ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଅଷ୍ଟକମ୍
சந்திரசேகர அஷ்டகம் in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଅଷ୍ଟକମ୍ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ତୁତି, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କୁ 'ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର' — ଅର୍ଥାତ୍ 'ମସ୍ତକରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଧାରଣକାରୀ' — ରୂପେ ସମ୍ବୋଧିତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ଶିବଙ୍କ କୌଣସି ଦିବ୍ୟ ରୂପ ବା ଲୀଳାର ସଜୀବ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଏବଂ ଏହି ନିର୍ଭୟ ଧୁଆଁ ସହିତ ସମାପ୍ତ ହୁଏ — 'ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ, ତେବେ ଯମରାଜ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?' ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଏହା ବାଳକ ଋଷି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ; ଏହା ରକ୍ଷା, ନିର୍ଭୟତା ଓ ମୃତ୍ୟୁ-ଭୟ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଁ ପଠାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional Shaiva stotra literature, popularly attributed to the sage Markandeya · Traditionally attributed to Markandeya Rishi · Classical (ancient)
ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଅଷ୍ଟକମ୍ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ସେହି ବାଳକ ଯିଏ ଷୋହଳ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବାକୁ ନିୟତ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ନିୟତ ସମୟ ଆସିଲା ଓ ଯମଙ୍କ ପାଶ ଓହ୍ଲାଇଲା, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ନିଜ ଭକ୍ତି ଢାଳି ଦେଲେ। ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ଭଗବାନ ଶିବ ଲିଙ୍ଗରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଯମଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ବାଳକଙ୍କୁ ଅମରତ୍ୱର ବରଦାନ ଦେଲେ। ଏହି ସ୍ତୁତିର ନିର୍ଭୟ ଧୁଆଁ — 'ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ, ଯମ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?' — ଭକ୍ତିର ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ବିଜୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଏବଂ ସେବେଠାରୁ ଏହାକୁ ନିର୍ଭୟତା ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଠାଯାଉଅଛି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ବାଳକ ଋଷି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଯେତେବେଳେ ଯମଙ୍କ ପାଶ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା ସେତେବେଳେ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମୃତ୍ୟୁରୁ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଗଲେ ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଶିବ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଚିର-ଯୌବନର ବରଦାନ ଦେଲେ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଏହି ସମାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣର ଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଅଷ୍ଟକମ୍ ପଠନ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା କରେ ଏବଂ ହୃଦୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭୟ କରିଦିଏ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ପାହି ମାମ୍। ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରକ୍ଷ ମାମ୍॥
Chandrashekhara Chandrashekhara Chandrashekhara Pahi Mam Chandrashekhara Chandrashekhara Chandrashekhara Raksha Mam
ଅର୍ଥ:ହେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର — ମୋତେ ରକ୍ଷା କର! ହେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର — ମୋତେ ବଞ୍ଚାଅ!
ରତ୍ନସାନୁଶରାସନଂ ରଜତାଦ୍ରିଶୃଙ୍ଗନିକେତନଂ ଶିଞ୍ଜିନୀକୃତପନ୍ନଗେଶ୍ଵରମଚ୍ଯୁତାନନସାଯକମ୍। କ୍ଷିପ୍ରଦଗ୍ଧପୁରତ୍ରଯଂ ତ୍ରିଦଶାଲଯୈରଭିଵନ୍ଦିତଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମାଶ୍ରଯେ ମମ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ଵୈ ଯମଃ॥
Ratna-sanu-sharasanam Rajatadri-shringa-niketanam Shinjini-krita-pannageshvaram Achyutanana-sayakam Kshipra-dagdha-pura-trayam Tridashalayair-abhivanditam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଙ୍କ ଧନୁ ରତ୍ନମୟ ପର୍ବତ (ମେରୁ), ଯିଏ ରଜତ ପର୍ବତ (କୈଳାସ)ର ଶିଖରରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଯିଏ ନାଗରାଜ ବାସୁକିଙ୍କୁ ଗୁଣ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବାଣ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଶୀଘ୍ର ତ୍ରିପୁରକୁ ଭସ୍ମ କଲେ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତ — ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ। ତେବେ ଯମରାଜ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?
ପଞ୍ଚପାଦପପୁଷ୍ପଗନ୍ଧପଦାମ୍ବୁଜଦ୍ଵଯଶୋଭିତଂ ଭାଲଲୋଚନଜାତପାଵକଦଗ୍ଧମନ୍ମଥଵିଗ୍ରହମ୍। ଭସ୍ମଦିଗ୍ଧକଲେଵରଂ ଭଵନାଶନଂ ଭଵମଵ୍ଯଯଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମାଶ୍ରଯେ ମମ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ଵୈ ଯମଃ॥
Pancha-padapa-pushpa-gandha-padambuja-dvaya-shobhitam Bhala-lochana-jata-pavaka-dagdha-manmatha-vigraham Bhasma-digdha-kalevaram Bhava-nashanam Bhavam-avyayam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଙ୍କ ଦୁଇ ଚରଣକମଳ ପୁଷ୍ପ ସୁଗନ୍ଧରେ ସୁଶୋଭିତ ଓ ପୂଜିତ, ଯିଏ ନିଜ ଲଲାଟ-ନେତ୍ରର ଅଗ୍ନିରେ କାମଦେବଙ୍କ ଶରୀର ଭସ୍ମ କଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର ଭସ୍ମରେ ଲିପ୍ତ, ଯିଏ ସଂସାର-ବନ୍ଧନର ନାଶକ ଓ ସ୍ୱୟଂ ଅବିନାଶୀ — ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ। ତେବେ ଯମରାଜ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?
ମତ୍ତଵାରଣମୁଖ୍ଯଚର୍ମକୃତୋତ୍ତରୀଯମନୋହରଂ ପଙ୍କଜାସନପଦ୍ମଲୋଚନପୂଜିତାଙ୍ଘ୍ରିସରୋରୁହମ୍। ଦେଵସିନ୍ଧୁତରଙ୍ଗସୀକରସିକ୍ତଶୁଭ୍ରଜଟାଧରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମାଶ୍ରଯେ ମମ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ଵୈ ଯମଃ॥
Matta-varana-mukhya-charma-kritottariya-manoharam Pankajasana-padma-lochana-pujitanghri-saroruham Deva-sindhu-taranga-sikara-sikta-shubhra-jatadharam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ମତ୍ତ ଗଜରାଜର ଚର୍ମର ଉତ୍ତରୀୟ ଧାରଣ କରି ମନୋହର, ଯାହାଙ୍କ ଚରଣକମଳ କମଳାସନ କମଳଲୋଚନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଯିଏ ଦେବନଦୀ ଗଙ୍ଗାର ତରଙ୍ଗର ଜଳକଣାରେ ସିକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଟା ଧାରଣ କରନ୍ତି — ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ। ତେବେ ଯମରାଜ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?
ଯକ୍ଷରାଜସଖଂ ଭଗାକ୍ଷହରଂ ଭୁଜଙ୍ଗଵିଭୂଷଣଂ ଶୈଲରାଜସୁତାପରିଷ୍କୃତଚାରୁଵାମକଲେଵରମ୍। କ୍ଷ୍ଵେଲନୀଲଗଲଂ ପରଶ୍ଵଧଧାରିଣଂ ମୃଗଧାରିଣଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମାଶ୍ରଯେ ମମ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ଵୈ ଯମଃ॥
Yaksha-raja-sakham Bhagaksha-haram Bhujanga-vibhushanam Shaila-raja-sutaparishkrita-charu-vama-kalevaram Kshvela-neela-galam Parashvadha-dharinam Mriga-dharinam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଯକ୍ଷରାଜ (କୁବେର)ଙ୍କ ମିତ୍ର, ଯିଏ ଭଗଙ୍କ ନେତ୍ର ହରଣ କଲେ, ଯିଏ ସର୍ପରେ ବିଭୂଷିତ, ଯାହାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ବାମ ଅଙ୍ଗକୁ ପର୍ବତରାଜ-କନ୍ୟା (ପାର୍ବତୀ) ସୁଶୋଭିତ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ କଣ୍ଠ ବିଷରେ ନୀଳ, ଯିଏ ପରଶୁ ଓ ମୃଗ ଧାରଣ କରନ୍ତି — ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ। ତେବେ ଯମରାଜ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?
କୁଣ୍ଡଲୀକୃତକୁଣ୍ଡଲୀଶ୍ଵରକୁଣ୍ଡଲଂ ଵୃଷଵାହନଂ ନାରଦାଦିମୁନୀଶ୍ଵରସ୍ତୁତଵୈଭଵଂ ଭୁଵନେଶ୍ଵରମ୍। ଅନ୍ଧକାନ୍ତକମାଶ୍ରିତାମରପାଦପଂ ଶମନାନ୍ତକଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମାଶ୍ରଯେ ମମ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ଵୈ ଯମଃ॥
Kundali-krita-kundalishvara-kundalam Vrisha-vahanam Naradadi-muneeshvara-stuta-vaibhavam Bhuvaneshvaram Andhakantakam-ashritamara-padapam Shamanantakam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
ଅର୍ଥ:ଯିଏ କୁଣ୍ଡଳିତ ନାଗରାଜଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ରୂପେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯିଏ ବୃଷଭରେ ଆରୂଢ଼, ଯାହାଙ୍କ ବୈଭବ ନାରଦ ଆଦି ମୁନୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ, ଯିଏ ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କ ଅନ୍ତକ, ଶରଣାଗତମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ଯମଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତକ — ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ। ତେବେ ଯମରାଜ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?
ଭେଷଜଂ ଭଵରୋଗିଣାମଖିଲାପଦାମପହାରିଣଂ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଵିନାଶନଂ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକଂ ତ୍ରିଵିଲୋଚନମ୍। ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦଂ ସକଲାଘସଙ୍ଘନିବର୍ହଣଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମାଶ୍ରଯେ ମମ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ଵୈ ଯମଃ॥
Bheshajam Bhava-roginam-akhilapadam-apaharinam Daksha-yajna-vinashanam Triguna-atmakam Tri-vilochanam Bhukti-mukti-phala-pradam Sakalagha-sangha-nibarhanam Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ସଂସାର-ରୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଔଷଧ, ସମସ୍ତ ଆପଦ ହରଣକାରୀ, ଯିଏ ଦକ୍ଷ-ଯଜ୍ଞର ବିନାଶ କଲେ, ଯିଏ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକ ଓ ତ୍ରିନେତ୍ର, ଯିଏ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟର ଫଳଦାତା ଏବଂ ସକଳ ପାପ-ସମୂହର ନାଶକ — ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ। ତେବେ ଯମରାଜ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?
ଭକ୍ତଵତ୍ସଲମର୍ଚିତଂ ନିଧିମକ୍ଷଯଂ ହରିଦମ୍ବରଂ ସର୍ଵଭୂତପତିଂ ପରାତ୍ପରମପ୍ରମେଯମନୁତ୍ତମମ୍। ସୋମଵାରିନଭୋହୁତାଶନସୋମପାମରମେଶ୍ଵରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମାଶ୍ରଯେ ମମ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ଵୈ ଯମଃ॥
Bhakta-vatsalam-architam Nidhim-akshayam Haridambaram Sarva-bhuta-patim Paratparam-aprameyam-anuttamam Soma-vari-nabho-hutashana-somapa-mareshvaram Chandrashekharam-ashraye Mama Kim Karishyati Vai Yamah
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଭକ୍ତବତ୍ସଳ, ପୂଜିତ, ଅକ୍ଷୟ ନିଧି, ଦିଗମ୍ବର (ଆକାଶ ରୂପୀ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ), ସର୍ବଭୂତପତି, ପରାତ୍ପର, ଅପ୍ରମେୟ ଓ ଅନୁତ୍ତମ, ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ର, ଜଳ, ଆକାଶ, ଅଗ୍ନି, ସୋମପାନକାରୀ ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର — ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ। ତେବେ ଯମରାଜ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
சந்திரசேகர அஷ்டகம் ପାଠର ଲାଭ
ନିର୍ଭୟତା ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ (ମୃତ୍ୟୁ-ଭୟ)ରୁ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ
ଦୁର୍ଘଟଣା, ରୋଗ ଓ ଅକାଳ ସଙ୍କଟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଶିବଙ୍କ ରକ୍ଷାର ଆହ୍ୱାନ କରେ
'ଯମ ମୋର କ'ଣ କରିପାରିବ?' ଧୁଆଁ ଗଭୀର ସାହସ ଓ ସମର୍ପଣ ସଞ୍ଚାର କରେ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ-ବିଜୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ — ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ପଠାଯାଏ
ବାଧା, ଆପଦ ଓ ସଞ୍ଚିତ ପାପର ଭାର ଦୂର କରେ
ସାଂସାରିକ କଲ୍ୟାଣ (ଭୁକ୍ତି) ଓ ମୁକ୍ତି ଉଭୟ ପ୍ରଦାନ କରେ
ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କଠାରେ ଅଟଳ ଭକ୍ତି ଗଭୀର କରେ
சந்திரசேகர அஷ்டகம் ପାଠ ବିଧି
ଶିବଙ୍କ ଚିତ୍ର ବା ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବ ବା ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ମୁଖ କରି ବସନ୍ତୁ, ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆରମ୍ଭିକ ଧୁଆଁ 'ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର... ପାହି ମାମ୍... ରକ୍ଷ ମାମ୍' ତିନିଥର ସହିତ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ତା'ପରେ ଆଠଟି ଶ୍ଲୋକ ଧୀରେ ଧୀରେ ପଠନ୍ତୁ, ହୃଦୟରେ ଶେଷ ପଂକ୍ତି 'ମମ କିଂ କରିଷ୍ୟତି ବୈ ଯମଃ'କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣର ଘୋଷଣା ରୂପେ ଫେରାଇ ଆଣି। ଏହାକୁ ବିଶେଷତଃ ରୋଗ ବା ଭୟ ସମୟରେ, ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କ ରକ୍ଷା ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ନିମିତ୍ତ ପଠାଯାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ சந்திரசேகர அஷ்டகம் ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ