ବାଲାତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀ ଧ୍ଯାନ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
बालात्रिपुरसुन्दरी ध्यान स्तोत्रम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହା ବାଲାତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକ — 'ବାଲା', ପରମ ଦେବୀ ଲଳିତା ତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ନବଯୌବନା (ନଅ ବର୍ଷର) ରୂପ, ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟା ପରମ୍ପରାର ପ୍ରମୁଖ ଦେବୀ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଅରୁଣ-ବର୍ଣ୍ଣା, ଲାଲ କିରଣ ବିଞ୍ଚି, ହାତରେ ଜପମାଳା ଓ ପୁସ୍ତକ ତଥା ଅଭୟ ଓ ବର ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରି, ବିକଶିତ ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଆସୀନ ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଏହାକୁ ବାଲାଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଜପ ଆରମ୍ଭରେ ପଢ଼ାଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଉପାସକ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପକୁ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା 'ନିତ୍ୟକଲ୍ୟାଣଶୀଲା ବାଲା ମୋ ହୃଦୟରେ ନିବାସ କରନ୍ତୁ' ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional Sri Vidya / Shakta dhyana verse (used in Bala upasana and Tantric manuals) · Traditional (anonymous, within the Sri Vidya tradition) · Classical / Medieval
ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟା ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଗୋଟିଏ ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ — ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକ ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିତ୍ରିତ କରେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଉପାସକ ତାହାକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକ, 'ଅରୁଣ-କିରଣ-ଜାଲୈଃ', ଲଳିତାଙ୍କ ନବଯୌବନା ରୂପ ବାଲାତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଧ୍ୟାନ। ବାଲା ପ୍ରାୟତଃ ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟା ଦୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ର ଓ ରୂପ; ସୌମ୍ୟ ଓ ଶୀଘ୍ର କୃପା କରୁଥିବା ସେ ଜପମାଳା ଓ ଜ୍ଞାନର ପୁସ୍ତକ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅଭୟ ଓ ବର ମୁଦ୍ରା ଦେଖାନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ତାନ୍ତ୍ରିକ ପୂଜା-ପଦ୍ଧତିରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପରମ୍ପରାରେ ବାଲାଙ୍କ ଜପ ଓ ପୂଜା ଆରମ୍ଭରେ ପଢ଼ାଯାଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଶିଶୁ-ଦେବୀ ବାଲା ସଚ୍ଚା ଓ ସରଳ ଭକ୍ତିର ଉତ୍ତର ବିଶେଷ ଭାବେ ଶୀଘ୍ର ଦିଅନ୍ତି — ଯେଉଁ ଛାତ୍ରମାନେ ଏହି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି ସେମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ବାଣୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅଭୟ-ମୁଦ୍ରା ଉପାସକଙ୍କୁ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ, କାରଣ ସେ 'ନିତ୍ୟ-କଲ୍ୟାଣ-ଶୀଲା', ଯାହାଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ହିଁ ନିରନ୍ତର କଲ୍ୟାଣମୟ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅରୁଣକିରଣଜାଲୈଃ ରଞ୍ଜିତାଶାଵକାଶା ଵିଧୃତଜପଵଟୀକା ପୁସ୍ତକାଭୀତିହସ୍ତା । ଇତରକରଵରାଢ୍ଯା ଫୁଲ୍ଲକହ୍ଲାରସଂସ୍ଥା ନିଵସତୁ ହୃଦି ବାଲା ନିତ୍ଯକଲ୍ଯାଣଶୀଲା ॥
aruṇa-kiraṇa-jālaiḥ rañjitāśāvakāśā vidhṛta-japa-vaṭīkā pustakābhīti-hastā | itara-kara-varāḍhyā phulla-kahlāra-saṃsthā nivasatu hṛdi bālā nitya-kalyāṇa-śīlā ||
ଅର୍ଥ:बाला — वह युवती देवी जिनका स्वभाव ही नित्य कल्याणमय है — मेरे हृदय में सदा निवास करें: जो अपनी अरुण किरणों के जाल से समस्त दिशाओं एवं अवकाश को रंजित कर देती हैं, जो अपने हाथों में जपमाला एवं पुस्तक, तथा अभय एवं वर मुद्राएँ धारण करती हैं, और जो पूर्ण विकसित श्वेत कह्लार (कुमुद) पुष्प पर विराजमान हैं।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
बालात्रिपुरसुन्दरी ध्यान स्तोत्रम् ପାଠର ଲାଭ
ଜପ କିମ୍ବା ପୂଜା ପୂର୍ବରୁ ବାଲାତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକ ଧ୍ୟାନ (ଧ୍ୟାନ) ଶ୍ଲୋକ
ବାଲାଙ୍କୁ ଆବାହନ କରେ, ଯିଏ ଲଳିତା ତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ନବଯୌବନା ରୂପ ଓ ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟାର ପ୍ରିୟ ଦେବୀ, ବିଶେଷତଃ ନବଦୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପାଇଁ
ତାଙ୍କ ଜପମାଳା ଓ ପୁସ୍ତକ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର-ଶକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଦ୍ୟାର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତି
ତାଙ୍କ ଅଭୟ (ନିର୍ଭୟତା) ଓ ବର (ବରଦାନ) ମୁଦ୍ରା ରକ୍ଷା ଓ ମନୋକାମନା-ପୂର୍ତ୍ତିର ବଚନ ଦିଅନ୍ତି
'ନିତ୍ୟ-କଲ୍ୟାଣ-ଶୀଲା' — ସଦା କଲ୍ୟାଣମୟ ସ୍ୱଭାବ ବିଶିଷ୍ଟ — ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ନିରନ୍ତର କଲ୍ୟାଣର ଆବାହନ କରେ
ଛୋଟ ଓ କଣ୍ଠସ୍ଥ କରିବାକୁ ସହଜ, ଦୈନନ୍ଦିନ ସ୍ମରଣ ଓ ପୂଜା ପୂର୍ବରୁ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଆଦର୍ଶ
ବାଲା ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଶିଶୁ, ଛାତ୍ର ଓ ସଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭକାରୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବା ଭାବେ ଗଣାଯାଆନ୍ତି
बालात्रिपुरसुन्दरी ध्यान स्तोत्रम् ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକ ପୂଜା ଆରମ୍ଭରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ପଢ଼ାଯାଏ। ପୂର୍ବ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ବସନ୍ତୁ, ଏବଂ ଜପ କରୁକରୁ ତାଙ୍କ ରୂପକୁ ହୃଦୟରେ ଠିକ୍ ସେପରି ଗଢ଼ନ୍ତୁ ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣିତ — ଅବକାଶ ଭରୁଥିବା ଅରୁଣ ଆଭା, ହାତରେ ଜପମାଳା ଓ ପୁସ୍ତକ, ନିର୍ଭୟତା ଓ ବରଦାନ ମୁଦ୍ରା, ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଆସୀନ। ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଏହାକୁ ତିନି କିମ୍ବା ନଅ ଥର ପଢ଼ନ୍ତୁ, ତାପରେ ବାଲା ମନ୍ତ୍ର ଜପ କିମ୍ବା ବିଧିବତ୍ ପୂଜା ଆଡ଼କୁ ଆଗ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ଶେଷରେ ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁକରୁ ଯେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନିବାସ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ बालात्रिपुरसुन्दरी ध्यान स्तोत्रम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ