ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ
ਪ੍ਰਗਿਆਨੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ అంటే 'చైతన్యమే బ్రహ్మము' — ఇది ఋగ్వేదానికి చెందిన ఐతరేయ ఉపనిషత్తులోని మహావాక్యము, ఉపనిషత్తుల నాలుగు మహావాక్యాలలో ఒకటి. చూడటం, వినటం, తెలుసుకోవటం, జీవించటం అన్నింటికీ ఆధారమైన శుద్ధ చైతన్యమే పరమ సత్యమైన బ్రహ్మమని ఇది ప్రకటిస్తుంది. ఋగ్వేద మహావాక్యమైన ఇది అద్వైత వేదాంతానికి పునాది రాయి, సాధకుడికి తన సొంత చైతన్యంలోనే బ్రహ్మాన్ని గుర్తించమని దారి చూపుతుంది.
మూలం & కథ
Aitareya Upanishad, Verse 3.1.3 · Traditional (Upanishadic) · Vedic / Upanishadic
ఐతరేయ ఉపనిషత్తు మూడవ అధ్యాయం ప్రశ్నిస్తుంది: 'మనం ఉపాసించే ఈ ఆత్మ ఎవరు? దేనిచేత మనిషి చూస్తాడు, వింటాడు, వాసన చూస్తాడు, మాట్లాడతాడు, వివేచిస్తాడు?' ఋషి సమాధానం — అది ప్రజ్ఞానము (చైతన్యము); అది సమస్త ఇంద్రియాలపైనా, సృష్టి అంతటిపైనా అధిష్ఠితమై ఉన్నది — దేవతలు, ఋషులు, మనుషులు, జంతువులు, పంచభూతాలు అన్నీ దానిచేతనే నడిపించబడి దానిపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. ఈ విచారణ సారాంశంగా ఉపనిషత్తు 'ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ — చైతన్యమే బ్రహ్మము' అని ప్రకటించి, శుద్ధ ఎరుకను పరమ సత్యంగా ప్రతిష్ఠించింది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఆత్మను చైతన్యంగా తెలుసుకుని దాని ద్వారానే ఈ లోకం నుండి నిష్క్రమించే జ్ఞాని 'ప్రకాశలోకంలో సమస్త కోరికలను పొంది అమరుడవుతాడు' అని ఉపనిషత్తు ముగిస్తుంది — 'చైతన్యమే బ్రహ్మము' అనే ఈ మేల్కొలుపే మృత్యువును దాటడం.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ ॥
prajñānaṁ brahma
అర్థం:ప్రజ్ఞానము (శుద్ధ చైతన్యము) బ్రహ్మమే. దేనిచేత మనిషి చూస్తాడో, వింటాడో, తెలుసుకుంటాడో, జీవిస్తాడో ఆ చైతన్యమే అనంతమైన బ్రహ్మము; ఈ చైతన్యమే బ్రహ్మదేవుడు, సమస్త దేవతలు, పంచమహాభూతాలు మరియు సర్వ ప్రాణులు; ఇదంతా ప్రజ్ఞానముచేతనే నడిపించబడి, ప్రజ్ఞానముపైనే ప్రతిష్ఠితమై ఉన్నది. ప్రజ్ఞానమే బ్రహ్మము.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ਪ੍ਰਗਿਆਨੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఉపనిషత్తుల నాలుగు మహావాక్యాలలో ఒకటి, బ్రహ్మాన్ని శుద్ధ చైతన్యంగా వెల్లడిస్తుంది.
సాధకుని దృష్టిని బాహ్య విషయాల నుండి వాటిని తెలుసుకునే లోపలి ఎరుక వెలుగువైపు మళ్లిస్తుంది.
ధ్యానంలో తన సొంత చైతన్యాన్ని అనంతమైన, స్వయంప్రకాశమైన పరమ సత్యంగా గుర్తించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
సిద్ధమైన మనస్సుతో మననం చేస్తే ఆత్మజ్ఞానాన్ని, మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
మారుతున్న ఆలోచనలలో కాక మార్పులేని ఎరుకలో మనస్సును నిలిపి స్థిరమైన అంతఃశాంతిని ఇస్తుంది.
అద్వైత వేదాంత అధ్యయనానికి మూలస్తంభము, అద్వైత చింతనకు శక్తివంతమైన సూచన.
ਪ੍ਰਗਿਆਨੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) పారాయణ విధి
ఇది చింతనాత్మక బోధ కోసం ఉద్దేశించిన మంత్రము. నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని 'ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ' అని పఠించి, మెల్లగా ప్రశ్నించుకోండి: 'నా ఆలోచనలు, అనుభూతులు, భావాలు అన్నీ ఏ ఎరుకలో ప్రకటమవుతున్నాయి?' నిత్యం ఉన్న ఈ తెలుసుకునే చైతన్యమే బ్రహ్మమని గుర్తించండి — అది మనస్సు పుట్టించినది కాదు, మనస్సును వెల్లడించే వెలుగు అదే. ఆ ఎరుకలోనే దృష్టిని విశ్రమింపజేసి, మనస్సు చెదిరినప్పుడల్లా తిరిగి దానిలోకే రండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ਪ੍ਰਗਿਆਨੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి