢ্যম্ । ভুক্তিমপি মুক্তিমতিভক্তিষু দদানং বাতপুরনাথমিমমাতনু হৃদব্জে ॥ ৬ ॥
ghoṣakuladoṣaharaveṣamupayāntaṃ pūṣaśatadūṣakavibhūṣaṇagaṇāḍhyam | bhuktimapi muktimatibhaktiṣu dadānaṃ vātapuranāthamimamātanu hṛdabje || 6 ||
অর্থ:उस गुरुवायुर के नाथ को हृदय में स्थापित करो, जो गोपकुल के दोष-नाशक वेष में प्रकट होते हैं, सौ सूर्यों को मात देने वाले आभूषण-समूह से सुसज्जित हैं, तथा अत्यन्त भक्तिमानों को भुक्ति एवं मुक्ति दोनों प्रदान करते हैं। (6)
পাপকদুরাপমতিতাপহরশোভ- স্বাপঘনমামতদুমাপতিসমেতম্ । দূনতরদীনসুখদানকৃতদীক্ষং বাতপুরনাথমিমমাতনু হৃদব্জে ॥ ৭ ॥
pāpakadurāpamatitāpaharaśobha- svāpaghanamāmatadumāpatisametam | dūnataradīnasukhadānakṛtadīkṣaṃ vātapuranāthamimamātanu hṛdabje || 7 ||
অর্থ:उस गुरुवायुर के नाथ को हृदय में स्थापित करो, जिनकी शोभा दुर्जनों के लिए दुर्लभ है तथा महान् ताप का हरण करती है — जो विश्राम के घन (मेघ) हैं — जो यहाँ उमापति (शिव) सहित विराजमान हैं, तथा अत्यन्त दीन-दुखियों को सुख देने का व्रत किए हुए हैं। (7)
পাদপতদাদরণমোদপরিপূর্ণং জীবমুখদেবজনসেবনফলাঙ্ঘ্রিম্ । রূক্ষভবমোক্ষকৃতদীক্ষনিজবীক্ষং বাতপুরনাথমিমমাতনু হৃদব্জে ॥ ৮ ॥
pādapatadādaraṇamodaparipūrṇaṃ jīvamukhadevajanasevanaphalāṅghrim | rūkṣabhavamokṣakṛtadīkṣanijavīkṣaṃ vātapuranāthamimamātanu hṛdabje || 8 ||
অর্থ:उस गुरुवायुर के नाथ को हृदय में स्थापित करो, जो अपने चरणों में गिरने वालों के आदर से परिपूर्ण आनन्दित होते हैं — जिनके चरण जीवों एवं देवगणों की सेवा के फल-स्वरूप हैं — और जिनकी दृष्टि रूक्ष संसार से जीवों को मुक्त करने हेतु संकल्पित है। (8)
॥ ইতি মহামহোপাধ্যায ব্রহ্মশ্রী গণপতিশাস্ত্রিবিরচিতং শ্রীবাতপুরনাথাষ্টকম্ সম্পূর্ণম্ ॥
|| iti mahāmahopādhyāya brahmaśrī gaṇapatiśāstriviracitaṃ śrīvātapuranāthāṣṭakam sampūrṇam ||
অর্থ:इस प्रकार महामहोपाध्याय ब्रह्मश्री गणपति शास्त्री द्वारा रचित श्रीवातपुरनाथाष्टकम् सम्पूर्ण हुआ।
শব্দে-শব্দে অর্থ
উচ্চারণ শুনতে যেকোনো শব্দে ক্লিক করুন
श्री वातपुरनाथाष्टकम् পাঠের উপকারিতা
Invokes the grace of Guruvayurappan, the beloved Lord of Guruvayur (Kerala)
Each verse anchors the Lord's beautiful form firmly in the devotee's heart through meditation
Traditionally cherished for invoking the Lord's healing power over disease and affliction
Cultivates deep, childlike devotion (bhakti) to Krishna-Vishnu
Brings peace by stilling the weariness and fear born of worldly existence (samsara)
Believed to grant both worldly well-being (bhukti) and liberation (mukti) to the devout
श्री वातपुरनाथाष्टकम् পাঠের নিয়ম
Bathe and sit calmly facing an image of Guruvayurappan or Krishna. Recite the eight verses slowly and melodiously, and at each refrain 'vātapuranāthamimamātanu hṛdabje' visualise the dark-hued, smiling Lord and lovingly install Him in the lotus of your heart. It is especially dear to those who pray at Guruvayur for health and protection. Reciting all eight verses daily with devotion is the traditional practice.
প্রায়শ জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
এগুলিও পড়ুন
ॐ
সম্পূর্ণ श्री वातपुरनाथाष्टकम् শ্লোকে-শ্লোকে অর্থসহ পড়ুন, অথবা আরও পবিত্র পাঠ দেখুন