ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੧੭ — ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਗਦਿਨਂ ਚਕ੍ਰਿਣਮ੍
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.17 — ਕਿਰੀਟਿਨੰ ਗਦਿਨੰ ਚਕ੍ਰਿਣਮ੍ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁਕਟਧਾਰੀ ਅਤੇ ਗਦਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਪਾਸੇ ਅਪਰਿਮਿਤ ਤੇਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇੰਨਾ ਅੱਖਾਂ ਚੁੰਧਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ — ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ — ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੀ ਅਭਿਭੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਅਨੰਤਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਮ, ਪਰਾਤਪਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 17 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਅਭਿਭੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮੁਕਟਧਾਰੀ ਅਤੇ ਗਦਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਸੇ ਅਪਰਿਮਿਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸਮਯ-ਵਿਮੁਗਧ ਵਰਣਨ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਚੜ੍ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਤੇਜ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਰਤ ਨੇਤਰ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ — ਜਿਸ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਕਿਰਪਾ ਦੁਆਰਾ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਅਪਰਿਮਿਤ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਗਦਿਨਂ ਚਕ੍ਰਿਣਂ ਚ ਤੇਜੋਰਾਸ਼ਿਂ ਸਰ੍ਵਤੋਦੀਪ੍ਤਿਮਨ੍ਤਮ੍। ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਦ੍ਦੀਪ੍ਤਾਨਲਾਰ੍ਕਦ੍ਯੁਤਿਮਪ੍ਰਮੇਯਮ੍॥
kirīṭinaṁ gadinaṁ chakriṇaṁ cha tejo-rāśhiṁ sarvato dīptimantam paśhyāmi tvāṁ durnirīkṣhyaṁ samantād dīptānalārka-dyutim aprameyam
ਅਰਥ:ਮੁਕਟ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ ਤੇਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਜੋਂ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਕਠਿਨ, ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ (ਅਪਰਿਮਿਤ) ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.17 — ਕਿਰੀਟਿਨੰ ਗਦਿਨੰ ਚਕ੍ਰਿਣਮ੍ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ, ਅਨੰਤ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਸਜੀਵ ਚਿੰਤਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਮ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ
ਦਿਵਯ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਚੁੰਧਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸਮਯ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਪ੍ਰਮੇਯ (ਅਮਾਪ) ਹੈ, ਇਹ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ (ਵਿਜ਼ੁਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਧਿਆਨਪੂਰਨ ਸਿਮਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਲੋਕ
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.17 — ਕਿਰੀਟਿਨੰ ਗਦਿਨੰ ਚਕ੍ਰਿਣਮ੍ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਰੋ — ਮੁਕਟਧਾਰੀ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ। ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਅੱਖਾਂ ਚੁੰਧਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਅਪਰਿਮਿਤ ਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਭਰ ਲਓ, ਅਤੇ ਵਿਸਮਯ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਇਹ ਗਿਆਰਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਰਾਤਪਰ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਧਿਆਨਪੂਰਨ ਸਿਮਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.17 — ਕਿਰੀਟਿਨੰ ਗਦਿਨੰ ਚਕ੍ਰਿਣਮ੍ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ