ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਵੋ
अहं सर्वस्य प्रभवो in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ (10.8) ਦਾ ਇਹ ਪਿਆਰਾ ਸ਼ਲੋਕ ਅਨੇਕ ਭਗਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੀਤਾ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਉਦਗਮ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਗਤ ਪ੍ਰੇਮਪੂਰਵਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਸਾਰ ਵਜੋਂ ਅੱਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita, Chapter 10 (Vibhuti Yoga), verse 8 · Spoken by Lord Krishna; part of the Mahabharata (Veda Vyasa) · Classical antiquity (part of the Mahabharata)
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੀਆਂ ਅਨੰਤ ਦਿਵਯ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਟੀਕਰਨ ਦਾ ਆਰੰਭ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦਾ ਮੂਲ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਨਵ ਟੀਕਾਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਗੀਤਾ ਦੇ ਭਗਤੀ-ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੂਲ ਚਾਰ (ਜਾਂ ਅਨੇਕ) 'ਸਾਰ-ਸ਼ਲੋਕਾਂ' (ਚਤੁਃਸ਼ਲੋਕੀ) ਵਿੱਚ ਗਿਣਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਭਗਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਨੇ ਸੁੱਕੇ ਬੌਧਿਕ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਭਗਵਾਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰੇਮ ਵਜੋਂ ਆਪੇ ਉਮੜਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਵੋ ਮਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ। ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਭਜਨ੍ਤੇ ਮਾਂ ਬੁਧਾ ਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ॥
Ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate। iti matvā bhajante māṃ budhā bhāva-samanvitāḥ॥
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਉਦਗਮ (ਮੂਲ) ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਗਤ ਮੇਰੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
अहं सर्वस्य प्रभवो ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੂਲ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ
ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁੱਧ ਭਗਤੀ ਦਾ ਬੀਜ-ਸ਼ਲੋਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਅਨੁਭੂਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਈਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਕੇਵਲ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
अहं सर्वस्य प्रभवो ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜਪੋ, ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਮਨਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸਭ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੌੜੀਯ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਗਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਲੋਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਪ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ 11 ਜਾਂ 108 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੀਤਾ-ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ, ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ 'ਭਾਵ' — ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਤਨਮਯਤਾ — ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ अहं सर्वस्य प्रभवो ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ