ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰ੍ਗਾਸ਼੍ਟਕਮ੍
ஶ்ரீ துர்காஷ்டகம் (காத்யாயனி மஹாமாயே) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਕਮ੍ ('ਕਾਤਯਾਯਨਿ ਮਹਾਮਾਯੇ') ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਤਯਾਯਨੀ, ਕਾਲੀ, ਯੋਗਮਾਯਾ, ਚਤੁਰਵੇਦਸਰੂਪਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਭੁਜਾ ਅਸੁਰਮਰਦਿਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਦੁਰਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋਸਤੁ ਤੇ' ਦੀ ਟੇਕ 'ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਲੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪਾ ਕੇ ਦੁਰਗਾਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Shakta hymn (Durga stotra literature) · Unknown (traditional) · Puranic era
ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਦਿਵਯ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਗਏ ਭਗਤੀਮਈ ਅਸ਼ਟਕਾਂ ਦੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮਯ ਅਤੇ ਭਾਗਵਤ ਤੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ: ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਤਯਾਯਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭੈਣ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ ਯੋਗਮਾਯਾ, ਚਤੁਰਵੇਦਸਰੂਪਾ, ਅਤੇ ਨਵਰਾਤ੍ਰਿ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ-ਨਵਮੀ ਨੂੰ ਪੂਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਸ਼ਟਭੁਜਾ ਯੋਧਾ ਦੇਵੀ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਰਦ ਨਵਰਾਤ੍ਰਿ ਉਤਸਵ ਲਈ ਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਉਪਾਸਕ ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਮਹਾ-ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਣਗਿਣਤ ਭਗਤ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵਰਾਤ੍ਰਿ ਭਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚਿਰ-ਸੰਚਿਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜੋ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੇ ਇਸ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਕਿ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 'ਸਮੂਹ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ'।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਿ ਮਹਾਮਾਯੇ ਖਡ੍ਗਬਾਣਧਨੁਰ੍ਧਰਿ। ਖਡ੍ਗਧਾਰਿਣਿ ਚਣ੍ਡਿ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ॥੧॥
katyayani mahamaye khadga-bana-dhanur-dhari | khadga-dharini chandi durga-devi namo'stu te ||1||
ਅਰਥ:ਹੇ ਕਾਤਯਾਯਨੀ, ਮਹਾਮਾਯੇ, ਖੜਗ-ਬਾਣ-ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਖੜਗਧਾਰਿਣੀ ਚੰਡੀ — ਹੇ ਦੇਵਿ ਦੁਰਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!
ਵਸੁਦੇਵਸੁਤੇ ਕਾਲਿ ਵਾਸੁਦੇਵਸਹੋਦਰਿ। ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ ਸ਼੍ਰਿਯੇ ਦੁਰ੍ਗੇ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ॥੨॥
vasudeva-sute kali vasudeva-sahodari | vasundhare shriye durge durga-devi namo'stu te ||2||
ਅਰਥ:ਹੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਕਾਲੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਸਹੋਦਰੀ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ-ਸਰੂਪਾ ਦੁਰਗੇ — ਹੇ ਦੇਵਿ ਦੁਰਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!
ਯੋਗਨਿਦ੍ਰੇ ਮਹਾਨਿਦ੍ਰੇ ਯੋਗਮਾਯੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਿ। ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਕਰਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ॥੩॥
yoga-nidre maha-nidre yoga-maye maheshwari | yoga-siddhi-kari shuddhe durga-devi namo'stu te ||3||
ਅਰਥ:ਹੇ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾ, ਹੇ ਮਹਾਨਿਦ੍ਰਾ, ਹੇ ਯੋਗਮਾਯਾ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਯੋਗਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁੱਧਸਰੂਪਾ — ਹੇ ਦੇਵਿ ਦੁਰਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਾਣੇ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਾਦ੍ਯਾਯੁਧਬਾਹਵੇ। ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰੇ ਧਨ੍ਯੇ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ॥੪॥
shankha-chakra-gada-pane sharngadyayudha-bahave | pitambara-dhare dhanye durga-devi namo'stu te ||4||
ਅਰਥ:ਹੇ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਆਦਿ ਆਯੁਧਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਪੀਤਾਂਬਰਧਾਰਿਣੀ, ਧਨਯੇ — ਹੇ ਦੇਵਿ ਦੁਰਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!
ਰਿਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਾਥਰ੍ਵਾਣਸ਼੍ਚਤੁਃਸਾਮਨ੍ਤਲੋਕਿਨਿ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਿਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਿ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ॥੫॥
rig-yajuh-samatharvanash chatuh-samanta-lokini | brahma-svarupini brahmi durga-devi namo'stu te ||5||
ਅਰਥ:ਹੇ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਅਥਰਵ — ਚਾਰੇ ਵੇਦਸਰੂਪਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ, ਬ੍ਰਹਮਸਰੂਪਿਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ — ਹੇ ਦੇਵਿ ਦੁਰਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!
ਵ੍ਰਿਸ਼੍ਣੀਨਾਂ ਕੁਲਸਮ੍ਭੂਤੇ ਵਿਸ਼੍ਣੁਨਾਥਸਹੋਦਰਿ। ਵ੍ਰਿਸ਼੍ਣਿਰੂਪਧਰੇ ਧਨ੍ਯੇ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ॥੬॥
vrishninam kula-sambhute vishnu-natha-sahodari | vrishni-rupa-dhare dhanye durga-devi namo'stu te ||6||
ਅਰਥ:ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਿ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਣੁਨਾਥ ਦੀ ਸਹੋਦਰੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਿਰੂਪਧਾਰਿਣੀ, ਧਨਯੇ — ਹੇ ਦੇਵਿ ਦੁਰਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇ ਸਰ੍ਵਗੇ ਸ਼ਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੇ ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਿ। ਸਰ੍ਵਾਮ੍ਰਿਤਜਟਾਭਾਰੇ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ॥੭॥
sarvajne sarvage sharve sarveshe sarva-sakshini | sarvamrita-jata-bhare durga-devi namo'stu te ||7||
ਅਰਥ:ਹੇ ਸਰਵਗਿਆ, ਸਰਵਵਿਆਪਿਨੀ, ਸ਼ਰਵੇ, ਸਰਵੇਸ਼ਵਰੀ, ਸਭ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ਿਣੀ, ਸਮੂਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਜਟਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ — ਹੇ ਦੇਵਿ ਦੁਰਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!
ਅਸ਼੍ਟਬਾਹੁ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੇ ਅਸ਼੍ਟਮੀਨਵਮੀਪ੍ਰਿਯੇ। ਅਟ੍ਟਹਾਸਪ੍ਰਿਯੇ ਭਦ੍ਰੇ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ॥੮॥
ashta-bahu mahasattve ashtami-navami-priye | attahasa-priye bhadre durga-devi namo'stu te ||8||
ਅਰਥ:ਹੇ ਅਸ਼ਟਭੁਜਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ, ਅਸ਼ਟਮੀ-ਨਵਮੀ ਤਿਥੀ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ, ਅੱਟਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰਮਨ ਵਾਲੀ, ਭਦ੍ਰੇ — ਹੇ ਦੇਵਿ ਦੁਰਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ!
ਦੁਰ੍ਗਾਸ਼੍ਟਕਮਿਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਤੋ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ। ਸਰ੍ਵਕਾਮਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦੁਰ੍ਗਾਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ॥
durgashtakam idam punyam bhaktito yah pathen narah | sarva-kamam avapnoti durga-lokam sa gacchati ||
ਅਰਥ:ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੂਹ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ஶ்ரீ துர்காஷ்டகம் (காத்யாயனி மஹாமாயே) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ, ਸੰਖੇਪ ਨਮਨ — ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਆਦਰਸ਼
ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸਮੂਹ ਧਰਮਾਨੁਕੂਲ ਕਾਮਨਾਵਾਂ (ਸਰਵ-ਕਾਮ) ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
ਪਾਠ ਭਗਤ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾਲੋਕ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਧਾਮ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ
ਨਵਰਾਤ੍ਰਿ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨਵਮੀ ਨੂੰ, ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ
ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਯੋਗਮਾਯਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਵਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਯੋਗ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ
ਰਖਿਆ, ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ-ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਸਾਧਨ
ਕੰਠਸਥ ਕਰਨ ਯੋਗ ਛੋਟਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਭਗਤੀ ਸਹਿਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ஶ்ரீ துர்காஷ்டகம் (காத்யாயனி மஹாமாயே) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੋ, ਦੀਪਕ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਤੇ ਕੁਮਕੁਮ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਦੁਰਗਾਦੇਵਿ ਨਮੋਸਤੁ ਤੇ' ਦੀ ਟੇਕ 'ਤੇ ਮਨਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਪਾਠ ਨਵਰਾਤ੍ਰਿ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਠਵੇਂ (ਅਸ਼ਟਮੀ) ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ (ਨਵਮੀ) ਦਿਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਖ਼ੁਦ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਨਵਰਾਤ੍ਰਿ ਭਰ ਰੋਜ਼ ਅੱਠ ਜਾਂ ਨੌ ਵਾਰ ਪਾਠ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਭਿਆਸ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ஶ்ரீ துர்காஷ்டகம் (காத்யாயனி மஹாமாயே) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ