ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୬.୧୯ — ଯଥା ଦୀପୋ ନିଵାତସ୍ଥୋ
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੬.੧੯ — ਯਥਾ ਦੀਪੋ ਨਿਵਾਤਸਥੋ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଯୋଗର ଅନ୍ୟତମ ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି: ବାୟୁହୀନ ସ୍ଥାନରେ ଜଳୁଥିବା ଦୀପ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଶ୍ଚଳ। ସେହିପରି ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଯିଏ ନିଜ ବିଚାରଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମିତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯିଏ ଆତ୍ମଧ୍ୟାନରେ ନିରନ୍ତର ଲୀନ — ଅକମ୍ପିତ, ଶାନ୍ତ ଓ ପ୍ରକାଶମାନ। ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଧ୍ୟାନଯୋଗର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଶ୍ଚଳ ମନ ଭିତରର ତେଜୋମୟ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରକଟ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 19 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହନ୍ତି ଯେ ସାଧକ କିପରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ — ଆସନ, ମୁଦ୍ରା, ମନର ସ୍ଥିର ହେବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ। ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ମନ ଯେତେ ସ୍ଥିର ହୁଏ, ସେ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚେ, ଯାହା ବାୟୁହୀନ ବାୟୁରେ ନିଶ୍ଚଳ ଜଳୁଥିବା ଦୀପ ସହିତ ତୁଳନୀୟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମାରେ ଲୀନ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାର ସାଧକମାନେ କୁହନ୍ତି — ମନ ଶେଷରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଜ୍ୟୋତି ଭଳି ସ୍ଥିର ହେଲେ, ଏକ ଆନ୍ତରିକ ଆଲୋକ ଓ ଗଭୀର ଶାନ୍ତି ସ୍ୱୟଂ ଉଦୟ ହୁଏ — ଏହି ଶ୍ଳୋକ ସ୍ଥିର ଧ୍ୟାନର ଫଳ ଭାବେ ସୂଚାଉଥିବା ଅନୁଭବ ଏହା।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଯଥା ଦୀପୋ ନିଵାତସ୍ଥୋ ନେଙ୍ଗତେ ସୋପମା ସ୍ମୃତା। ଯୋଗିନୋ ଯତଚିତ୍ତସ୍ଯ ଯୁଞ୍ଜତୋ ଯୋଗମାତ୍ମନଃ॥
yathā dīpo nivāta-stho neṅgate sopamā smṛitā yogino yata-chittasya yuñjato yogam ātmanaḥ
ଅର୍ଥ:ଯେପରି ବାୟୁହୀନ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଦୀପ କମ୍ପେ ନାହିଁ — ସେହିପରି ଉପମା ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କ ସଂଯମିତ ମନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି ଯିଏ ଆତ୍ମଧ୍ୟାନରେ ନିରନ୍ତର ଲୀନ ରୁହନ୍ତି।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੬.੧੯ — ਯਥਾ ਦੀਪੋ ਨਿਵਾਤਸਥੋ ପାଠର ଲାଭ
ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ମନକୁ ସ୍ଥିର ଓ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଏକ ସଜୀବ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରେ
ଗଭୀର, ଅବିଚଳ ଏକାଗ୍ରତା (ଧ୍ୟାନ) ର ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ
ଆନ୍ତରିକ ସ୍ଥିରତା, ଶାନ୍ତି ଓ ମାନସିକ ଚଞ୍ଚଳତାରୁ ମୁକ୍ତି ଆଣେ
ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ମନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଟ ହେଉଥିବା ତେଜୋମୟ ଆତ୍ମାର ପ୍ରତୀକ
ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ, ବିଘ୍ନରହିତ ବାତାବରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ
ସାଧନାରେ ଲୀନତା ଓ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ଗଭୀର କରେ
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੬.੧੯ — ਯਥਾ ਦੀਪੋ ਨਿਵਾਤਸਥੋ ପାଠ ବିଧି
ଧ୍ୟାନରେ ବସିବା ସମୟରେ ଏହି ଶ୍ଳୋକ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ତାପରେ ନିଶ୍ଚଳ ବାୟୁରେ ନ କମ୍ପି ଜଳୁଥିବା ଏକ ଦୀପଶିଖାକୁ ମନରେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ମନକୁ ସେହି ଜ୍ୟୋତି ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ — ଶାନ୍ତ, ସିଧା ଓ ଅବିଚଳ — ଏବଂ କୋମଳ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଭିତରର ଆତ୍ମା ଉପରେ ରଖନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ବି ବିଚାର ବାୟୁରେ ଜ୍ୟୋତି ଭଳି ଥରଥର ହେବାକୁ ଲାଗେ, ସ୍ଥିରତା ଓ ଏକାଗ୍ରତା ପୁନର୍ବାର ପାଇବାକୁ ଏହି ଚିତ୍ରକୁ ଫେରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੬.੧੯ — ਯਥਾ ਦੀਪੋ ਨਿਵਾਤਸਥੋ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ