ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੨.੪੦ — ਨੇਹਾਭਿਕ੍ਰਮਨਾਸ਼ੋऽਸ੍ਤਿ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੪੦ — ਨੇਹਾਭਿਕ੍ਰਮਨਾਸ਼ੋऽਸ੍ਤਿ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੀਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਵਰਧਕ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮਯੋਗ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਜਤਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਹਾਨੀ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਆਰੰਭ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਡਰ — ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਡਰ — ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਝਿਜਕ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 40 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਏ ਸਾਂਖਯਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ (ਬੁੱਧੀਯੋਗ / ਕਰਮਯੋਗ) ਦੇ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਜਤਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ — ਇਸ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਇਹ ਪਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਇੱਕ ਵੀ ਸੱਚਾ ਕਦਮ ਕਦੇ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ; ਸੰਤ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸਾਧਕ ਵੀ ਉਸ ਜਤਨ ਦਾ ਪੁੰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨੇਹਾਭਿਕ੍ਰਮਨਾਸ਼ੋऽਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਯੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਪ੍ਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਮਹਤੋ ਭਯਾਤ੍॥
nehābhikrama-nāśho ’sti pratyavāyo na vidyate svalpam apyasya dharmasya trāyate mahato bhayāt
ਅਰਥ:ਇਸ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਤਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪ੍ਰਬਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਮਹਾਨ ਡਰ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੪੦ — ਨੇਹਾਭਿਕ੍ਰਮਨਾਸ਼ੋऽਸ੍ਤਿ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਝਿਜਕ ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਜਤਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਆਰੰਭ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰੱਖਿਆ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ (ਸੰਸਾਰ) ਦੇ ਮਹਾਨ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਅਧੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਫਲ ਨਹੀਂ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਆਸ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਭਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੪੦ — ਨੇਹਾਭਿਕ੍ਰਮਨਾਸ਼ੋऽਸ੍ਤਿ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਜਾਂ ਜਤਨ ਦੇ ਵਿਅਰਥ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਉੱਠੇ, ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਣ ਦਿਓ — ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਚੀਜ਼ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਸਾਧਨਾ, ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਾਰਜ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਖਾਸ ਸਹਾਇਕ ਹੈ; ਝਿਜਕ ਘੋਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿ ਛੋਟਾ ਕਦਮ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੨.੪੦ — ਨੇਹਾਭਿਕ੍ਰਮਨਾਸ਼ੋऽਸ੍ਤਿ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ