ଆପୋ ହି ଷ୍ଠା ମଯୋଭୁଵଃ
आपो हि ष्ठा मयोभुवः in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହି ତିନୋଟି ଋକ୍ ଦିବ୍ୟ ଜଳକୁ (ଆପଃ) ସମ୍ବୋଧିତ ଏବଂ ଋଗ୍ବେଦର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଋକ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ; ଏଗୁଡ଼ିକ ନିତ୍ୟ ମାର୍ଜନ — ପବିତ୍ର ଜଳ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ — ସମୟରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ ଓ ଅନେକ ପୂଜାରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଜଳକୁ କଲ୍ୟାଣ, ବଳ ଓ ନବଜୀବନର ଉତ୍ସ କହି ସ୍ନେହମୟୀ ମାତାମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କରେ, ଏବଂ ତାହାର ପରମ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଆନନ୍ଦମୟ ରସର ଅଂଶ ମାଗେ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ କରୁ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଶରୀରରେ ଜଳ ସିଞ୍ଚି ଅନ୍ତର-ବାହ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Rigveda 10.9.1–3 (also in Yajurveda); used in Sandhyavandana Marjana · Rishi Sindhudvipa (Ambarisha) · Vedic
ଜଳ (ଆପଃ) ପାଇଁ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ସୂକ୍ତ ବେଦର ସର୍ବାଧିକ ଥର ଜପିତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଋଗ୍ବେଦର ଦଶମ ମଣ୍ଡଳରେ ଋଷି ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଙ୍କୁ ଆରୋପିତ ଏହା ଜଳକୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ, ମାତୃବତ୍ ଶକ୍ତି ରୂପେ ମୂର୍ତ କରେ ଯାହା ବଳ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନବଜୀବନ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଯେହେତୁ ଜଳ ମହାନ ଶୋଧକ, ପରମ୍ପରା ଏହି ଋକ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ନିତ୍ୟ ମାର୍ଜନ-କର୍ମର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରଖିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଉପାସକ ଏଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ କରୁ ଶରୀରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଜଳ ସିଞ୍ଚି ପବିତ୍ରର ସମୀପକୁ ଯିବା ପୂର୍ବେ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ବୈଦିକ ଋଷିମାନେ ଜଳକୁ ଅମରତ୍ୱର ଅମୃତ ଓ ସମସ୍ତ ଔଷଧିର ଧାରକ ବୋଲି ମାନିଥିଲେ; ଆପଃ-ସୂକ୍ତ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଜଳରେ ହିଁ ସର୍ବ ଔଷଧି ଓ ଶରୀରକୁ ନୀରୋଗ କରୁଥିବା ଭେଷଜ ବିଦ୍ୟମାନ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ, ଏହି ଋକ୍ଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ସତ୍ୟ ମାର୍ଜନ କେବଳ ଶାରୀରିକ ମଳିନତା ନୁହେଁ, ମନର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦାଗ ମଧ୍ୟ ଧୋଇଦିଏ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଆପୋ ହି ଷ୍ଠା ମଯୋଭୁଵସ୍ତା ନ ଊର୍ଜେ ଦଧାତନ। ମହେ ରଣାଯ ଚକ୍ଷସେ॥
Om Apo Hi Shtha Mayo-Bhuvas-Ta Na Urje Dadhatana. Mahe Ranaya Chakshase.
ଅର୍ଥ:ହେ ଜଳ! ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ସୁଖ ଓ କଲ୍ୟାଣର ଉତ୍ସ; ଅତଏବ ଆମକୁ ବଳ ଓ ପୋଷଣ ଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ମହାନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିବୁ। ତୁମର ସେହି ପରମ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ରସର ଅଂଶ ଆମକୁ ଏହି ଲୋକରେ ହିଁ ଦିଅ — ସେହି ସ୍ନେହମୟୀ ମାତାମାନଙ୍କ ପରି ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ପାଳିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ। ସେହି ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଆମେ ସହର୍ଷ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସୁ, ଯେଉଁ ଧାମ ଆଡ଼କୁ ତୁମେ ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କର; ହେ ଜଳ, ଆମକୁ ପୁନର୍ବାର ନବଜୀବନ ଦିଅ। (ଏହା ମାର୍ଜନ-ସୂକ୍ତ, ଯାହା ନିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବା ସମୟରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ।)
ଯୋ ଵଃ ଶିଵତମୋ ରସସ୍ତସ୍ଯ ଭାଜଯତେହ ନଃ। ଉଶତୀରିଵ ମାତରଃ॥
Yo Vah Shivatamo Rasas-Tasya Bhajayateha Nah. Ushatir-Iva Matarah.
ତସ୍ମା ଅରଂ ଗମାମ ଵୋ ଯସ୍ଯ କ୍ଷଯାଯ ଜିନ୍ଵଥ। ଆପୋ ଜନଯଥା ଚ ନଃ॥
Tasma Aram Gamama Vo Yasya Kshayaya Jinvatha. Apo Janayatha Cha Nah.
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
आपो हि ष्ठा मयोभुवः ପାଠର ଲାଭ
ଶରୀର ଓ ମନକୁ ସିଞ୍ଚିତ ଜଳରେ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବୈଦିକ ମାର୍ଜନ ମନ୍ତ୍ର
ଦିବ୍ୟ ଜଳକୁ ବଳ, ପୋଷଣ ଓ ନବଜୀବନର ଦାତା ରୂପେ ଆବାହନ କରେ
ଜପ, ପୂଜା, ହୋମ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ ପୂର୍ବେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଶୁଦ୍ଧି ଧୋଇଦିଏ
ଜଳ ପ୍ରତି ମାତୃବତ୍, ଜୀବନଦାୟୀ ଶକ୍ତି ରୂପେ କୃତଜ୍ଞତା ଜଗାଏ
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଓଜ ଓ ଦୃଷ୍ଟିର ନିର୍ମଳତା ପ୍ରଦାନକାରୀ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ('ମହେ ରଣାୟ ଚକ୍ଷସେ')
ନିତ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସରଳ, ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରଯୁକ୍ତ ଋଗ୍ବେଦୀୟ ମନ୍ତ୍ର
आपो हि ष्ठा मयोभुवः ପାଠ ବିଧି
ଡାହାଣ ହାତ ପାପୁଲିରେ ଅଥବା ଛୋଟ ଚାମଚରେ (ଉଦ୍ଧରଣୀ) ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳ ନିଅନ୍ତୁ। ତିନୋଟି ଋକ୍ ପାଠ କରୁ କରୁ ଦର୍ଭ-ଘାସ କିମ୍ବା ଆଙ୍ଗୁଠି ଅଗ୍ରଭାଗ ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଇ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଶରୀରରେ ତାହା ପ୍ରୋକ୍ଷଣ (ମାର୍ଜନ) କରନ୍ତୁ, ଅଥବା ଓଦା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ମୁଣ୍ଡ, ଆଖି ଓ ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋକ୍ ଶେଷରେ ଜଳ ସିଞ୍ଚାଯାଏ। ପୂର୍ବାଭିମୁଖ ବସନ୍ତୁ, ମନ ଶାନ୍ତ ରଖନ୍ତୁ, ଏବଂ ଜଳକୁ ଦିବ୍ୟ ଶୋଧକ ଆପଃ ରୂପେ ଦେଖନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ आपो हि ष्ठा मयोभुवः ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ