దక్షిణామూర్తి అష్టకమ్
दक्षिणामूर्ति अष्टकम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
దక్షిణామూర్తి అష్టకం భగవాన్ శివుని దక్షిణామూర్తిగా — పరమ మౌన గురువుగా — ఎనిమిది శ్లోకాల స్తుతి. ఇది తన పాదాల వద్ద కూర్చున్న వృద్ధ ఋషులకు మౌనం ద్వారా ఆత్మజ్ఞానం బోధించే యవ్వన గురువును కీర్తిస్తుంది. శ్రద్ధతో పఠిస్తే భగవానుని కృప, శాంతి, రక్షణ లభిస్తాయి.
మూలం & కథ
Traditional · Vrishabhadeva · Classical
దక్షిణామూర్తి అష్టకం సాంప్రదాయికంగా వృషభదేవునికి ఆపాదించబడింది. ఇది దక్షిణామూర్తి — పరమ మౌన గురువైన శివుని — ఎనిమిది శ్లోకాల స్తుతి, ఆ యవ్వన గురువు తన పాదాల వద్ద కూర్చున్న వృద్ధ ఋషులకు మౌనం ద్వారా ఆత్మజ్ఞానం బోధిస్తారు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
నిజాయితీ, భక్తిగల హృదయంతో దక్షిణామూర్తి అష్టకాన్ని పఠించడం భగవానుని కృపకు దగ్గరవడమేనని చెబుతారు, ప్రేమతో ఆయనను పిలిచేవారిని ఆయన ఎన్నడూ విడనాడరు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అగణితగుణగణమప్రమేమాద్యం సకలజగత్స్థితిసమ్యమాదిహేతుమ్ । ఉపరతమనోయోగిహృన్మన్దిరమ్తం సతతమహం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ ౧॥ నిరవధిసుఖమిష్టదాతారమీడ్యం నతజనమనస్తాపభేదైకదక్షమ్ । భవవిపినదవాగ్నినామధేయం సతతమహం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ ౨॥ త్రిభువనగురుమాగమైకప్రమాణం త్రిజగత్కారణసూత్రయోగమాయమ్ । రవిశతభాస్వరమీహితప్రధానం సతతమహం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ ౩॥ అవిరతభవభావనాదిదూరం పదపద్మద్వయభావినామదూరమ్ । భవజలధిసుతారణమఙ్ఘ్రిపోతం సతతమహం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ ౪॥ కృతనిలయమనిశం వటాకమూలే నిగమశిఖావ్రాతబోధితైకరూపమ్ । ధృతముద్రాఙ్గుళిగమ్యచారురూపం సతతమహం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ ౫॥ ద్రుహిణసుతపూజితాఙ్ఘ్రిపద్మం పదపద్మానతమోక్షదానదక్షమ్ । కృతగురుకులవాసయోగిమిత్రం సతతమహం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ ౬॥ యతివరహృదయే సదా విభాన్తం రతిపతిశతకోటిసున్దరాఙ్గమాద్యమ్ । పరహితనిరతాత్మనం సుసేవ్యం సతతమహం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ ౭॥ స్మితధవళవికాసితాననాబ్జం శ్రుతిసులభం వృషభాధిరూఢగాత్రమ్ । సితజలజసుశోభిదేహకాన్తిం సతతమహం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ ౮॥ వృషభకృతమిదమిష్టసిద్ధిదం గురువరదేవసన్నిధౌ పఠేద్యః । సకలదురితదుఃఖవర్గహానిం వ్రజతి చిరం జ్ఞానవాన్ శమ్భులోకమ్ ॥ ౯॥ ఇతి శ్రీవ్ఱ్^షభదేవవిరచితం శ్రీదక్షిణామూర్త్యష్టకం సమ్పూర్ణమ్ ।
agaṇitaguṇagaṇamapramemādyaṃ sakalajagatsthitisamyamādihetum | uparatamanoyogihṛnmandiramtaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 1|| niravadhisukhamiṣṭadātāramīḍyaṃ natajanamanastāpabhedaikadakṣam | bhavavipinadavāgnināmadheyaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 2|| tribhuvanagurumāgamaikapramāṇaṃ trijagatkāraṇasūtrayogamāyam | raviśatabhāsvaramīhitapradhānaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 3|| aviratabhavabhāvanādidūraṃ padapadmadvayabhāvināmadūram | bhavajaladhisutāraṇamaṅghripotaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 4|| kṛtanilayamaniśaṃ vaṭākamūle nigamaśikhāvrātabodhitaikarūpam | dhṛtamudrāṅgul̤igamyacārurūpaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 5|| druhiṇasutapūjitāṅghripadmaṃ padapadmānatamokṣadānadakṣam | kṛtagurukulavāsayogimitraṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 6|| yativarahṛdaye sadā vibhāntaṃ ratipatiśatakoṭisundarāṅgamādyam | parahitaniratātmanaṃ susevyaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 7|| smitadhaval̤avikāsitānanābjaṃ śrutisulabhaṃ vṛṣabhādhirūḍhagātram | sitajalajasuśobhidehakāntiṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 8|| vṛṣabhakṛtamidamiṣṭasiddhidaṃ guruvaradevasannidhau paṭhedyaḥ | sakaladuritaduḥkhavargahāniṃ vrajati ciraṃ jñānavān śambhulokam || 9|| iti śrīvṟ^ṣabhadevaviracitaṃ śrīdakṣiṇāmūrtyaṣṭakaṃ sampūrṇam |
అర్థం:దక్షిణామూర్తి — పరమ మౌన గురువు అయిన శివుని — పై ఎనిమిది శ్లోకాల స్తుతి, ఆ యువ గురువు తన పాదాల వద్ద కూర్చున్న వృద్ధ ఋషులకు మౌనం ద్వారా ఆత్మజ్ఞానపు పరమ ఉపదేశం ఇస్తారు.
दक्षिणामूर्ति अष्टकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
దక్షిణామూర్తి అష్టకం పఠనం భగవానుని కృప, ఆశీర్వాదం, రక్షణను ప్రసాదిస్తుందని భావిస్తారు.
భక్తిని పెంపొందిస్తుంది, మనసును శాంతింపజేస్తుంది, హృదయాన్ని భగవానుని స్మరణలో స్థిరపరుస్తుంది.
సోమవారాలలో, మహాశివరాత్రి, ప్రదోషం, శ్రావణ మాసంలో అత్యంత శుభప్రదం.
ఎవరైనా నేర్చుకుని శ్రద్ధతో ప్రతిదినం పఠించగల చిన్న, మధురమైన స్తోత్రం.
दक्षिणामूर्ति अष्टकम् పారాయణ విధి
స్నానం చేసి తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశగా దేవత విగ్రహం ఎదుట కూర్చోండి. దీపం వెలిగించి దక్షిణామూర్తి అష్టకాన్ని మెల్లగా, శ్రద్ధతో పఠించండి. దీనిని ప్రతిదినం, లేదా ముఖ్యంగా మహాశివరాత్రి, ప్రదోషం, శ్రావణ మాసంలో పఠించవచ్చు. చివరగా కృప, రక్షణ కోసం ప్రార్థనతో ముగించండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి दक्षिणामूर्ति अष्टकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి