ਭਗਵਤੀ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦੁਰ੍ਗਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ (ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭ-ਵਧ)
பகவதி துர்க்கா துர்க்கார்த்திநாஶினி (துர்க்கை, துன்ப நாஶினி, நிஶும்ப வதம்) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇਵੀ ਨੂੰ 'ਭਗਵਤੀ ਦੁਰਗਾ, ਦੁਰਗਾਰਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ' — ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਸਤਰ ਬਾਧਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ — ਵਜੋਂ ਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੈਤ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਚੰਡਿਕਾ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸ਼ੂਲ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਦੀ ਹੈ; ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਯੋਧਾ 'ਠਹਿਰ!' ਕਹਿੰਦਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਟਹਾਸ ਕਰਦੀ ਦੇਵੀ ਉਸਦਾ ਵੀ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਪਲ — ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Durga Saptashati Chapter 9 · Sage Markandeya (Markandeya Purana) · c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
ਰਕਤਬੀਜ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੈਤ-ਭਰਾ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਅਪਾਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਦੇਵੀ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਉਸ ਘੋਰ ਦਵੰਦ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਖੜਗ, ਬਰਛੇ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਚੰਡਿਕਾ ਉੱਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਦੂਜੇ ਯੋਧੇ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਧਰਾਸ਼ਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁੰਭ ਇਕੱਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਹਿ ਗਿਆ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਭਗਤਜਨ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇ 'ਦੁਰਗਾਰਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ' ਨਾਮ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼-ਨਿਵਾਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਸੰਕਟ ਸਮੇਂ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਭਗਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਮਾਤਾ ਨੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਔਖੀਆਂ, ਚਿਰਸਥਾਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੇਤੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਤਤੋ ਭਗਵਤੀ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦੁਰ੍ਗਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਦੇਵੀ ਚਕ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਸ਼ਰੈਃ ਸਾਯਕਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ ॥
tato bhagavatī kruddhā durgā durgārtināśinī ciccheda devī cakrāṇi svaśaraiḥ sāyakāṃśca tān
ਅਰਥ:ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭਗਵਤੀ ਦੁਰਗਾ — ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਸਤਰ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ — ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸੁੱਟਿਆ। ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਜਦੋਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਲ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਤਦ ਚੰਡਿਕਾ ਨੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸੁੱਟੇ ਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਬਲੀ, ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੁਰਸ਼ 'ਠਹਿਰ!' ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਟਹਾਸ ਕਰਕੇ ਖੜਗ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਉਹ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ੂਲਹਸ੍ਤਂ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਮਮਰਾਰ੍ਦਨਮ੍ । ਹ੍ਰਿਦਿ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਸ਼ੂਲੇਨ ਵੇਗਾਵਿਦ੍ਧੇਨ ਚਣ੍ਡਿਕਾ ॥
śūlahastaṃ samāyāntaṃ niśumbhamamarārdanam hṛdi vivyādha śūlena vegāviddhena caṇḍikā
ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲੇਨ ਹ੍ਰਿਦਯਾਨ੍ਨਿਃਸ੍ਰਿਤੋऽਪਰਃ । ਮਹਾਬਲੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤਿਸ਼੍ਠੇਤਿ ਪੁਰੁਸ਼ੋ ਵਦਨ੍ ॥
bhinnasya tasya śūlena hṛdayānniḥsṛto'paraḥ mahābalo mahāvīryastiṣṭheti puruṣo vadan
ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਾਮਤੋ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਸ੍ਵਨਵਤ੍ਤਤਃ । ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਖਡ੍ਗੇਨ ਤਤੋऽਸਾਵਪਤਦ੍ਭੁਵਿ ॥
tasya niṣkrāmato devī prahasya svanavattataḥ śiraściccheda khaḍgena tato'sāvapatadbhuvi
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
பகவதி துர்க்கா துர்க்கார்த்திநாஶினி (துர்க்கை, துன்ப நாஶினி, நிஶும்ப வதம்) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਾਮ ਦੁਰਗਾਰਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ, 'ਸਮੂਹ ਕਲੇਸ਼ ਹਰਨ ਵਾਲੀ' ਨਾਲ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦੁਰਜੇਯ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ ਜਾਪਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪਰਤਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਡਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਮਾਰਗ ਦੀਆਂ ਬਾਧਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
பகவதி துர்க்கா துர்க்கார்த்திநாஶினி (துர்க்கை, துன்ப நாஶினி, நிஶும்ப வதம்) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਬੀਜ ਮੰਤਰ 'ਓਂ ਐਂ ਹ੍ਰੀਂ ਕਲੀਂ ਚਾਮੁੰਡਾਯੈ ਵਿੱਚੇ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰੋ, 'ਦੁਰਗਾ ਦੁਰਗਾਰਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ' ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਮਨ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੂਹ ਔਖਿਆਈ ਨੂੰ ਹਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ। ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਔਖੀਆਂ ਬਾਧਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ-ਵਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ பகவதி துர்க்கா துர்க்கார்த்திநாஶினி (துர்க்கை, துன்ப நாஶினி, நிஶும்ப வதம்) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ