ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଭଜ ମୂଢମତେ
ਗੋਵਿੰਦਂ ਭਜ ਮੂਢਮਤੇ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହା ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟଙ୍କ 'ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍'ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଓ ପୁନରାବୃତ୍ତ ଧୁଆଁ — ସଂସ୍କୃତ ଭକ୍ତିକାବ୍ୟର ସମ୍ଭବତଃ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଂକ୍ତି। ଏହା ମୂଢ ମନକୁ ଶୁଷ୍କ ବୌଦ୍ଧିକତା ତ୍ୟାଗ କରି ଗୋବିନ୍ଦ (ଭଗବାନ)ଙ୍କୁ ଭଜିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, କାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ କେବଳ ପୁସ୍ତକୀୟ ଜ୍ଞାନ କାହାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ପାରେ ନାହିଁ। ଏହା ସମଗ୍ର ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେତାବନୀ ରୂପେ ବାରମ୍ବାର ଗାନ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhaja Govindam (Moha Mudgara), verse 1 and refrain · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)
ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ବାରାଣସୀ (କାଶୀ)ର ଗଳିରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ପାଣିନିଙ୍କ ବ୍ୟାକରଣ-ନିୟମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରିଶ୍ରମରେ ମୁଖସ୍ଥ କରୁଥିବାର ଦେଖିଲେ। କରୁଣାରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱତଃ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଲେ, ସେହି ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ବ୍ୟାକରଣ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେ ଏହା ବଦଳରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶ୍ଲୋକ ସମଗ୍ର ସ୍ତୋତ୍ରର ଧୁଆଁ ହୋଇଗଲା, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ପରେ ପୁନରାବୃତ୍ତ ହୁଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ କାଶୀର ବୃଦ୍ଧ ବୈୟାକରଣ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣି ନିଜର ଆଜୀବନ ଶୁଷ୍କ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟରୁ ଜାଗରଣ ପାଇଲେ ଏବଂ ନିଜ ହୃଦୟ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫେରାଇଲେ। ଏହି ପଂକ୍ତି ସେବେଠାରୁ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଏକ ଗୃହସ୍ଥ ଆହ୍ୱାନରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯାହା ମନ୍ଦିର ଓ ଘରେ ସମାନ ଭାବେ ଆତ୍ମାକୁ ସାଂସାରିକତାର ନିଦ୍ରାରୁ ଜଗାଇବାକୁ ଗାନ କରାଯାଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଭଜ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଭଜ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଭଜ ମୂଢମତେ । ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ସନ୍ନିହିତେ କାଲେ ନହି ନହି ରକ୍ଷତି ଡୁକୃଞ୍କରଣେ ॥
Bhaja govindam bhaja govindam govindam bhaja mudhamate Samprapte sannihite kale nahi nahi rakshati dukrinkarane
ଅର୍ଥ:ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ହେ ମୂଢ ବୁଦ୍ଧି! ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁର ନିୟତ ସମୟ ନିକଟକୁ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାକରଣର ନିୟମ ('ଡୁକୃଞ୍କରଣେ') ତୁମକୁ ତିଳେ ମାତ୍ର ରକ୍ଷା କରିବ ନାହିଁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਗੋਵਿੰਦਂ ਭਜ ਮੂਢਮਤੇ ପାଠର ଲାଭ
ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ କେବଳ ବୌଦ୍ଧିକ ପ୍ରୟାସର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ରଖିବାର ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣ
ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ ଏହି ସ୍ମୃତି ବିକଶିତ କରେ
ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍ର ସର୍ବାଧିକ ଉଦ୍ଧୃତ ପଂକ୍ତି — କଣ୍ଠସ୍ଥ କରିବା ଓ ଜପିବା ସହଜ
ଅଶାନ୍ତ ମନକୁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପବିତ୍ର ନାମ ଆଡ଼କୁ ଫେରାଏ
ଭକ୍ତିଭାବ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଜଗାଇବାକୁ ସତ୍ସଙ୍ଗ ଓ ଭଜନରେ ଗାନ କରାଯାଏ
ମହାନ ଆଚାର୍ୟ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟଙ୍କ କୃପା ବହନ କରେ
ਗੋਵਿੰਦਂ ਭਜ ਮੂਢਮਤੇ ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଧୁଆଁ ଭଜନ ରୂପେ ବାରମ୍ବାର ଗାନ କରାଯାଇପାରେ, 'ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍'କୁ ରାଗ ଓ ଭାବ ସହ ବିସ୍ତାର କରି। 'ଗୋବିନ୍ଦମ୍'ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁନରାବୃତ୍ତିକୁ ମନରେ ବସିବାକୁ ଦିଅ, ଏବଂ 'ମୂଢମତେ' (ହେ ମୂଢ ମନ)କୁ ତୁମ ନିଜର ଭ୍ରମଣକାରୀ ଚିନ୍ତା ପ୍ରତି କୋମଳ ସଂଶୋଧନ ରୂପେ ଶୁଣ। ଏହାକୁ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ସମୂହରେ ପ୍ରଶ୍ନ-ଉତ୍ତର ଶୈଳୀରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਗੋਵਿੰਦਂ ਭਜ ਮੂਢਮਤੇ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ