ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੪੦ — ਨਮਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਥ ਪ੍ਰਿਸ਼੍ਠਤਸ੍ਤੇ
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௧௧.௪௦ — நமः புரஸ்தாதத ப்ருஷ்டதஸ்தே in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਅਭਿਭੂਤ ਅਰਜੁਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ -- ਅੱਗੋਂ, ਪਿੱਛੋਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ -- ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੰਤ ਸਾਮਰਥ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸਭ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਹੀ ਸਰਵਸ੍ਵ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਉਪਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਉੱਚ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 40 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਅਸੀਮ ਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ, ਪਿੱਛੋਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੰਤ ਸਾਮਰਥ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਹ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਸਮਸਤ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹਨ ਤਥਾ ਉਹ ਹੀ ਸਰਵਸ੍ਵ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਉਪਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ -- ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਵਯ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਥਕਤਾ ਜਾਂ ਦੂਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਭੈ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਮਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਥ ਪ੍ਰਿਸ਼੍ਠਤਸ੍ਤੇ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵਤ ਏਵ ਸਰ੍ਵ। ਅਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਪ੍ਨੋਸ਼ਿ ਤਤੋऽਸਿ ਸਰ੍ਵਃ॥
namaḥ purastād atha pṛiṣhṭhatas te namo ’stu te sarvata eva sarva ananta-vīryāmita-vikramas tvaṁ sarvaṁ samāpnoṣhi tato ’si sarvaḥ
ਅਰਥ:ਹੇ ਸਰਵਸਰੂਪ! ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਨਮਸਕਾਰ! ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ! ਆਪ ਅਨੰਤ ਸਾਮਰਥ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਆਪ ਸਭ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹੋ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਆਪ ਹੀ ਸਰਵਸ੍ਵ ਹੋ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௧௧.௪௦ — நமः புரஸ்தாதத ப்ருஷ்டதஸ்தே ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਮਸਕਾਰ (ਪ੍ਰਣਾਮ) ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬਲ ਸ਼ਲੋਕ
ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਆਪਣੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਨੰਤ ਸਾਮਰਥ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਉੱਤੇ ਅਚੰਭਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਭਗਤ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਨੂੰ ਸਭ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਸਰਵਸ੍ਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਮ
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௧௧.௪௦ — நமः புரஸ்தாதத ப்ருஷ்டதஸ்தே ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੇਪੂਰਵਕ ਨਮਸਕਾਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਰੋ। ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰੋ ਕਿ ਦਿਵਯ ਆਪ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਆਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਿਦਯਮਾਨ ਹੈ, ਸਮਸਤ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹੈ। 'ਆਪ ਹੀ ਸਰਵਸ੍ਵ ਹੋ' ਇਸ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਥਕਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਵ ਨੂੰ ਘੋਲਣ ਦਿਓ, ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਹੋਏ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௧௧.௪௦ — நமः புரஸ்தாதத ப்ருஷ்டதஸ்தே ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ