ଭାଗ୍ଯ ସୂକ୍ତମ୍
ಭಾಗ್ಯ ಸೂಕ್ತಮ್ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଭାଗ୍ୟ ସୂକ୍ତମ୍ ଋଗ୍ବେଦ (ମଣ୍ଡଳ ୭, ସୂକ୍ତ ୪୧)ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭଗ-ସୂକ୍ତ — ଏକ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ପ୍ରାର୍ଥନା ଯାହା ଭଗଙ୍କ ଆବାହନ କରେ, ଯିଏ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୌଭାଗ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ଉଚିତ ଭାଗର ସ୍ୱରୂପ। ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଅଶ୍ୱିନ, ପୂଷା ଆଦିଙ୍କ ଆବାହନ କରେ, ତାପରେ ଭଗଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ ଯେ ସେ ଉପାସକଙ୍କୁ ଗୋ, ଅଶ୍ୱ, ବୀର ସନ୍ତାନ ତଥା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚିରସ୍ଥାୟୀ କୃପା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଧନ, ସଫଳତା ଓ ଶୁଭାରମ୍ଭ ପାଇଁ ଜପ କରାଯାଉଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ ବୈଦିକ ସୂକ୍ତ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Rigveda (Mandala 7, Sukta 41) · Rishi Vasishtha Maitravaruni · Vedic period (c. 1500-1000 BCE)
ଭାଗ୍ୟ ସୂକ୍ତମ୍ ଋଗ୍ବେଦର ସପ୍ତମ ମଣ୍ଡଳର ଭଗ-ସୂକ୍ତ, ଯାହା ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ମହର୍ଷି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି ଆରୋପିତ। ଏହା ଏକ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ସୂକ୍ତ (ପ୍ରାତରନୁବାକ): ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ ସମୟରେ ଋଷି ସମସ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ଦେବତା — ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଅଶ୍ୱିନ, ପୂଷା, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ସୋମ ଓ ରୁଦ୍ର — ଙ୍କ ଆବାହନ କରନ୍ତି, ତାପରେ ସୌଭାଗ୍ୟର ଆଦିତ୍ୟ ଭଗଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ବୁଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଯେ ସେ ଉପାସକଙ୍କୁ ଗୋ, ଅଶ୍ୱ, ବୀର ସନ୍ତାନ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସଦ୍ଭାବନାର ତାଙ୍କ ଉଚିତ ଭାଗ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ। ଭଗ ନିୟତି ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ସୂକ୍ତ ଧନ, ସଫଳତା ଓ ଶୁଭାରମ୍ଭ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରିୟ ବୈଦିକ ପ୍ରାର୍ଥନା ହୋଇଗଲା।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ପ୍ରାତଃକାଳରେ ଭାଗ୍ୟ ସୂକ୍ତମ୍ ପାଠ କରେ, ତାଙ୍କ ନିଜ ଉଚିତ ଭାଗର କେବେ ଅଭାବ ହୁଏ ନାହିଁ, କାରଣ ଭଗ ହିଁ ସେହି ଦେବତା ଯିଏ ସୌଭାଗ୍ୟ ବିଭାଜନ କରନ୍ତି; ଅସହାୟ ଓ ରାଜା ଉଭୟ ନିଜ ଭାଗ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି, ଏବଂ ସେ କୌଣସି ସଚ୍ଚା ଉପାସକଙ୍କୁ ବିମୁଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଶ୍ରୀ ସୂକ୍ତମ୍ ସହିତ ପାଠ କଲେ ଏହା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କୃପାର ଦ୍ୱାର ଖୋଲେ ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପରିଣତ କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ପ୍ରାତରଗ୍ନିଂ ପ୍ରାତରିନ୍ଦ୍ରଂ ହଵାମହେ ପ୍ରାତର୍ମିତ୍ରାଵରୁଣା ପ୍ରାତରଶ୍ଵିନା । ପ୍ରାତର୍ଭଗଂ ପୂଷଣଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଂ ପ୍ରାତଃ ସୋମମୁତ ରୁଦ୍ରଂ ହୁଵେମ ॥୧॥
Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā | prātarbhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ huvema ||1||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରାତଃକାଳରେ ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆବାହନ କରୁ, ପ୍ରାତଃ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ, ପ୍ରାତଃ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ, ପ୍ରାତଃ ଉଭୟ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ; ପ୍ରାତଃ ଆମେ ଭଗ, ପୂଷା ଓ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କ ଆବାହନ କରୁ, ପ୍ରାତଃ ସୋମ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ।
ପ୍ରାତର୍ଜିତଂ ଭଗମୁଗ୍ରଂ ହୁଵେମ ଵଯଂ ପୁତ୍ରମଦିତେର୍ଯୋ ଵିଧର୍ତା । ଆଧ୍ରଶ୍ଚିଦ୍ଯଂ ମନ୍ଯମାନସ୍ତୁରଶ୍ଚିଦ୍ରାଜା ଚିଦ୍ଯଂ ଭଗଂ ଭକ୍ଷୀତ୍ଯାହ ॥୨॥
Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā | ādhraścidyaṃ manyamānasturaścidrājā cidyaṃ bhagaṃ bhakṣītyāha ||2||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରାତଃକାଳରେ ଆମେ ସଦା-ବିଜୟୀ, ଉଗ୍ର ଭଗଙ୍କ ଆବାହନ କରୁ — ଅଦିତିଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ରଙ୍କ ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଧାରଣକର୍ତ୍ତା; ଯାହାଙ୍କୁ ଅସହାୟ, ବେଗବାନ ଓ ରାଜା ସମସ୍ତେ କୁହନ୍ତି — 'ମୋତେ ମୋର ଭାଗ ଦିଅ'।
ଭଗ ପ୍ରଣେତର୍ଭଗ ସତ୍ଯରାଧୋ ଭଗେମାଂ ଧିଯମୁଦଵା ଦଦନ୍ନଃ । ଭଗ ପ୍ର ଣୋ ଜନଯ ଗୋଭିରଶ୍ଵୈର୍ଭଗ ପ୍ର ନୃଭିର୍ନୃଵନ୍ତଃ ସ୍ଯାମ ॥୩॥
Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ | bhaga pra ṇo janaya gobhiraśvairbhaga pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma ||3||
ଅର୍ଥ:ହେ ଭଗ, ଆମ ନେତା! ହେ ସତ୍ୟ-ଧନଯୁକ୍ତ ଭଗ! ହେ ଭଗ, ଆମର ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ସଫଳ କର, ଆମକୁ ଆମ ଅଂଶ ପ୍ରଦାନ କରି। ହେ ଭଗ, ଆମକୁ ଗୋ ଓ ଅଶ୍ୱରେ ସମୃଦ୍ଧ କର; ହେ ଭଗ, ଆମେ ବୀର ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ସନ୍ତାନବାନ ହେଉ।
ଉତେଦାନୀଂ ଭଗଵନ୍ତଃ ସ୍ଯାମୋତ ପ୍ରପିତ୍ଵ ଉତ ମଧ୍ଯେ ଅହ୍ନାମ୍ । ଉତୋଦିତା ମଘଵନ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵଯଂ ଦେଵାନାଂ ସୁମତୌ ସ୍ଯାମ ॥୪॥
Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām | utoditā maghavansūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma ||4||
ଅର୍ଥ:ଆମେ ଏହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟବାନ ହେଉ, ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଓ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ହେ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟବାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉଦୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ କୃପାଦୃଷ୍ଟିରେ ରହୁ।
ଭଗ ଏଵ ଭଗଵାଂ ଅସ୍ତୁ ଦେଵାସ୍ତେନ ଵଯଂ ଭଗଵନ୍ତଃ ସ୍ଯାମ । ତଂ ତ୍ଵା ଭଗ ସର୍ଵ ଇଜ୍ଜୋହଵୀତି ସ ନୋ ଭଗ ପୁରଏତା ଭଵେହ ॥୫॥
Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma | taṃ tvā bhaga sarva ijjohavīti sa no bhaga puraetā bhaveha ||5||
ଅର୍ଥ:ହେ ଦେବତାମାନେ, ଭଗ ହିଁ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଦାତା ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଭାଗ୍ୟବାନ ହେଉ। ହେ ଭଗ, ତୁମକୁ ସମସ୍ତେ ଡାକନ୍ତି; ହେ ଭଗ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଆମ ଆଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଅଗ୍ରଣୀ ହୁଅ।
ସମଧ୍ଵରାଯୋଷସୋ ନମନ୍ତ ଦଧିକ୍ରାଵେଵ ଶୁଚଯେ ପଦାଯ । ଅର୍ଵାଚୀନଂ ଵସୁଵିଦଂ ଭଗଂ ନୋ ରଥମିଵାଶ୍ଵା ଵାଜିନ ଆ ଵହନ୍ତୁ ॥୬॥
Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya | arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ no rathamivāśvā vājina ā vahantu ||6||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରାତଃକାଳର ଊଷାମାନେ ଆମ ଯଜ୍ଞରେ ନମନ କରନ୍ତୁ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଦଧିକ୍ରା ସଦୃଶ ଆସୁ ଆସୁ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଶ୍ୱ ସଦୃଶ ଯେଉଁମାନେ ରଥ ଟାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନଦାତା ଭଗଙ୍କୁ ଆମ ନିକଟକୁ ଆଣନ୍ତୁ।
ଅଶ୍ଵାଵତୀର୍ଗୋମତୀର୍ନ ଉଷାସୋ ଵୀରଵତୀଃ ସଦମୁଚ୍ଛନ୍ତୁ ଭଦ୍ରାଃ । ଘୃତଂ ଦୁହାନା ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରପୀତା ଯୂଯଂ ପାତ ସ୍ଵସ୍ତିଭିଃ ସଦା ନଃ ॥୭॥
Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ | ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||7||
ଅର୍ଥ:କଲ୍ୟାଣମୟୀ ଊଷାମାନେ ସଦା ଆମ ଉପରେ ଉଦୟ ହୁଅନ୍ତୁ, ଅଶ୍ୱ, ଗୋ ଓ ବୀର ସନ୍ତାନ ଆଣି, ଘୃତ ବୁହାଇ ଓ ସର୍ବତ୍ର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ। ହେ ଦେବତାମାନେ, ତୁମେମାନେ ସଦା ତୁମ କଲ୍ୟାଣରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ಭಾಗ್ಯ ಸೂಕ್ತಮ್ ପାଠର ଲାଭ
ଭଗଙ୍କ ଆବାହନ କରେ, ଯିଏ ସୌଭାଗ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତୁରେ ନିଜ ଉଚିତ ଭାଗର ବୈଦିକ ଦେବତା
ଶୁଭ ଓ ସଫଳ ଦିନର ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ପ୍ରାତଃକାଳରେ ପାଠ କରାଯାଏ
ଗୋ, ଅଶ୍ୱ, ପ୍ରଚୁରତା ଓ ସମ୍ବଳର ରୂପରେ ଧନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ
ଉପାସକଙ୍କୁ ବୀର ସନ୍ତାନ, ଯୋଗ୍ୟ ବନ୍ଧୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ପରିବାରର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଏ
ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଅଶ୍ୱିନ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସଂଯୁକ୍ତ କୃପା ଆକର୍ଷଣକାରୀ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ
ସମୃଦ୍ଧି, କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନିବାରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ
ଦିନଯାକ ଦେବତାମାନଙ୍କ 'ସୁମତି' (ଶୁଭ କୃପା)ରେ ରହିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ
ಭಾಗ್ಯ ಸೂಕ್ತಮ್ ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ପୂର୍ବ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ବସନ୍ତୁ। ସାତୋଟି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୈଦିକ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି। ଏହାକୁ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଦିନ ପାଇଁ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ପ୍ରାର୍ଥନା (ପ୍ରାତରନୁବାକ) ରୂପେ ପାଠ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଶ୍ରୀ ସୂକ୍ତମ୍ ସହିତ ହୋମ ତଥା ଲକ୍ଷ୍ମୀ/ଧନ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଭଗଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି-ଆଶୀର୍ବାଦର ଆବାହନ ପାଇଁ ଏହାକୁ ୭ ଥର, ବା ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାତଃକାଳରେ ପାଠ କରିବା ପରମ୍ପରାଗତ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ಭಾಗ್ಯ ಸೂಕ್ತಮ್ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ