ఆపో హి ష్ఠా మయోభువః
आपो हि ष्ठा मयोभुवः in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఈ మూడు ఋక్కులు దివ్య జలాలను (ఆపః) సంబోధిస్తాయి, ఋగ్వేదపు అత్యంత ప్రియమైన ఋక్కులలో ఉన్నాయి; వీటిని నిత్య మార్జన — పవిత్ర జల ప్రోక్షణ — సమయంలో సంధ్యావందనంలో, అనేక పూజలలో పఠిస్తారు. ఇవి జలాన్ని క్షేమం, బలం, నవజీవన మూలంగా కీర్తిస్తూ ప్రేమమయ తల్లులతో పోలుస్తాయి, దాని పరమ క్షేమకర ఆనందమయ రసపు అంశాన్ని కోరతాయి. వీటిని పఠిస్తూ తల, శరీరంపై జలం చల్లి అంతర్-బాహ్య శుద్ధి చేస్తారు.
మూలం & కథ
Rigveda 10.9.1–3 (also in Yajurveda); used in Sandhyavandana Marjana · Rishi Sindhudvipa (Ambarisha) · Vedic
జలాల (ఆపః) కోసం ఈ చిన్న సూక్తం వేదంలో అత్యంత తరచుగా జపించబడే భాగాలలో ఒకటి. ఋగ్వేదపు దశమ మండలంలో ఋషి సింధుద్వీపునికి ఆపాదించబడిన ఇది జలాన్ని బలం, ఆనందం, ఆధ్యాత్మిక నవజీవనం ప్రసాదించే దివ్య, మాతృసమ శక్తిగా మూర్తీకరిస్తుంది. జలం మహా శోధకం కావున, సంప్రదాయం ఈ ఋక్కులను నిత్య మార్జన-కర్మ కేంద్రంలో ఉంచింది, అక్కడ ఉపాసకుడు వీటిని పఠిస్తూ శరీరంపై అభిమంత్రిత జలాన్ని చల్లి పవిత్రమైనదాని సమీపానికి వెళ్ళే ముందు తనను శుద్ధి చేసుకుంటాడు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
వైదిక ఋషులు జలాన్ని అమరత్వపు అమృతంగా, సమస్త ఔషధులను ధరించేదిగా భావించారు; ఆపః-సూక్తాలు జలంలోనే సర్వ ఔషధులు, శరీరాన్ని నీరోగం చేసే భేషజం ఉన్నాయని ప్రకటిస్తాయి. ఈ ఋక్కులతో చేసే నిజమైన మార్జనం శారీరక మాలిన్యాన్నే కాక మనసు సూక్ష్మ మరకలను కూడా కడుగుతుందని భక్తులు నమ్ముతారు.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఓం ఆపో హి ష్ఠా మయోభువస్తా న ఊర్జే దధాతన। మహే రణాయ చక్షసే॥
Om Apo Hi Shtha Mayo-Bhuvas-Ta Na Urje Dadhatana. Mahe Ranaya Chakshase.
అర్థం:ఓ జలమా! నీవు నిశ్చయంగా సుఖం, క్షేమం యొక్క మూలం; కావున మాకు బలం, పోషణ ఇవ్వు, దానివల్ల మేము మహదానందాన్ని అనుభవించగలము. నీ ఆ పరమ క్షేమకర రసపు అంశాన్ని ఈ లోకంలోనే మాకు ఇవ్వు — తమ బిడ్డలను పోషించడానికి ఆతురులైన ఆ ప్రేమమయ తల్లుల వలె. ఆ ఆనందం కోసం మేము సంతోషంగా నీ శరణు చేరుతాము, ఏ ధామం వైపు నీవు మమ్ము ప్రేరేపిస్తావో; ఓ జలమా, మాకు మళ్ళీ నవజీవనం ఇవ్వు. (ఇది మార్జన-సూక్తం, నిత్య అనుష్ఠానంలో పవిత్ర జలాన్ని ప్రోక్షించేటప్పుడు పఠించబడుతుంది.)
యో వః శివతమో రసస్తస్య భాజయతేహ నః। ఉశతీరివ మాతరః॥
Yo Vah Shivatamo Rasas-Tasya Bhajayateha Nah. Ushatir-Iva Matarah.
తస్మా అరం గమామ వో యస్య క్షయాయ జిన్వథ। ఆపో జనయథా చ నః॥
Tasma Aram Gamama Vo Yasya Kshayaya Jinvatha. Apo Janayatha Cha Nah.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
आपो हि ष्ठा मयोभुवः పారాయణ ప్రయోజనాలు
శరీరం, మనసును చల్లిన జలంతో శుద్ధి చేసే వైదిక మార్జన మంత్రం
దివ్య జలాలను బలం, పోషణ, నవజీవన దాతలుగా ఆవాహన చేస్తుంది
జపం, పూజ, హోమం లేదా సంధ్యావందనానికి ముందు సూక్ష్మ అశుద్ధులను కడుగుతుంది
జలం పట్ల మాతృసమ, జీవనదాయక శక్తిగా కృతజ్ఞతను పెంపొందిస్తుంది
ఆరోగ్యం, ఓజస్సు, దృష్టి నిర్మలతను ప్రసాదిస్తుందని భావిస్తారు ('మహే రణాయ చక్షసే')
నిత్య అభ్యాసానికి సరిపోయే సరళమైన, సర్వత్ర వాడే ఋగ్వేద మంత్రం
आपो हि ष्ठा मयोभुवः పారాయణ విధి
కుడి అరచేతిలో లేదా చిన్న చెంచాలో (ఉద్ధరణి) స్వచ్ఛ జలాన్ని తీసుకోండి. మూడు ఋక్కులను పఠిస్తూ దర్భ-గడ్డి లేదా వేళ్ల కొనలను జలంలో ముంచి తల, శరీరంపై ప్రోక్షించండి (మార్జనం), లేదా తడి వేళ్లతో తల, కళ్ళు, అవయవాలను స్పృశించండి. ప్రతి ఋక్కు చివర జలం చల్లబడుతుంది. తూర్పుముఖంగా కూర్చుని, మనసు ప్రశాంతంగా ఉంచి, జలాన్ని దివ్య శోధక ఆపః గా భావించండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి आपो हि ष्ठा मयोभुवःను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి