ଦେଵୀ ପ୍ରାତଃସ୍ମରଣ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
ದೇವೀ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣ ಸ್ತೋತ್ರಂ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଦେବୀ ପ୍ରାତଃସ୍ମରଣ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ତିନି ଶ୍ଲୋକର ଶାନ୍ତ ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତ ପ୍ରଭାତ କାଳରେ ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କ ସ୍ମରଣ, ବନ୍ଦନ ଓ ଆରାଧନା କରନ୍ତି। ପ୍ରଥମ ଶ୍ଲୋକ ତାହାଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ର-ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସହସ୍ରବାହୁ ଓ କମଳ-ଚରଣବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ୱରୂପର ଦର୍ଶନ କରେ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଲୋକ ମହିଷାସୁର, ଶୁମ୍ଭ ଆଦି ଅସୁରଙ୍କ ନାଶକାରିଣୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ନମନ କରେ; ତୃତୀୟ ଶ୍ଲୋକ ତାହାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାତ୍ରୀ ଏବଂ ସଂସାର-ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତିର ହେତୁ ରୂପେ ଆରାଧନା କରେ। ଏହା ପ୍ରିୟ 'ପ୍ରାତଃସ୍ମରଣ' ପରମ୍ପରାର ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହାର ନିତ୍ୟ ତଥା ବିଶେଷତଃ ନବରାତ୍ରିରେ ପାଠ ହୁଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional Devi stotra (pratah-smarana genre) · Traditional · Classical
ଦେବୀ ପ୍ରାତଃସ୍ମରଣ ହିନ୍ଦୁ ଭକ୍ତି ପରମ୍ପରାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ 'ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ସ୍ମରଣ' ସ୍ତୋତ୍ରମାନଙ୍କ ପରିବାରଭୁକ୍ତ, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରାତଃସ୍ମରଣ ସ୍ତୋତ୍ର ସହ। ପ୍ରଥମ ଆଲୋକରେ ପଠିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟମ୍ର ସମସ୍ତ ମହିମାକୁ ତିନି ଶ୍ଲୋକରେ ସଂକଳିତ କରେ — ମାତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସହସ୍ରବାହୁ ସ୍ୱରୂପ, ମହିଷାସୁର ଓ ଶୁମ୍ଭଙ୍କ ତାହାଙ୍କ ଉଗ୍ର ସଂହାର, ଏବଂ ଜଗତର ଧାତ୍ରୀ ତଥା ମୁକ୍ତିଦାତ୍ରୀ ରୂପେ ତାହାଙ୍କ କୃପା — ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନର ଆରମ୍ଭ ମାତାଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ କରିପାରନ୍ତି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନର ଆରମ୍ଭ ଏହି ତିନି ଶ୍ଲୋକ ମାଧ୍ୟମରେ ମାତାଙ୍କ ସ୍ମରଣ, ବନ୍ଦନ ଓ ଆରାଧନା କରି କରନ୍ତି, ସେ ଦିନସାରା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ମନ୍ଦରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହନ୍ତି, କାରଣ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସେହି ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ହିଁ ଆବାହନ କରେ ଯିଏ ମହିଷାସୁର ଓ ଶୁମ୍ଭଙ୍କ ବଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏ ଆତ୍ମାକୁ ସଂସାର-ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ପ୍ରାତଃ ସ୍ମରାମି ଶରଦିନ୍ଦୁକରୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଭାଂ ସଦ୍ରତ୍ନଵନ୍ମକରକୁଣ୍ଡଲହାରଭୂଷାମ୍। ଦିଵ୍ଯାଯୁଧୋର୍ଜିତସୁନୀଲସହସ୍ରହସ୍ତାଂ ରକ୍ତୋତ୍ପଲାଭଚରଣାଂ ଭଵତୀଂ ପରେଶାମ୍॥
prātaḥ smarāmi śarad-indu-karojjvalābhāṃ sad-ratnavan-makara-kuṇḍala-hāra-bhūṣām | divyāyudhorjita-sunīla-sahasra-hastāṃ raktotpalābha-caraṇāṃ bhavatīṃ pareśām ||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଭାତ କାଳରେ ମୁଁ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ ଯାହାଙ୍କ କାନ୍ତି ଶରତ ଋତୁର ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କିରଣ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯିଏ ଉତ୍ତମ ରତ୍ନମୟ ମକର-କୁଣ୍ଡଳ ଓ ହାରରେ ବିଭୂଷିତା; ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ଆୟୁଧରେ ସୁଶୋଭିତ ସହସ୍ର ନୀଳ ହସ୍ତବିଶିଷ୍ଟା, ଯାହାଙ୍କ ଚରଣ ଲାଲ କମଳ ସଦୃଶ ଶୋଭମାନ — ହେ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ଆପଣ।
ପ୍ରାତର୍ନମାମି ମହିଷାସୁରଚଣ୍ଡମୁଣ୍ଡ- ଶୁମ୍ଭାସୁରାଦିଦଲନୋଗ୍ରପରାକ୍ରମାଢ୍ଯାମ୍। ଦୁର୍ଗାଂ ଭଵାର୍ତିହରଣୀଂ ସକଲାର୍ତିନାଶାଂ ଵନ୍ଦେ ସୁରାସୁରନତାଂ କମଲାଧିଵାସାମ୍॥
prātar namāmi mahiṣāsura-caṇḍa-muṇḍa- śumbhāsurādi-dalanogra-parākramāḍhyām | durgāṃ bhavārti-haraṇīṃ sakalārti-nāśāṃ vande surāsura-natāṃ kamalādhi-vāsām ||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଭାତ କାଳରେ ମୁଁ ସେହି ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ ଯିଏ ମହିଷାସୁର, ଚଣ୍ଡ-ମୁଣ୍ଡ, ଶୁମ୍ଭ ଆଦି ଅସୁରଙ୍କ ସଂହାରରେ ଉଗ୍ର ପରାକ୍ରମରେ ସମ୍ପନ୍ନା; ଯିଏ ସଂସାରର ଦୁଃଖ ହରଣକାରିଣୀ, ସମସ୍ତ ପୀଡ଼ାର ନାଶକାରିଣୀ; ଦେବ ଓ ଅସୁର ଯାହାଙ୍କୁ ନମନ କରନ୍ତି, ଯିଏ କମଳରେ ନିବାସ କରନ୍ତି — ତାହାଙ୍କ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ପ୍ରାତର୍ଭଜାମି ଭଜତାମଭିଲାଷଦାତ୍ରୀଂ ଧାତ୍ରୀଂ ସମସ୍ତଜଗତାଂ ଦୁରିତାପହନ୍ତ୍ରୀମ୍। ସଂସାରବନ୍ଧନଵିମୋଚନହେତୁଭୂତାଂ ମାଯାଂ ପରାଂ ସମଧିଗମ୍ଯ ପରସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ॥
prātar bhajāmi bhajatām-abhilāṣa-dātrīṃ dhātrīṃ samasta-jagatāṃ duritāpa-hantrīm | saṃsāra-bandhana-vimocana-hetu-bhūtāṃ māyāṃ parāṃ samadhigamya parasya viṣṇoḥ ||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଭାତ କାଳରେ ମୁଁ ତାହାଙ୍କ ଆରାଧନା କରେ ଯିଏ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କ ଅଭିଳାଷ ପୂର୍ଣ୍ଣକାରିଣୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାତ୍ରୀ, ପାପ ଓ ଅନିଷ୍ଟର ନାଶକାରିଣୀ; ଯିଏ ପରମ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରା ମାୟାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସଂସାର-ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତିର ହେତୁଭୂତା।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ದೇವೀ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣ ಸ್ತೋತ್ರಂ ପାଠର ଲାଭ
ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତ-ପ୍ରାର୍ଥନା (ପ୍ରାତଃସ୍ମରଣ) ଯାହା ଦିନର ଆରମ୍ଭ ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ କରେ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ — ସ୍ମରାମି (ସ୍ମରଣ), ନମାମି (ନମନ), ଭଜାମି (ଆରାଧନା) — ଭକ୍ତିକୁ କ୍ରମଶଃ ଗଭୀର କରେ।
ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ମହିଷାସୁର, ଶୁମ୍ଭ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସୁରଙ୍କ ନାଶକାରିଣୀ ରୂପେ ଆବାହନ କରି ମନ୍ଦରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ଦେବୀଙ୍କୁ ଜଗତର ଧାତ୍ରୀ ଏବଂ ସଂସାର-ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତିର ହେତୁ ରୂପେ ଆରାଧନା କରେ।
ଦିନର ଆରମ୍ଭରେ ଶାନ୍ତି, ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ଭକ୍ତି-ଭାବ ବିକଶିତ କରେ।
ନିତ୍ୟ ଜାଗରଣରେ ତଥା ବିଶେଷତଃ ନବରାତ୍ରି ଓ ଶୁକ୍ରବାରରେ ପଠିତ ହୁଏ।
ದೇವೀ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣ ಸ್ತೋತ್ರಂ ପାଠ ବିଧି
ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସ୍ନାନାଦି ପରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ। ତିନୋଟି ଶ୍ଲୋକ ଧୀରେ ଧୀରେ ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପାଠ କରନ୍ତୁ — ପ୍ରଥମରେ ତାହାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଉପରେ, ଦ୍ୱିତୀୟରେ ତାହାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଉପରେ, ଏବଂ ତୃତୀୟରେ ତାହାଙ୍କ କୃପା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରୁ କରୁ। ଏହାକୁ ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରଭାତ-ପ୍ରାର୍ଥନା ସହ ନିତ୍ୟ ପ୍ରାତଃସ୍ମରଣର ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ପଠିତ ହୋଇପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ದೇವೀ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣ ಸ್ತೋತ್ರಂ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ