Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnadaivi-sampad

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ 16.3 — ਤੇਜਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧ੍ਰਿਤਿਃ ਸ਼ੌਚਮ੍

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 16.3 — ତେଜଃ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ଶୌଚମ୍ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ

🕉️ hindu·📿 11× ਜਪ·🕐 ਸਵੇਰੇ, ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਜੋਂ·📜 Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 3
Share:

ਅਰਥ

ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਆਸੁਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੈਵੀ ਸੰਪਦਾ — ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਨ — ਦੀ ਸੂਚੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਤੇਜ, ਖਿਮਾ, ਧੀਰਜ, ਸ਼ੁੱਧੀ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਭਾਗ ਲਈ ਜਨਮੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਹੈ।

ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ

Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 3 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਦੈਵਾਸੁਰ-ਸੰਪਦ-ਵਿਭਾਗ ਯੋਗ, ਦੈਵੀ ਭਾਗ ਲਈ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਛੱਬੀ ਦੈਵੀ ਸਦਗੁਣਾਂ ਦੀ ਉਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਲਟ ਆਸੁਰੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਆਤਮ-ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ

ਪਰੰਪਰਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੀਵੀਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਤ ਅਜਿਹੇ ਸਦਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਧਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਰੰਤਰ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੰਤਰ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ

ਤੇਜਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧ੍ਰਿਤਿਃ ਸ਼ੌਚਮਦ੍ਰੋਹੋ ਨਾਤਿਮਾਨਿਤਾ। ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਂ ਦੈਵੀਮਭਿਜਾਤਸ੍ਯ ਭਾਰਤ॥

tejaḥ kṣhamā dhṛitiḥ śhaucham adroho nāti-mānitā bhavanti sampadaṁ daivīm abhijātasya bhārata

ਅਰਥ:ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਤੇਜ, ਖਿਮਾ, ਧੀਰਜ, ਸ਼ੁੱਧੀ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ — ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਪੁਰਖ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜੋ ਦੈਵੀ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ

ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਤੇਜਃ🔊tejaḥਤੇਜ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਊਰਜਾ
ਕ੍ਸ਼ਮਾ🔊kṣhamāਖਿਮਾ
ਧ੍ਰਿਤਿਃ🔊dhṛitiḥਧੀਰਜ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੰਕਲਪ
ਸ਼ੌਚਮ੍🔊śhauchamਸਫ਼ਾਈ, ਸ਼ੁੱਧੀ
ਅਦ੍ਰੋਹਃ🔊adrohaḥਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ ਨਾ ਰੱਖਣਾ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ
ਨ ਅਤਿਮਾਨਿਤਾ🔊na ati-mānitāਘਮੰਡ / ਅੱਤ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ
ਭਵਨ੍ਤਿ🔊bhavantiਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਣਦੇ ਹਨ
ਸਮ੍ਪਦਮ੍🔊sampadamਗੁਣ, ਸੰਪਦਾ
ਦੈਵੀਮ੍🔊daivīmਈਸ਼ਵਰੀ, ਦੈਵੀ
ਅਭਿਜਾਤਸ੍ਯ🔊abhijātasyaਜੋ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੈ ਉਸ ਦਾ / ਜੋ ਇਸ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਹੈ ਉਸ ਦਾ
ਭਾਰਤ🔊bhārataਹੇ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀ (ਅਰਜੁਨ)

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 16.3 — ତେଜଃ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ଶୌଚମ୍ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ

ਦੈਵੀ ਸੰਪਦਾ — ਉੱਤਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ — ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਤੇਜ (ਤੇਜਸ੍), ਖਿਮਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ (ਧ੍ਰਿਤੀ) ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਸ਼ੁੱਧੀ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਬੰਧਨ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਦੈਵੀ, ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾ

ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉੱਚਤਰ ਦੈਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 16.3 — ତେଜଃ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ଶୌଚମ୍ ਪਾਠ ਵਿਧੀ

ਜਪ ਗਿਣਤੀ11ਵਾਰ
ਉੱਤਮ ਸਮਾਂਸਵੇਰੇ, ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਜੋਂ

ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਰ ਦੈਵੀ ਗੁਣ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ — ਤੇਜ, ਖਿਮਾ, ਧੀਰਜ, ਸ਼ੁੱਧੀ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਨਿਮਰਤਾ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਓ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਦੈਵੀ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਜਨਮੇ' ਪੁਰਖ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਪ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੈਵੀ ਸੰਪਦਾ ਵੱਲ ਮੋੜੇ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 16.3 — ତେଜଃ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ଶୌଚମ୍ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਪ ਸਕੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ (ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣੋ।
ਹਾਂ — ਕੇਵਲ ਲਿਪੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੈਵੀ ਸੰਪਦਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਦਾ 'ਦੈਵੀ ਧਨ'। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਤੇਜ (ਤੇਜਸ੍), ਖਿਮਾ, ਧੀਰਜ (ਧ੍ਰਿਤੀ), ਸ਼ੁੱਧੀ (ਸ਼ੌਚ), ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ (ਅਦ੍ਰੋਹ) ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ (ਨ ਅਤਿਮਾਨਿਤਾ) ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਭਾਗ ਲਈ ਜਨਮੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਆਸੁਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ (16.1–16.3 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਧਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਆਸੁਰੀ ਲੱਛਣ ਬੰਧਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਦ੍ਰੋਹ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਾ ਰੱਖਣਾ। ਇਹ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਹੈ — ਦੈਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਸਦਗੁਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ, ਵਿਹਾਰਕ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਖਿਮਾ, ਸਥਿਰਤਾ, ਸਫ਼ਾਈ, ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਊਰਜਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୬.୨୧ — ତ୍ରିବିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ୱାରମ୍श्रीमद्भगवद्गीता 16.21 — त्रिविधं नरकस्येदं द्वारम्ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୬.୨୪ — ତସ୍ମାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରମାଣଂ ତେश्रीमद्भगवद्गीता १६.२४ — तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं तेଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍‌ଗୀତା 13.8 — ଅମାନିତ୍ୱମଦମ୍ଭିତ୍ୱମହିଂସାश्रीमद्भगवद्गीता 13.8 — अमानित्वमदम्भित्वमहिंसाଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.42 — ଶମୋ ଦମସ୍ତପଃ ଶୌଚମ୍श्रीमद्भगवद्गीता 18.42 — शमो दमस्तपः शौचम्ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୨.୫୬ — ଦୁଃଖେଷ୍ୱନୁଦ୍ୱିଗ୍ନମନାଃश्रीमद्भगवद्गीता 2.56 — दुःखेष्वनुद्विग्नमनाःଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.46 — ଯତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତିର୍ଭୂତାନାମ୍श्रीमद्भगवद्गीता १८.४६ — यतः प्रवृत्तिर्भूतानाम्ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.71 — ବିହାୟ କାମାନ୍ୟଃ ସର୍ବାନ୍श्रीमद्भगवद्गीता 2.71 — विहाय कामान्यः सर्वान्

ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ? ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ 🙏

Share:

ਪੂਰਾ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 16.3 — ତେଜଃ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ଶୌଚମ୍ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ