Mantra.Tips
waterapahpurificationrigveda

ఆపో హి ష్ఠా మయోభువః

आपो हि ष्ठा मयोभुवः in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 3× జపం·🕐 ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం సంధ్య సమయంలో మార్జనంలో; ఏ పూజ లేదా హోమానికి ముందు·📜 Rigveda 10.9.1–3 (also in Yajurveda); used in Sandhyavandana Marjana
Share:

అర్థం

ఈ మూడు ఋక్కులు దివ్య జలాలను (ఆపః) సంబోధిస్తాయి, ఋగ్వేదపు అత్యంత ప్రియమైన ఋక్కులలో ఉన్నాయి; వీటిని నిత్య మార్జన — పవిత్ర జల ప్రోక్షణ — సమయంలో సంధ్యావందనంలో, అనేక పూజలలో పఠిస్తారు. ఇవి జలాన్ని క్షేమం, బలం, నవజీవన మూలంగా కీర్తిస్తూ ప్రేమమయ తల్లులతో పోలుస్తాయి, దాని పరమ క్షేమకర ఆనందమయ రసపు అంశాన్ని కోరతాయి. వీటిని పఠిస్తూ తల, శరీరంపై జలం చల్లి అంతర్-బాహ్య శుద్ధి చేస్తారు.

మూలం & కథ

Rigveda 10.9.1–3 (also in Yajurveda); used in Sandhyavandana Marjana · Rishi Sindhudvipa (Ambarisha) · Vedic

జలాల (ఆపః) కోసం ఈ చిన్న సూక్తం వేదంలో అత్యంత తరచుగా జపించబడే భాగాలలో ఒకటి. ఋగ్వేదపు దశమ మండలంలో ఋషి సింధుద్వీపునికి ఆపాదించబడిన ఇది జలాన్ని బలం, ఆనందం, ఆధ్యాత్మిక నవజీవనం ప్రసాదించే దివ్య, మాతృసమ శక్తిగా మూర్తీకరిస్తుంది. జలం మహా శోధకం కావున, సంప్రదాయం ఈ ఋక్కులను నిత్య మార్జన-కర్మ కేంద్రంలో ఉంచింది, అక్కడ ఉపాసకుడు వీటిని పఠిస్తూ శరీరంపై అభిమంత్రిత జలాన్ని చల్లి పవిత్రమైనదాని సమీపానికి వెళ్ళే ముందు తనను శుద్ధి చేసుకుంటాడు.

శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

వైదిక ఋషులు జలాన్ని అమరత్వపు అమృతంగా, సమస్త ఔషధులను ధరించేదిగా భావించారు; ఆపః-సూక్తాలు జలంలోనే సర్వ ఔషధులు, శరీరాన్ని నీరోగం చేసే భేషజం ఉన్నాయని ప్రకటిస్తాయి. ఈ ఋక్కులతో చేసే నిజమైన మార్జనం శారీరక మాలిన్యాన్నే కాక మనసు సూక్ష్మ మరకలను కూడా కడుగుతుందని భక్తులు నమ్ముతారు.

అర్థంతో పూర్తి పాఠం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

శ్లోకం 1

ఓం ఆపో హి ష్ఠా మయోభువస్తా ఊర్జే దధాతన। మహే రణాయ చక్షసే॥

Om Apo Hi Shtha Mayo-Bhuvas-Ta Na Urje Dadhatana. Mahe Ranaya Chakshase.

అర్థం:ఓ జలమా! నీవు నిశ్చయంగా సుఖం, క్షేమం యొక్క మూలం; కావున మాకు బలం, పోషణ ఇవ్వు, దానివల్ల మేము మహదానందాన్ని అనుభవించగలము. నీ ఆ పరమ క్షేమకర రసపు అంశాన్ని ఈ లోకంలోనే మాకు ఇవ్వు — తమ బిడ్డలను పోషించడానికి ఆతురులైన ఆ ప్రేమమయ తల్లుల వలె. ఆ ఆనందం కోసం మేము సంతోషంగా నీ శరణు చేరుతాము, ఏ ధామం వైపు నీవు మమ్ము ప్రేరేపిస్తావో; ఓ జలమా, మాకు మళ్ళీ నవజీవనం ఇవ్వు. (ఇది మార్జన-సూక్తం, నిత్య అనుష్ఠానంలో పవిత్ర జలాన్ని ప్రోక్షించేటప్పుడు పఠించబడుతుంది.)

శ్లోకం 2

యో వః శివతమో రసస్తస్య భాజయతేహ నః। ఉశతీరివ మాతరః॥

Yo Vah Shivatamo Rasas-Tasya Bhajayateha Nah. Ushatir-Iva Matarah.

శ్లోకం 3

తస్మా అరం గమామ వో యస్య క్షయాయ జిన్వథ। ఆపో జనయథా నః॥

Tasma Aram Gamama Vo Yasya Kshayaya Jinvatha. Apo Janayatha Cha Nah.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

ఆపః🔊Apahఓ జలమా (దివ్య, జీవనదాయక జలాలు)
హి ష్ఠా🔊Hi Shthaనిశ్చయంగా నీవు ఉన్నావు; నిజంగా నీవు ఉనికిలో ఉన్నావు
మయోభువః🔊Mayo-Bhuvahసుఖం, క్షేమం యొక్క మూలాలు; ఆనందాన్ని ప్రసాదించేవి
తా నః🔊Ta Nahకావున, మాకు
ఊర్జే దధాతన🔊Urje Dadhatanaబలం, పోషణ (ఓజస్సు) ప్రసాదించు
మహే రణాయ చక్షసే🔊Mahe Ranaya Chakshaseమహదానంద అనుభవం కోసం (మరియు మహా ఆధ్యాత్మిక దృష్టి కోసం)
యో వః శివతమో రసః🔊Yo Vah Shivatamo Rasahనీ ఆ పరమ క్షేమకర, ఆనందమయ రసం
తస్య భాజయత ఇహ నః🔊Tasya Bhajayata Iha Nahదాని అంశాన్ని ఇక్కడ (ఈ లోకంలో) మాకు ఇవ్వు
ఉశతీరివ మాతరః🔊Ushatir-Iva Matarahఆ ఆతుర ప్రేమమయ తల్లుల వలె (తమ బిడ్డలను పోషించడానికి ఉత్సుకులైన)
తస్మా అరం గమామ వః🔊Tasma Aram Gamama Vahఆ కోసం మేము పూర్తిగా నీ శరణు చేరుతాము (సంతోషంగా ఆశ్రయిస్తాము)
యస్య క్షయాయ జిన్వథ🔊Yasya Kshayaya Jinvathaఏ (ఆనంద) ధామం వైపు నీవు మమ్ము సంతోషపరచి ప్రేరేపిస్తావో
ఆపో జనయథా చ నః🔊Apo Janayatha Cha Nahఓ జలమా, మరియు (ఆ విధంగా) మాకు మళ్ళీ నవజీవనం ఇవ్వు / నవజన్మ ఇవ్వు

आपो हि ष्ठा मयोभुवः పారాయణ ప్రయోజనాలు

శరీరం, మనసును చల్లిన జలంతో శుద్ధి చేసే వైదిక మార్జన మంత్రం

దివ్య జలాలను బలం, పోషణ, నవజీవన దాతలుగా ఆవాహన చేస్తుంది

జపం, పూజ, హోమం లేదా సంధ్యావందనానికి ముందు సూక్ష్మ అశుద్ధులను కడుగుతుంది

జలం పట్ల మాతృసమ, జీవనదాయక శక్తిగా కృతజ్ఞతను పెంపొందిస్తుంది

ఆరోగ్యం, ఓజస్సు, దృష్టి నిర్మలతను ప్రసాదిస్తుందని భావిస్తారు ('మహే రణాయ చక్షసే')

నిత్య అభ్యాసానికి సరిపోయే సరళమైన, సర్వత్ర వాడే ఋగ్వేద మంత్రం

आपो हि ष्ठा मयोभुवः పారాయణ విధి

జప సంఖ్య3సార్లు
ఉత్తమ సమయంఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం సంధ్య సమయంలో మార్జనంలో; ఏ పూజ లేదా హోమానికి ముందు

కుడి అరచేతిలో లేదా చిన్న చెంచాలో (ఉద్ధరణి) స్వచ్ఛ జలాన్ని తీసుకోండి. మూడు ఋక్కులను పఠిస్తూ దర్భ-గడ్డి లేదా వేళ్ల కొనలను జలంలో ముంచి తల, శరీరంపై ప్రోక్షించండి (మార్జనం), లేదా తడి వేళ్లతో తల, కళ్ళు, అవయవాలను స్పృశించండి. ప్రతి ఋక్కు చివర జలం చల్లబడుతుంది. తూర్పుముఖంగా కూర్చుని, మనసు ప్రశాంతంగా ఉంచి, జలాన్ని దివ్య శోధక ఆపః గా భావించండి.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి आपो हि ष्ठा मयोभुवः తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.
అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
'ఆపో హి ష్ఠా' అంటే 'ఓ జలమా, నీవు నిశ్చయంగా ఉన్నావు…'. ఇది మూడు ఋక్కుల ఋగ్వేద సూక్తానికి ప్రారంభం, ఇది జలాన్ని 'మయోభువః' — క్షేమం, ఆనంద మూలం — అని కీర్తిస్తూ దాని నుండి బలం, పరమ క్షేమకర రసం, నవజీవనం కోరుతుంది.
ఇది ఋగ్వేదం (మండలం 10, సూక్తం 9, ఋక్కులు 1–3) నుండి, ఋషి సింధుద్వీపునికి ఆపాదించబడింది. ఇవే ఋక్కులు యజుర్వేదంలోనూ ఉన్నాయి, నిత్య సంధ్యావందనంలో, ఆలయ పూజలో విస్తృతంగా వాడబడతాయి.
ఇది ప్రధాన మార్జన (జల-ప్రోక్షణ) మంత్రం. ఉపాసకుడు దీనిని పఠిస్తూ తల, శరీరంపై పవిత్ర జలాన్ని చల్లుతాడు లేదా స్పృశింపజేస్తాడు, దానివల్ల తదుపరి పూజకు ముందు బాహ్య శరీరం, అంతరాత్మ రెండూ శుద్ధమవుతాయి.
ఈ ఋక్కు జలాన్ని 'ఉశతీరివ మాతరః' — తమ బిడ్డలను పోషించడానికి ఆతురులైన ప్రేమమయ తల్లులతో — పోలుస్తుంది. తల్లి తన పాలను స్వేచ్ఛగా ఇచ్చినట్లే, జలం నుండి దాని పరమ ఆనందమయ, జీవనధారక రసపు అంశాన్ని ఉపాసకునితో పంచుకోమని ప్రార్థిస్తారు.

ఇవి కూడా చదవండి

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

Share:

పూర్తి आपो हि ष्ठा मयोभुवःను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి