Mantra.Tips
shivanatarajadancebharatanatyam

అఙ్గికం భువనం యస్య (నటరాజ ధ్యాన)

अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान) in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 1× జపం·🕐 నృత్యం లేదా సంగీత అభ్యాసం, ప్రదర్శనకు ముందు; నటరాజ పూజ సమయంలో; ప్రదోషం, మహాశివరాత్రి నాడు·📜 Mangala (invocatory) shloka traditionally associated with the Abhinaya Darpana of Nandikeshvara
Share:

అర్థం

ఆంగికం భువనం యస్య నటరాజ రూప శివుని ప్రసిద్ధ మంగళ వందనం, దీనిని భరతనాట్యం, ఇతర శాస్త్రీయ నృత్యాల ప్రారంభంలో పఠిస్తారు. ఇది అభినయం యొక్క నాలుగు భేదాలను సంపూర్ణ విశ్వంపై ఆరోపిస్తుంది: ప్రభువు శరీరమే జగత్తు, ఆయన వాణి సమస్త వాఙ్మయం, ఆయన ఆభరణం చంద్ర-తారలు, ఆయన అంతఃస్వరూపం శుద్ధ సాత్త్విక భావం. ఈ విధంగా నర్తకుడు సమస్త కళ సమర్పించబడిన ఆ పరమ నర్తకునికి నమస్కరిస్తాడు.

మూలం & కథ

Mangala (invocatory) shloka traditionally associated with the Abhinaya Darpana of Nandikeshvara · Attributed to the tradition of Nandikeshvara (Abhinaya Darpana) · Classical (treatise tradition of Indian dramaturgy)

భారతీయ నృత్య, నాట్య శాస్త్రీయ సిద్ధాంతంలో అభినయం (నాట్య అభివ్యక్తి)కు నాలుగు భేదాలు ఉన్నాయి. ఈ మంగళ శ్లోకం సుందరంగా ప్రకటిస్తుంది — నటరాజ రూప శివునికి ఈ నాలుగు భేదాలు సాక్షాత్ విశ్వమే: ఆయన ఆంగికం జగత్తు, ఆయన వాచికం సమస్త వాణి, ఆయన ఆహార్యం చంద్ర-తారలు, ఆయన సాత్త్వికం శుద్ధ సత్త. ప్రదర్శన ద్వారంలో పఠించబడి, ఇది సంపూర్ణ నృత్య కళను ఆ దివ్య నర్తకునికి సమర్పణగా నిలుపుతుంది.

శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

చిదంబరంలో నటరాజు విశ్వ నృత్యం సృష్టి లయను ధరిస్తుందని చెబుతారు; ఈ వందనంతో ప్రారంభించే కళాకారులు తమ ప్రదర్శనలో సహజ లాలిత్యం వస్తుందని సాక్ష్యమిస్తారు, ఆ పరమ నర్తకుడే తమ అంగాల, వాణి ద్వారా ప్రవహిస్తున్నట్లుగా.

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

ఆఙ్గికం భువనం యస్య వాచికం సర్వవాఙ్మయమ్। ఆహార్యం చన్ద్రతారాది తం నుమః సాత్త్వికం శివమ్॥

Āṅgikaṃ bhuvanaṃ yasya vāchikaṃ sarvavāṅmayam Āhāryaṃ chandratārādi taṃ numaḥ sāttvikaṃ śivam

అర్థం:ఎవరి ఆంగిక అభినయం (అంగ చలనం) సమస్త భువనమో, ఎవరి వాచిక అభినయం (వాణి) సంపూర్ణ వాఙ్మయమో, ఎవరి ఆహార్య అభినయం (వేషభూషణం) చంద్రుడు, తారలు మొదలైనవో — సాక్షాత్తు సాత్త్విక భావ స్వరూపుడైన ఆ శివునికి మేము నమస్కరిస్తున్నాము.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

ఆఙ్గికం🔊Āṅgikaṃఆంగిక అభినయం — అంగ చలనం, ముద్రల ద్వారా అభివ్యక్తి
భువనం🔊Bhuvanaṃసమస్త లోకం / విశ్వం
యస్య🔊Yasyaఎవరి; ఎవరిదో
వాచికం🔊Vāchikaṃవాచిక అభినయం — వాణి, గానం ద్వారా అభివ్యక్తి
సర్వవాఙ్మయమ్🔊Sarvavāṅmayamసమస్త భాష, సర్వ వాణి — శబ్దం, వాక్కు యొక్క సమగ్ర రూపం
ఆహార్యం🔊Āhāryaṃఆహార్య అభినయం — వేషం, ఆభరణం, అలంకరణ ద్వారా అభివ్యక్తి
చన్ద్రతారాది🔊Chandratārādiచంద్రుడు, తారలు మొదలైనవి (ఆయన దివ్య ఆభరణాలు)
తం🔊Taṃఆయనకు
నుమః🔊Numaḥమేము నమస్కరిస్తాము / వందనం చేస్తాము
సాత్త్వికం🔊Sāttvikaṃసాత్త్విక అభినయం — నిజమైన భావం యొక్క అంతరంగిక, హృదయపూర్వక అభివ్యక్తి; సత్త్వ (పవిత్రత) యొక్క సాక్షాత్ స్వరూపం
శివమ్🔊Śivamశివుడు — మంగళకరుడు (ఇక్కడ నటరాజు, నృత్యాధిపతి రూపంలో)

अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान) పారాయణ ప్రయోజనాలు

శాస్త్రీయ నృత్యం, సంగీతం యొక్క సాంప్రదాయిక ప్రారంభ వందనం — కళను ఉపాసనగా పవిత్రం చేస్తుంది

సమస్త అభివ్యక్తి చివరికి భగవంతుని వైపు సూచిస్తుందని కళాకారునికి గుర్తుచేస్తుంది

ప్రదర్శన లేదా అభ్యాసానికి ముందు వినయం, భక్తిని పెంపొందిస్తుంది

సాధకుని నటరాజుతో అనుసంధానిస్తుంది, ఆయన విశ్వ నృత్యం విశ్వాన్ని సృష్టించి, లయం చేస్తుంది

శరీరం, వాణిలో ఏకాగ్రత, లాలిత్యం, అంతరంగిక సామరస్యం (సత్త్వం) తెస్తుంది

ఏదైనా సృజనాత్మక లేదా కళాత్మక కార్యానికి ముందు పఠించడం శుభంగా భావిస్తారు

अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान) పారాయణ విధి

జప సంఖ్య1సార్లు
ఉత్తమ సమయంనృత్యం లేదా సంగీత అభ్యాసం, ప్రదర్శనకు ముందు; నటరాజ పూజ సమయంలో; ప్రదోషం, మహాశివరాత్రి నాడు

నృత్యం, సంగీతం లేదా కళాత్మక అభ్యాసం ప్రారంభించడానికి ముందు నిలబడి లేదా కూర్చొని, చేతులు జోడించి దీనిని ఒకసారి (లేదా మూడుసార్లు) పఠించండి. మనస్సును నటరాజుపై ఏకాగ్రం చేయండి, ఆయన చతుర్విధ నృత్యం స్వయం విశ్వం. చాలా మంది నర్తకులు ప్రదర్శనలో అడుగు పెట్టడానికి ముందు ఈ శ్లోకాన్ని రంగపూజ (వేదికకు నమస్కారం), గురు వందనంతో సమర్పిస్తారు.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान) తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.
అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
ఇది నందికేశ్వరుని అభినయ దర్పణంతో సాంప్రదాయికంగా అనుబంధించబడిన ప్రసిద్ధ మంగళ (వందన) శ్లోకం, ఇది హావభావం, అభివ్యక్తి యొక్క శాస్త్రీయ గ్రంథం. దీనిని భరతనాట్యం, ఇతర శాస్త్రీయ ప్రదర్శనల ప్రారంభంలో పఠిస్తారు.
ఆంగికం (శరీరం ద్వారా అభివ్యక్తి), వాచికం (వాణి, గానం ద్వారా), ఆహార్యం (వేషం, ఆభరణం ద్వారా), సాత్త్వికం (నిజమైన అంతరంగిక భావం ద్వారా). శివ-నటరాజుకు ఈ నాలుగూ విశ్వం, సమస్త భాష, చంద్ర-తారలు, శుద్ధ భావమని శ్లోకం ప్రకటిస్తుంది.
ఎందుకంటే నటరాజు నృత్యాధిపతి, ఆది నర్తకుడు. ఆయనకు ముందుగా నమస్కరించి కళాకారుడు ప్రదర్శనను ఉపాసనగా సమర్పిస్తాడు, కళకు అనుగ్రహం, ఏకాగ్రత, ఆశీర్వాదం కోరతాడు.
అవును. ఎవరైనా దీనిని నటరాజ రూప శివుని సుందర వందనంగా పఠించవచ్చు, ముఖ్యంగా ఏదైనా సృజనాత్మక కార్యానికి ముందు, ఆ కార్యాన్ని భగవంతునికి సమర్పించడానికి.

ఇవి కూడా చదవండి

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

Share:

పూర్తి अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి