ഭ്രമരാമ്ബാഷ്ടകമ്
ਭ੍ਰਮਰਾਮ੍ਬਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ഭ്രമരാംബാഷ്ടകം ആദി ശങ്കരാചാര്യരാൽ ദേവി ഭ്രമരാംബയ്ക്ക് (ഭ്രമരാംബിക) രചിക്കപ്പെട്ട എട്ട് ശ്ലോകങ്ങളുള്ള പ്രസിദ്ധ സ്തുതിയാണ്, അവൾ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ശ്രീശൈല ശക്തിപീഠത്തിൽ ഭഗവാൻ മല്ലികാർജുനന്റെ ശക്തി. ശ്രീശൈല യാത്രയുടെ സമയത്ത് രചിക്കപ്പെട്ട്, ഓരോ ശ്ലോകവും മാതാവിന്റെ സൗന്ദര്യം, ഷട്ചക്ര, ശ്രീചക്രങ്ങളിലെ അവളുടെ സാന്നിധ്യം, പ്രപഞ്ച മഹിമ എന്നിവ സജീവമായി വർണിച്ച്, 'ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ' എന്ന പല്ലവിയോടെ അവസാനിക്കുന്നു. എട്ടാമത്തെ ശ്ലോകം 'ഗ' അക്ഷരത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന അവളുടെ നാമങ്ങളെ സുന്ദരമായി കോർക്കുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Devotional hymn attributed to Adi Shankaracharya (associated with the Srisailam Shakti Peetha) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE (traditional attribution)
ശ്രീശൈലം, ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ കൃഷ്ണാ നദിയുടെ തീരത്ത്, ജ്യോതിർലിംഗം (മല്ലികാർജുന), മഹാശക്തിപീഠം (ഭ്രമരാംബ) — രണ്ട് രൂപത്തിലും അദ്വിതീയമാണ്. ദേവി ഭ്രമരി രൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്, അവൾ അരുണാസുരന്റെ വധത്തിനായി വണ്ടുകളുടെ കൂട്ടരൂപം ധരിച്ചു. ആദി ശങ്കരാചാര്യർ ഈ മഹാ ക്ഷേത്ര യാത്രയുടെ സമയത്ത് പാരമ്പര്യമായി ഭ്രമരാംബാഷ്ടകം രചിച്ചു, ഇതിൽ അദ്ദേഹം ദേവിയുടെ സൗന്ദര്യം, ശ്രീവിദ്യാ പാരമ്പര്യത്തിലെ അവളുടെ സാന്നിധ്യം, പ്രപഞ്ച മാതാവുമായുള്ള അവളുടെ അഭിന്നത എന്നിവ കോർത്തു.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
ദേവി മാഹാത്മ്യവും പ്രാദേശിക പാരമ്പര്യവും അനുസരിച്ച്, രണ്ട്-കാലും നാല്-കാലുമുള്ള സമസ്ത ജീവികൾക്കും എതിരെ അജയ്യനായ അരുണാസുരൻ ലോകങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, ദേവി അസംഖ്യം വണ്ടുകളുടെ (ഭ്രമര) രൂപം ധരിച്ച് അവനെ നശിപ്പിച്ചു, അങ്ങനെ ഭ്രമരാംബ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. ശ്രീശൈലത്തിൽ ഈ അഷ്ടകത്തിലൂടെ അവളെ ധ്യാനിക്കുന്നത് ഷഡ്-അന്തഃശത്രുക്കളെ അലിയിച്ച് മാതാവിന്റെ ശീഘ്ര രക്ഷ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നുവെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ചാഞ്ചല്യാരുണലോചനാഞ്ചിതകൃപാചന്ദ്രാര്കപട്ടോദരാം ചാരുസ്മേരമുഖീം ചരാചരജഗത്സംരക്ഷണീം തത്പരാമ് । നിത്യം ചിന്മയകൌസ്തുഭപ്രഭൃതിഭിര്ഭൂഷാമണീഭൂഷിതാം ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ ॥ ൧॥
cāñcalyāruṇalocanāñcitakṛpācandrārkapaṭṭodarāṃ cārusmeramukhīṃ carācarajagatsaṃrakṣaṇīṃ tatparām | nityaṃ cinmayakaustubhaprabhṛtibhirbhūṣāmaṇībhūṣitāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 1||
അർഥം:1. ശ്രീശൈലത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഭഗവതി ശ്രീമാതാവിനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു — ചഞ്ചല അരുണ (കൃപാപൂർണ) നേത്രങ്ങളുള്ളവൾ, ചന്ദ്ര-സൂര്യ ഫലകം പോലുള്ള ഉദരമുള്ളവൾ, സുന്ദര സ്മിത മുഖമുള്ളവൾ, ചരാചര ജഗത്തിന്റെ രക്ഷയിൽ തത്പരയായവൾ, ചിന്മയ കൗസ്തുഭാദി ഭൂഷാമണികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൾ.
കസ്തൂരീതിലകാഞ്ചിതേന്ദുവിലസത്പ്രോദ്ഭാസിഫാലസ്ഥലീം കര്പൂരദ്രവമിശ്രചൂര്ണഖദിരാമോദോല്ലസദ്വീടികാമ് । ലോലാപാങ്ഗതരങ്ഗിതൈരധികൃപാസാരൈര്നതാനന്ദിനീം ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ ॥ ൨॥
kastūrītilakāñcitenduvilasatprodbhāsiphālasthalīṃ karpūradravamiśracūrṇakhadirāmodollasadvīṭikām | lolāpāṅgataraṅgitairadhikṛpāsārairnatānandinīṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 2||
അർഥം:2. ശ്രീശൈലവാസിനി ശ്രീമാതാവിനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു — കസ്തൂരി തിലകത്താൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ലലാടമുള്ളവൾ, കർപൂര-മിശ്രിത ഖദിര-സുഗന്ധ താംബൂലം ആസ്വദിക്കുന്നവൾ, തന്റെ ചഞ്ചല കടാക്ഷങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന അധിക കൃപാധാരയാൽ നതജനങ്ങളെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവൾ.
രാജന്മത്തമരാലമന്ദഗമനാം രാജീവപത്രേക്ഷണാം രാജീവപ്രഭവാദിദേവമകുടൈരാരാധിതാംഘ്രിദ്വയാമ് । രാജീവായതമന്ദഹാസവദനാം രാകേന്ദുബിമ്ബാനനാം ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ ॥ ൩॥
rājanmattamarālamandagamanāṃ rājīvapatrekṣaṇāṃ rājīvaprabhavādidevamakuṭairārādhitāṃghridvayām | rājīvāyatamandahāsavadanāṃ rākendubimbānanāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 3||
അർഥം:3. ശ്രീശൈലവാസിനി ശ്രീമാതാവിനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു — രാജഹംസത്തെപ്പോലെ മന്ദ ഗമനമുള്ളവൾ, കമല ദളം പോലുള്ള നേത്രങ്ങളുള്ളവൾ, ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരുടെ മകുടങ്ങളാൽ അർച്ചിതമായ ഇരു ചരണങ്ങളുള്ളവൾ, കമലം പോലുള്ള മന്ദഹാസ മുഖവും പൂർണചന്ദ്രബിംബം പോലുള്ള വദനവുമുള്ളവൾ.
ഷട്താരങ്ഗണദീപികാം ശിവസതീം ഷഡ്വൈരിവര്ഗാപഹാം ഷട്ചക്രാന്തരസംസ്ഥിതാം വരസുധാം ഷഡ്യോഗിനീവേഷ്ടിതാമ് । ഷട്കോണാന്തരവര്തിനീം സുരനുതാം ഷഡ്ഭാവഗാം ഷണ്മുഖീം ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ ॥ ൪॥
ṣaṭtāraṅgaṇadīpikāṃ śivasatīṃ ṣaḍvairivargāpahāṃ ṣaṭcakrāntarasaṃsthitāṃ varasudhāṃ ṣaḍyoginīveṣṭitām | ṣaṭkoṇāntaravartinīṃ suranutāṃ ṣaḍbhāvagāṃ ṣaṇmukhīṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 4||
അർഥം:4. ശ്രീശൈലവാസിനി ശ്രീമാതാവിനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു — ഷട്-താരകഗണ ദീപിക, ശിവന്റെ സതി, ഷഡ്വൈരിവർഗ (കാമ-ക്രോധാദി) നാശിനി, ഷട്ചക്രങ്ങളിൽ സ്ഥിതമായ ശ്രേഷ്ഠ സുധ, ഷഡ്യോഗിനികളാൽ വേഷ്ടിതയായവൾ, ഷട്കോണ യന്ത്രത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ വിരാജിക്കുന്നവൾ, ദേവന്മാരാൽ നുതയായവൾ, ഷഡ്ഭാവഗ, ഷണ്മുഖി.
ശ്രീനാഥാദൃതപാലിതത്രിഭുവനാം ശ്രീചക്രസഞ്ചാരിണീം ജ്ഞാനാസക്തമനോജയോഗമഹിതാം ശ്രീബിന്ദുനാദപ്രിയാമ് । മാതംഗീം മധുപാനലോലമനസം മാഹേശ്വരീം ശ്രീപ്രദാം ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ ॥ ൫॥
śrīnāthādṛtapālitatribhuvanāṃ śrīcakrasañcāriṇīṃ jñānāsaktamanojayogamahitāṃ śrībindunādapriyām | mātaṅgīṃ madhupānalolamanasaṃ māheśvarīṃ śrīpradāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 5||
അർഥം:5. ശ്രീശൈലവാസിനി ശ്രീമാതാവിനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു — ശ്രീനാഥനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് ത്രിഭുവനത്തെ പാലിക്കുന്നവൾ, ശ്രീചക്രത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൾ, ജ്ഞാനാസക്ത മനോജയ യോഗത്താൽ മഹിതയായവൾ, ശ്രീബിന്ദു-നാദ പ്രിയ, മാതംഗി, മധുപാനത്തിൽ ലോലമനസ്കയായവൾ, മാഹേശ്വരി, ശ്രീപ്രദ.
ലാവണ്യാധികഭൂഷിതാങ്ഗലതികാം ലാക്ഷാരസാരഞ്ജിതാം സേവായാതസമസ്തദേവവനിതാം സീമാതിഗാസ്ഥാം ശിവാമ് । വാണീവല്ലഭവാസവപ്രഭൃതിഭിഃ സംസേവിതാങ്ഘ്രിദ്വയാം ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ ॥ ൬॥
lāvaṇyādhikabhūṣitāṅgalatikāṃ lākṣārasārañjitāṃ sevāyātasamastadevavanitāṃ sīmātigāsthāṃ śivām | vāṇīvallabhavāsavaprabhṛtibhiḥ saṃsevitāṅghridvayāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 6||
അർഥം:6. ശ്രീശൈലവാസിനി ശ്രീമാതാവിനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു — ലാവണ്യത്താൽ അധികമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ലതാ സദൃശ ദേഹമുള്ളവൾ, ലാക്ഷാരസത്താൽ രഞ്ജിതയായവൾ, അവളുടെ സേവയ്ക്ക് സമസ്ത ദേവാംഗനമാർ വരുന്നവൾ, സീമയ്ക്ക് അതീതമായി സ്ഥിതമായ ശിവ, അവളുടെ ഇരു ചരണങ്ങൾ ബ്രഹ്മ (വാണീവല്ലഭ), ഇന്ദ്ര (വാസവ) ആദികളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നവൾ.
ധന്യാം സോമവിഭാവനീയചരിതാം ധാത്രാദിസമ്പൂജിതാം വേദാന്തപ്രതിപാദിതാം ഭഗവതീം ശ്രീശമ്ഭുസമ്മാനിതാമ് । നിത്യം ബ്രഹ്മമുഖപ്രകീര്തിതയശാം ശ്രീനാരദാദ്യൈഃ സ്തുതാം ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ ॥ ൭॥
dhanyāṃ somavibhāvanīyacaritāṃ dhātrādisampūjitāṃ vedāntapratipāditāṃ bhagavatīṃ śrīśambhusammānitām | nityaṃ brahmamukhaprakīrtitayaśāṃ śrīnāradādyaiḥ stutāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 7||
അർഥം:7. ശ്രീശൈലവാസിനി ശ്രീമാതാവിനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു — ധന്യ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വിഭാവനീയ ചരിത്രമുള്ളവൾ, ബ്രഹ്മാദികളാൽ സമ്പൂജിതയായവൾ, വേദാന്തത്താൽ പ്രതിപാദിതയായ ഭഗവതി, ശ്രീശംഭുവിനാൽ സമ്മാനിതയായവൾ, അവളുടെ യശസ്സ് ബ്രഹ്മന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് നിത്യവും കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നവൾ, നാരദാദികളാൽ സ്തുതയായവൾ.
ഗായത്രീം ഗരുഡധ്വജാം ഗഗനഗാം ഗാന്ധര്വഗാനപ്രിയാം ഗമ്ഭീരാം ഗജഗാമിനീം ഗിരിസുതാം ഗന്ധാക്ഷതാലങ്കൃതാമ് । ഗങ്ഗാഗൌതമഗര്ഗസന്നുതപദാം ഗാം ഗൌതമീം ഗോമതീം ശ്രീശൈലസ്ഥലവാസിനീം ഭഗവതീം ശ്രീമാതരം ഭാവയേ ॥ ൮॥
gāyatrīṃ garuḍadhvajāṃ gaganagāṃ gāndharvagānapriyāṃ gambhīrāṃ gajagāminīṃ girisutāṃ gandhākṣatālaṅkṛtām | gaṅgāgautamagargasannutapadāṃ gāṃ gautamīṃ gomatīṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 8||
അർഥം:8. ശ്രീശൈലവാസിനി ശ്രീമാതാവിനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു — ഗായത്രി, ഗരുഡധ്വജ, ഗഗനഗ, ഗാന്ധർവ ഗാന പ്രിയ, ഗംഭീര, ഗജഗാമിനി, ഗിരിസുത, ഗന്ധ-അക്ഷതങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൾ, അവളുടെ പദങ്ങൾ ഗംഗാ-ഗൗതമ-ഗർഗരാൽ സന്നുത, ഗൗ (പൃഥ്വി), ഗൗതമി (ഗോദാവരി), ഗോമതി.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
ਭ੍ਰਮਰਾਮ੍ਬਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ പാരായണ ഫലങ്ങൾ
ശ്രീശൈലത്തിന്റെ ഭ്രമരാംബ, 18 മഹാശക്തിപീഠങ്ങളിലൊന്ന്, സംക്ഷിപ്ത എട്ട്-ശ്ലോക രൂപത്തിൽ ആവാഹിക്കുന്നു.
നാലാമത്തെ ശ്ലോകം ദേവിയെ ഷഡ്-അന്തഃശത്രുക്കളുടെ (കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, മോഹം, മദം, മാത്സര്യം) നാശത്തിനായി പ്രാർഥിക്കുന്നു.
ദിവ്യ മാതാവിന്റെ ഭക്തിയും ധ്യാനമയ ദർശനവും വളർത്തുന്നു (ഓരോ ശ്ലോകവും 'ഭാവയേ' — 'ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു').
ആന്തരിക ഉത്ഥാനത്തിന് സഹായകം, ദേവിയെ ഷട്ചക്ര, ശ്രീചക്രങ്ങളിൽ സ്ഥിതമായി വർണിക്കുന്നു.
രക്ഷ, സമൃദ്ധി (ശ്രീപ്രദ), മാതാവിന്റെ സർവവ്യാപി കൃപ എന്നിവ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.
ശ്രീശൈല മല്ലികാർജുന-ഭ്രമരാംബ ക്ഷേത്ര യാത്രികർക്കും ഭക്തർക്കും വിശേഷിച്ച് ഫലപ്രദം.
അതിന്റെ സമൃദ്ധ സംസ്കൃതവും അനുപ്രാസവും ('ഗ', 'ഷ' ശ്ലോകങ്ങൾ) ഇതിനെ ജപത്തിന് പ്രിയപ്പെട്ട സ്തോത്രമാക്കുന്നു.
ਭ੍ਰਮਰਾਮ੍ਬਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ പാരായണ വിധി
ഭ്രമരാംബ അല്ലെങ്കിൽ ദേവിയുടെ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഇരുന്ന് എട്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യുക, ആദർശമായി കുളിച്ച് ദീപം കത്തിച്ച ശേഷം, കുങ്കുമവും പുഷ്പങ്ങളും സമർപ്പിച്ച്. ഓരോ ശ്ലോകവും ഒരു ധ്യാനമാണ് ('ഭാവയേ') — മാതാവിനെ വർണനപ്രകാരം ധ്യാനിക്കുക, അവൾ ശ്രീശൈലത്തിൽ വസിക്കുന്നവൾ, ചക്രങ്ങളിലും ശ്രീചക്രത്തിലും സ്ഥിതയായവൾ. സ്തോത്രം ഒരുതവണ അല്ലെങ്കിൽ 3, 9 അല്ലെങ്കിൽ 11 തവണ പാരായണം ചെയ്യാം. ശ്രീശൈല ശക്തിപീഠ യാത്രയുടെ സമയത്ത് ഇത് വിശേഷിച്ച് ശുഭമാണ്.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ ਭ੍ਰਮਰਾਮ੍ਬਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ