భవాన్యష్టకమ్
भवान्यष्टकम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
భవాన్యష్టకం ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన ఎనిమిది శ్లోకాల స్తోత్రం, ఇది మాత భవాని (పార్వతి/దుర్గ) పట్ల సంపూర్ణ శరణాగతి ప్రార్థన. ప్రతి శ్లోకం 'గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని' — 'నీవే నా ఏకైక గతి' — తో ముగుస్తుంది. ఇది భయం, నిస్సహాయత, ఆపదలో మాత కృప మరియు రక్షణ కోసం పఠిస్తారు.
మూలం & కథ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
భవాన్యష్టకం మాత భవాని పట్ల ఆది శంకరాచార్యుల సంపూర్ణ శరణాగతి స్తోత్రం. ఎనిమిది శ్లోకాలలో ఆయన ఒక మనిషి ఆధారపడగల ప్రతి ఆసరాను లెక్కిస్తారు — తండ్రి, తల్లి, ధనం, విద్య, కర్మకాండ, పుణ్యం, చివరికి ఇతర దేవతలు — మరియు తనకు వీటిలో ఏదీ లేదని, వీటిని తాను ఎరుగనని ప్రకటిస్తారు; మాతే తన ఏకైక గతి. రిక్త హస్తాలతో, సమర్పిత హృదయంతో మాత వద్దకు వచ్చే భక్తులకు ఇది అత్యంత ప్రియమైన దేవి స్తోత్రాలలో ఒకటి.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ స్తోత్రం స్వయంగా శంకరాచార్యుల శరణాగతి నుండి జన్మించిందని, మరే ఆశ్రయం లేని నిజమైన నిస్సహాయతలో దీనిని ఎవరు పఠించినా, వారికి సరిగ్గా అక్కడే మాత రక్షణ లభిస్తుందని చెబుతారు; అగ్ని, వరద నుండి శత్రువులు, అడవి వరకు ప్రతి ప్రమాదాన్ని పేర్కొనే ఏడవ శ్లోకాన్ని ఏ ఆపదలోనైనా కవచంగా పఠిస్తారు.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
న తాతో న మాతా న బన్ధుర్న దాతా న పుత్రో న పుత్రీ న భృత్యో న భర్తా । న జాయా న విద్యా న వృత్తిర్మమైవ గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥
Na tato na mata na bandhurna data na putro na putri na bhrityo na bharta Na jaya na vidya na vrittirmamaiva gatistvam gatistvam tvameka bhavani
అర్థం:తండ్రి కాదు, తల్లి కాదు, బంధువు కాదు, దాత కాదు; కొడుకు కాదు, కూతురు కాదు, సేవకుడు కాదు, భర్త కాదు; భార్య కాదు, విద్య కాదు, జీవనోపాధి కాదు నాది — నీవే నా గతి, నీవే నా గతి, నీవొక్కతేనే, ఓ భవానీ.
భవాబ్ధావపారే మహాదుఃఖభీరు పపాత ప్రకామీ ప్రలోభీ ప్రమత్తః । కుసంసారపాశప్రబద్ధః సదాహం గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥
Bhavabdhavapare mahaduhkhabhiru papata prakami pralobhi pramattah Kusamsarapashaprabaddhah sadaham gatistvam gatistvam tvameka bhavani
అర్థం:అపారమైన సంసార సాగరంలో, దాని మహా దుఃఖానికి భయపడి, నేను పడిపోయాను, కోరికలతో నిండి, లోభంతో, మోహంతో, ఎల్లప్పుడూ ఈ దుష్ట సంసార పాశంలో బంధితుడను — నీవే నా ఏకైక గతి, ఓ భవానీ.
న జానామి దానం న చ ధ్యానయోగం న జానామి తన్త్రం న చ స్తోత్రమన్త్రమ్ । న జానామి పూజాం న చ న్యాసయోగం గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥
Na janami danam na cha dhyanayogam na janami tantram na cha stotramantram Na janami pujam na cha nyasayogam gatistvam gatistvam tvameka bhavani
అర్థం:నాకు దానం తెలియదు, ధ్యానయోగం తెలియదు; నాకు తంత్రం తెలియదు, స్తోత్రం, మంత్రం తెలియదు; నాకు పూజ తెలియదు, న్యాసయోగం తెలియదు — నీవే నా ఏకైక గతి, ఓ భవానీ.
న జానామి పుణ్యం న జానామి తీర్థం న జానామి ముక్తిం లయం వా కదాచిత్ । న జానామి భక్తిం వ్రతం వాపి మాతర్గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥
Na janami punyam na janami tirtham na janami muktim layam va kadachit Na janami bhaktim vratam vapi matargatistvam gatistvam tvameka bhavani
అర్థం:నాకు పుణ్యం తెలియదు, తీర్థం తెలియదు; నాకు ముక్తి తెలియదు, ఎన్నడూ ఆత్మలో లయం తెలియదు; నాకు భక్తి తెలియదు, ఏ వ్రతం తెలియదు, ఓ తల్లీ — నీవే నా ఏకైక గతి, ఓ భవానీ.
కుకర్మీ కుసఙ్గీ కుబుద్ధిః కుదాసః కులాచారహీనః కదాచారలీనః । కుదృష్టిః కువాక్యప్రబన్ధః సదాహం గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥
Kukarmi kusangi kubuddhih kudasah kulacharahinah kadacharalinah Kudrishtih kuvakyaprabandhah sadaham gatistvam gatistvam tvameka bhavani
అర్థం:దుష్కర్ముడను, చెడు సహవాసం గలవాడను, దుర్బుద్ధి గలవాడను, దుష్ట దాసుడను; సదాచారం లేనివాడను, దురాచారంలో మునిగినవాడను; చెడు దృష్టి గలవాడను, చెడు మాటలలో చిక్కుకున్నవాడను ఎల్లప్పుడూ — నీవే నా ఏకైక గతి, ఓ భవానీ.
ప్రజేశం రమేశం మహేశం సురేశం దినేశం నిశీథేశ్వరం వా కదాచిత్ । న జానామి చాన్యత్ సదాహం శరణ్యే గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥
Prajesham ramesham mahesham suresham dinesham nishitheshvaram va kadachit Na janami chanyat sadaham sharanye gatistvam gatistvam tvameka bhavani
అర్థం:బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు, ఇంద్రుడు, సూర్యుడు లేదా రాత్రికి అధిపతి (చంద్రుడు) — మరెవరినీ నేను ఎన్నడూ ఎరుగను, ఓ శరణమిచ్చేదానా — నీవే నా ఏకైక గతి, ఓ భవానీ.
వివాదే విషాదే ప్రమాదే ప్రవాసే జలే చానలే పర్వతే శత్రుమధ్యే । అరణ్యే శరణ్యే సదా మాం ప్రపాహి గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥
Vivade vishade pramade pravase jale chanale parvate shatrumadhye Aranye sharanye sada mam prapahi gatistvam gatistvam tvameka bhavani
అర్థం:వివాదంలో, విషాదంలో, ప్రమాదంలో, ప్రవాసంలో; నీటిలో, అగ్నిలో, పర్వతంపై, శత్రువుల మధ్య; నిర్జన అరణ్యంలో — ఓ శరణ్యా, ఎల్లప్పుడూ నన్ను రక్షించు — నీవే నా ఏకైక గతి, ఓ భవానీ.
అనాథో దరిద్రో జరారోగయుక్తో మహాక్షీణదీనః సదా జాడ్యవక్త్రః । విపత్తౌ ప్రవిష్టః ప్రనష్టః సదాహం గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥
Anatho daridro jararogayukto mahakshinadinah sada jadyavaktrah Vipattau pravishtah pranashtah sadaham gatistvam gatistvam tvameka bhavani
అర్థం:అనాథుడను, దరిద్రుడను, ముసలితనం, రోగంతో పీడితుడను, మిక్కిలి క్షీణించి దీనుడను, ఎల్లప్పుడూ మందమతిని; ఆపదలో పడి పూర్తిగా నశించినవాడను — నీవే నా ఏకైక గతి, ఓ భవానీ.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
भवान्यष्टकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన భవాన్యష్టకం మాత భవాని పట్ల సంపూర్ణ శరణాగతి యొక్క ఉత్తమ ప్రార్థన.
ఎనిమిది శ్లోకాలలో భక్తుడు తనకు మరే ఆశ్రయం లేదని, తన స్వంత ఆధ్యాత్మిక పుణ్యం లేదని ఒప్పుకొని, తనను పూర్తిగా మాత పాదాలకు సమర్పించుకుంటాడు — 'నీవే నా ఏకైక గతి'.
ప్రతి ప్రమాదంలో, కష్టంలో రక్షణ కోసం (ఏడవ శ్లోకం వివాదం, అగ్ని, నీరు, శత్రువులు మరియు అడవిని పేర్కొంటుంది), మరియు శరణాగతి ద్వారా అంతరంగ శాంతి కోసం పఠించబడుతుంది.
ఇది భయం, నిస్సహాయత మరియు ఒంటరితన భావనను తొలగిస్తుందని, పూర్తిగా ఆశ్రయించిన భక్తునిపై మాత కృపను తెస్తుందని విశ్వసిస్తారు.
దేవి పూజలో దీనిని దుర్గా చాలీసా, మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్రం మరియు దుర్గా కవచంతో కలిపి పఠిస్తారు.
भवान्यष्टकम् పారాయణ విధి
మాత (భవాని/దుర్గ) విగ్రహం ముందు కూర్చుని, దీపం వెలిగించి, సంపూర్ణ సమర్పణ భావంతో ఎనిమిది శ్లోకాలను నెమ్మదిగా పఠించండి, 'గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని' అనే పల్లవి హృదయాన్ని మాత వద్దకు తీసుకువెళ్లనివ్వండి. ఇది ముఖ్యంగా ఆపదలో, మరే ఆశ్రయం లేదని అనిపించినప్పుడు పఠించబడుతుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి भवान्यष्टकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి